Komosa ryżowa

Komosa ryżowa
Ilustracja
Systematyka[1]
Domenaeukarionty
Królestworośliny
Kladrośliny naczyniowe
Kladrośliny nasienne
Klasaokrytonasienne
Rządgoździkowce
Rodzinaszarłatowate
Rodzajkomosa
Gatunekkomosa ryżowa
Nazwa systematyczna
Chenopodium quinoa Willd.
Sp. pl. 1(2):1301. 1798
Mapa zasięgu
Komosa ryżowa: zasięg występowania na mapie

Komosa ryżowa (Chenopodium quinoa Willd.) – gatunek rośliny jednorocznej; w różnych systemach klasyfikacyjnych zaliczany do rodziny komosowatych lub szarłatowatych. Uprawiany w Ameryce Południowej. Jest blisko spokrewniona z pospolicie występującą w Polsce komosą białą (Chenopodium album). W Polsce notowano dawniej jej występowanie w okolicach Gubina. Status gatunku we florze Polski: efemerofit.

Popularność swoją zawdzięcza łatwością przygotowania - nasiona gotuje się i mogą być wykorzystywane w wielu daniach. Zaraz po zebraniu poddawane obróbce - usuwane są gorzkie saponiny, znajdujące się w łupinach nasion. Bogate w błonnik i minerały, można stosować jako zamiennik ryżu czy ziemniaków.

Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa ogłosiła rok 2013 rokiem komosy ryżowej[2].

Pochodzi z Ameryki Południowej, gdzie jest uprawiana od 3–5 tysięcy lat. Była podstawowym pokarmem w państwie Inków na obszarach górskich, gdzie zastępowała kukurydzę. Tradycyjnie władca inkaski corocznie wysiewał pierwsze nasiona. Po podboju państwa Inków przez Hiszpanów wprowadzano uprawę pszenicy i jęczmienia, przez co znaczenie komosy w regionie zmalało. Współcześnie ponownie na wyżej położonych obszarach w Ameryce Południowej jest główną rośliną uprawną, a wprowadzana jest do upraw także w Ameryce Północnej i w Europie[3].

Inne języki
العربية: كينوا
Aymar aru: Jiwra
azərbaycanca: Kinoa
български: Киноа
català: Quinoa
čeština: Merlík čilský
dansk: Quinoa
Deutsch: Quinoa
Ελληνικά: Κινόα
English: Quinoa
Esperanto: Kvinoo
euskara: Kinoa
فارسی: کینوآ
français: Quinoa
galego: Quinoa
한국어: 퀴노아
हिन्दी: क्विन्वा
hrvatski: Kvinoja
Bahasa Indonesia: Kinoa
íslenska: Kínóa
עברית: קינואה
ಕನ್ನಡ: ಕೀನೋವಾ
Kapampangan: Quinoa
magyar: Kinoa
Bahasa Melayu: Kuinoa
Nederlands: Quinoa (plant)
日本語: キヌア
Nordfriisk: Kinoa
norsk: Quinoa
norsk nynorsk: Quinoa
português: Quinoa
română: Quinoa
Runa Simi: Kinwa
русский: Киноа
Scots: Quinoa
Simple English: Quinoa
slovenščina: Kvinoja
srpskohrvatski / српскохрватски: Kinoa
suomi: Kvinoa
svenska: Quinoa
Tagalog: Quinoa
ไทย: กีนัว
Türkçe: Kinoa
українська: Кіноа
Tiếng Việt: Diêm mạch
粵語: 藜麥
中文: 藜麥