Klitajmestra

Klitajmestra
ilustracja
Klitajmestra i erynie, krater czerwonofigurowy z IV w. p.n.e.
mityczna królowa Amyklaj
Jako żona Tantala
mityczna królowa Argolidy
Jako żona Agamemnona
Dane biograficzne
Ojciec Tyndareos
Matka Leda
Mąż Tantal
Mąż Agamemnon
Dzieci z Agamemnonem:
Elektra,
Ifigenia,
Chrysotemis,
Orestes;
z Ajgistosem:
Erigone,
Aletes

Klitajmestra (także Klytajmestra, Klitajmnestra, gr. Κλυταιμήστρα Klytaimḗstra, „Słynna-Oblubienica” [1]) – w mitologii greckiej królewna spartańska i królowa mykeńska, pochodząca od Tyndareosa i Ledy.

Żona i wespół ze swym kochankiem Ajgistem zabójczyni wodza i zwycięzcy spod Troi Agamemnona, ojca ich trójki dzieci, pomszczonego przez ich syna Orestesa, ściganego później za przyczynienie się do śmierci matki przez Erynie.

Przodkowie i przyjście na świat

Opowieść o przyjściu na świat Klitajmestry zalicza się do mitów lakońskich. W Sparcie rządził niegdyś król imieniem Tyndareos [2], wywodzący się z rodu Perseusza przez matkę Gorgofone [3]. Żona jego nosiła imię Leda. Wedle jednej z wersji mitu nie posiadali oni własnych dzieci, co sprawiało im smutek. Pewnego wieczoru odwiedził ich posłaniec mieszkańców Olimpu Hermes i ofiarował jajo znacznej wielkości, przypominające jaja łabędzie. Leda włożyła jajo do złotej puszki, którą wyścielał miękki puch. W końcu skorupka jaja uległa pęknięciu, uwalniając czwórkę dzieci [2].

Inna wersja mitu mówi, że sam Zeus odwiedził Ledę pod postacią łabędzia, a skutkiem tej wizyty zostały spłodzone dzieci. Leda złożyła jaja, a w górach Tajget [4] wykluli się z nich: Klitajmestra, Helena, Kastor i Polideukes [2]. Klitajmestra wykluła się z tego samego jaja, co Polideukes [5] bądź też z tego samego, co Helena. Według niektórych podań w ogóle było tylko jedno jajo [6]. Dzieciom tym przypisywano jako ojca Zeusa [2]. Inna wersja mitu stwierdza jednakże, że ojcem Klitajmestry był Tyndareos [7] [8] [9] [10]. Spłodził on ją ze swoją żoną Ledą w normalny sposób, jak i Kastora, natomiast Helenę i Polideukesa spłodził Zeus pod postacią łabędzia [11]. Apollodoros podaje, że tej samej nocy Leda obcowała z Zeusem w postaci łabędzia oraz ze swym mężem. Tekst Apollodorosa nie wymienia co prawda wśród poczętych tej nocy dzieci Klitajmestry, jednakże uważa się, że imię Klitajmestry mógł pominąć kopista przez nieuwagę. Rozważając sporną kwestię, Zygmunt Kubiak rozstrzyga o odrzuceniu boskiego pochodzenia Klitajmestry [12]. W każdym razie chłopcy ( Dioskurowie) zostali wojownikami [13], Helenę uznano najpiękniejszą kobietą świata [14]. Ponadto wymienia się „zwyczajne” potomstwo Tyndareosa i Ledy: Timandrę i Filonoe [9].

Danae
 
 
 
 
 
 
 
Zeus
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Perseusz
 
Andromeda Ares
 
Demonike
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Gorgofone
 
Ojbalos/ Perieres Testios
 
Eurytemis
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tyndareos
 
 
 
 
 
Leda
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Timandra Filonoe Klitajmestra Kastor Polideukes Helena
Inne języki
العربية: كليتيمنيسترا
беларуская: Клітэмнестра
български: Клитемнестра
Boarisch: Klytemnestra
brezhoneg: Klytaimnestra
català: Clitemnestra
čeština: Klytaimnéstra
Deutsch: Klytaimnestra
Ελληνικά: Κλυταιμνήστρα
English: Clytemnestra
español: Clitemnestra
Esperanto: Klitemnestro
euskara: Klitemnestra
français: Clytemnestre
Հայերեն: Կլիթեմնեստրա
hrvatski: Klitemnestra
Bahasa Indonesia: Klitaimnestra
italiano: Clitennestra
Latina: Clytaemestra
lietuvių: Klitemnestra
македонски: Клитамнестра
Nederlands: Clytaemnestra
português: Clitemnestra
română: Clitemnestra
русский: Клитемнестра
Simple English: Clytemnestra
slovenčina: Klytaimnéstra
српски / srpski: Клитемнестра
srpskohrvatski / српскохрватски: Klitemnestra
svenska: Klytaimnestra
Tagalog: Clytemnestra
українська: Клітемнестра