Landsknecht

Zobacz też: Lancknecht – gra karciana.
Daniel Hopfer: Pięciu landsknechtów. Miedzioryt z początku XVI wieku

Landsknecht lub lancknechtżołnierz zaciężnych formacji piechoty z końca XV i z XVI wieku, wzorowanych na oddziałach zaciężnych Szwajcarów zbrojnych w piki. Oddziały landsknechtów wywodziły się z krajów niemieckojęzycznych, jednak służyły w rozmaitych armiach w Europie.

Broń, organizacja, atrybuty

Jednostką organizacyjną landsknechtów był regiment liczący od 10 do 16 kompanii w sile 400 ludzi każda; te dzieliły się na roty, a one z kolei na dziesiątki. Na czele regimentu stał oberszter, kompanii – kapitan, roty – rotmistrz, dziesiątki – dziesiętnik.

Landsknechci zbrojni byli w kusze (wyparte z czasem przez rusznice), piki (długość 3,5 metra w XIV–XV wieku i 5,5 metra w XVI–XVII wieku), halabardy i miecze typu katzbalger. Nieliczni uzbrojeni byli w ciężkie dwuręczne miecze. Różnego typu hełmy (np. łebki i kapaliny później zastąpione przez moriony i szturmaki) i elementy zbroi w postaci napierśników, kirysów czy osłon górnej partii nóg (nabiodrki, taszki) nosili tylko oficerowie oraz żołnierze walczący pikami w pierwszym szeregu szyku i na jego bokach, walczący mieczami dwuręcznymi rzadko a strzelcy prawie wcale.

Wyróżniali się ekstrawaganckimi, jaskrawymi strojami: wamsy, pludry, kapelusze z szerokimi rondami zdobione piórami (czerwonymi bądź białymi) lub wysokie podobne do cylindrów, jedwabne pończochy, skórzane trzewiki z klamrą pośrodku stopy.

Była to piechota walcząca przede wszystkim bronią białą; stosunek strzelców (pełniących rolę pomocniczą) do pozostałych żołnierzy wynosił 1:2.

Landsknechci słynęli z odwagi i męstwa, ale też z okrucieństwa i bezwzględności. Mieli zwyczaj rekompensować sobie nieregularność wypłacanego żołdu rabunkami i gwałtami na miejscowej ludności, najbardziej znanym jest Sacco di Roma tj. złupienie Rzymu w maju 1527. Codziennym widokiem w ich obozach były kobiety lekkich obyczajów, niektórzy zabierali ze sobą na wojnę nawet żony i dzieci. Dlatego istniał specjalny urzędnik łagodzący kłótnie między kobietami.

Inne języki
Alemannisch: Landsknecht
العربية: لاندسكنيشت
català: Lansquenet
čeština: Lancknecht
Deutsch: Landsknecht
Ελληνικά: Λάντσκνεχτ
English: Landsknecht
español: Lansquenete
euskara: Landsknecht
français: Lansquenet
Frysk: Lânsfeint
Bahasa Indonesia: Landsknecht
italiano: Lanzichenecchi
עברית: לאנדסקנכט
Latina: Landsknecti
lietuvių: Landsknechtai
norsk: Landsknekt
português: Lansquenete
русский: Ландскнехт
српски / srpski: Ландскнехти
svenska: Landsknekt
Türkçe: Landsknecht
українська: Ландскнехт
Tiếng Việt: Landsknecht
中文: 國土傭僕