Lit (waluta)

Lit litewski
2 litai coin (1997).jpg
Moneta 2 lity z 2000
Kod ISO 4217 LTL
Państwo nikt, poprzednio   Litwa
Poziom inflacji 3% w 2012 [1]
Podział 1 lit = 100 centów
Symbol LT
Monety 1, 2, 5, 10, 20, 50 centów, 1, 2, 5 litów
Banknoty 10, 20, 50, 100, 200, 500 litów
Bank centralny Bank Litwy
Banknot 100 litowy z 1928 r.
Siedziba Banku Litwy w Wilnie od 1990 r.

Lit – oficjalna waluta litewska w latach 1922–1941 oraz 1993–2014 (międzynarodowy skrót ISO 4217: LTL). 1 lit dzielił się na 100 centów. Od 2 lutego 2002 kurs lita wobec euro był stały i wynosił 3,4528 LTL za 1 EUR. 1 stycznia 2015 lit został oficjalnie zastąpiony przez euro, pozostawał jednak równolegle w obiegu do dnia 15 stycznia 2015.

Lata 1922–1941

Od odzyskania niepodległości w 1918 aż do 1922 na Litwie w użyciu pozostawał niemiecki pieniądz okupacyjny, tzw. ostmarka, która na Litwie uzyskała oficjalną nazwę auksinas (złoty), zaś fenigi, na które się dzieliła, nazwane zostały skatikas (grosz). Wartość marki okupacyjnej, która wcześniej pozostawała również w obiegu w Estonii i na Łotwie, gwałtownie spadała na skutek inflacji, co najbardziej odczuwała ludność i gospodarka litewska. Kraj potrzebował raptownej reformy walutowej. 9 sierpnia 1922 Sejm litewski przyjął prawo walutowe, na mocy którego postanowiono wprowadzić do obiegu walutę narodową zastępującą ostmarkę.

W dwa dni później, 11 sierpnia 1922 Sejm powołał do życia Bank Litwy, któremu powierzono zadanie wprowadzenia do obiegu waluty narodowej. Nowa waluta, lit litewski (litas), dzielący się na 100 centów (centai) została wprowadzona do obiegu w dniu 2 października 1922. Najpierw do obiegu weszło 6 banknotów z datą 10 września 1922 noszących znamiona tymczasowości: 1, 5, 10, 20, 50 centów, oraz 1 i 5 litów. Zostały one wydrukowane w drukarni Otto Elsnera w Berlinie. Wartość lita w stosunku do dolara USA ustalono na 10:1, a zawartość czystego złota na 0,150462 g. [2]

Pomiędzy listopadem 1922 a marcem 1923 do obiegu wprowadzono 12 dalszych banknotów, zastępujących poprzednie tymczasowe, noszących datę 16 listopada 1922. Zostały one wydrukowane w drukarni Hassego w Pradze, a zaprojektował je artysta malarz Adomas Varnas: 1, 2, 5, 10, 20, 50 centów, oraz 1, 2, 5, 10, 50 i 100 litów.

W późniejszych latach wprowadzono do obiegu banknoty projektu A. Žmudzinavičiusa, A. Galdikasa i Viliusa Jomantasa (1891-1960) [3], wydrukowane przez Bradbury, Wilkinson & Co. Ltd. z Wielkiej Brytanii:

  • 5 litów (1929)
  • 10 litów (1927)
  • 20 litów (1930)
  • 50 litów (1928)
  • 100 litów (1928)
  • 100 litów (1924)
  • 100 litów (1928)
  • 1000 litów (1924).
Inne języki
Afrikaans: Litas
azərbaycanca: Litva litası
Bân-lâm-gú: Lietuva litas
беларуская: Літ
беларуская (тарашкевіца)‎: Летувіскі літ
български: Литовски литас
bosanski: Litvanski litas
català: Litas
Чӑвашла: Литас
čeština: Litevský litas
Deutsch: Litas
eesti: Leedu litt
Ελληνικά: Λίτας
español: Litas lituana
Esperanto: Litova lido
français: Litas
hrvatski: Litavski litas
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: লিথুয়ানিয়ান লিটাস
Bahasa Indonesia: Litas
italiano: Litas lituano
עברית: ליטאס
ქართული: ლიტვური ლიტი
Кыргызча: Литовтык лит
latviešu: Lits
lietuvių: Litas
македонски: Литвански литас
Bahasa Melayu: Litas Lithuania
Nederlands: Litouwse litas
日本語: リタス
Nordfriisk: Litas
português: Litas lituano
română: Litas
саха тыла: Литва лита
Simple English: Lithuanian litas
slovenčina: Litovský litas
српски / srpski: Литвански литас
srpskohrvatski / српскохрватски: Litvanski litas
svenska: Litas
тоҷикӣ: Литаи Литва
українська: Литовський лит
Yorùbá: Litas
žemaitėška: Lits