Lepkość

Eksperyment ukazujący lepkość paku lub smoły. Jest ona około 2,3×1011 większa od lepkości wody[1]

Lepkość (wiskoza, z łac. viscosus ‘lepki’)[2] – właściwość płynów i plastycznych ciał stałych charakteryzująca ich tarcie wewnętrzne wynikające z przesuwania się względem siebie warstw płynu podczas przepływu[3] (nie jest to natomiast opór przeciw płynięciu powstający na granicy płynu i ścianek naczynia, w warstwie granicznej.). Lepkość jest jedną z najważniejszych cech płynów (cieczy i gazów).

Inne znaczenie słowa „lepkość” odnosi się do „czepności” – terminu stosowanego w dziedzinie klejów.

Zgodnie z laminarnym modelem przepływu lepkość wynika ze zdolności płynu do przekazywania pędu pomiędzy warstwami poruszającymi się z różnymi prędkościami.

Różnice w prędkościach warstw są charakteryzowane w modelu laminarnym przez szybkość ścinania. Przekazywanie pędu zachodzi dzięki pojawieniu się na granicy tych warstw naprężeń ścinających. Wspomniane warstwy są pojęciem hipotetycznym, w rzeczywistości zmiana prędkości zachodzi w sposób ciągły (zobacz: gradient), a naprężenia można określić w każdym punkcie płynu. Model laminarny lepkości zawodzi też przy przepływie turbulentnym, powstającym np. na granicy płynu i ścianek naczynia. Dla przepływu turbulentnego jak dotąd nie istnieją dobre modele teoretyczne.

Płyn nielepki to płyn o zerowej lepkości (→ nadciekłość).

Dziedziną nauki zajmującą się badaniami nad lepkością jest reologia. Pomiary lepkości prowadzi się na wiskozymetrach i reowiskozymetrach.

Współczynnik lepkości dynamicznej dla rozrzedzonych gazów doskonałych jest proporcjonalny do pierwiastka z temperatury (jest to wynikiem ruchu cząsteczek gazów), a nie zależy od ciśnienia. Dla cieczy współczynnik ten jest odwrotnie proporcjonalny do temperatury, a rośnie wraz ze wzrostem ciśnienia (jest to spowodowane oddziaływaniem międzycząsteczkowym).

Inne języki
Afrikaans: Viskositeit
العربية: لزوجة
asturianu: Mafa
azərbaycanca: Özlülük
Bân-lâm-gú: Liâm-tō͘
беларуская: Вязкасць
български: Вискозитет
bosanski: Viskoznost
català: Viscositat
čeština: Viskozita
Cymraeg: Gludedd
dansk: Viskositet
Deutsch: Viskosität
eesti: Viskoossus
Ελληνικά: Ιξώδες
English: Viscosity
español: Viscosidad
Esperanto: Viskozeco
euskara: Biskositate
فارسی: گران‌روی
français: Viscosité
Gaeilge: Slaodacht
한국어: 점성
हिन्दी: श्यानता
hrvatski: Viskoznost
Bahasa Indonesia: Viskositas
íslenska: Seigja
italiano: Viscosità
עברית: צמיגות
Basa Jawa: Viskositas
қазақша: Тұтқырлық
Kreyòl ayisyen: Viskozite
latviešu: Viskozitāte
Lëtzebuergesch: Viskositéit
lietuvių: Klampumas
magyar: Viszkozitás
македонски: Вискозност
മലയാളം: ശ്യാനത
Bahasa Melayu: Kelikatan
монгол: Зунгааралт
Nederlands: Viscositeit
नेपाली: भिस्कोसीटि
日本語: 粘度
norsk: Viskositet
norsk nynorsk: Viskositet
oʻzbekcha/ўзбекча: Viskozimetriya
ਪੰਜਾਬੀ: ਲੇਸ
پښتو: خټنه
português: Viscosidade
română: Viscozitate
русский: Вязкость
Scots: Viscosity
Simple English: Viscosity
slovenčina: Viskozita
slovenščina: Viskoznost
српски / srpski: Вискозност флуида
srpskohrvatski / српскохрватски: Viskoznost fluida
svenska: Viskositet
Türkçe: Akmazlık
українська: В'язкість
اردو: لزوجت
Tiếng Việt: Độ nhớt
粵語: 黏度
中文: 黏度