Klaus Kinski

Klaus Kinski
Ilustracja
Klaus Kinski w Cannes (1988)
Imię i nazwiskoNikolaus Karl Günther Nakszyński
Data i miejsce urodzenia18 października 1926
Zoppot (obecnie Sopot)
Data i miejsce śmierci23 listopada 1991
Lagunitas-Forest Knolls. Kalifornia
Zawódaktor, reżyser, scenarzysta, pisarz
WspółmałżonekGislinde Kühbeck
(1952–1955; rozwód; 1 dziecko)
Brigitte Ruth Tocki
(1960–1971; rozwód; 1 dziecko)
Minhoi Geneviève Loanic
(1971–1979; rozwód; 1 dziecko)
Debora Caprioglio
(1987–1989; rozwód)
Lata aktywności1948–1989
Odznaczenia
Komandor Orderu Sztuki i Literatury (Francja)
Strona internetowa
Dom narodzin Klausa Kińskiego w Sopocie
Klaus Kinski i Bruno de Monès w 1977

Klaus Kinski, właściwie Nikolaus Karl Günther Nakszyński[1][2][3] (ur. 18 października 1926[4][5] w Sopocie[6], zm. 23 listopada 1991[7] w Lagunitas-Forest Knolls[8] w Kalifornii) – niemiecki aktor, reżyser, scenarzysta i pisarz[9]. Ojciec aktorki Nastassji. Aktorami zostali również jego syn Nikolai i córka Pola. Uchodzi za jedną z najbardziej barwnych i kontrowersyjnych postaci europejskiego kina drugiej połowy XX wieku. Przez długie lata współpracował z niemieckim reżyserem Wernerem Herzogiem, który w 1999 roku nakręcił film poświęcony ich burzliwej znajomości: Mein liebster Feind Klaus Kinski (Mój ukochany wróg).

Życiorys

Wczesne lata

Urodził się w Sopocie, wówczas w granicach Wolnego Miasta Gdańsk. Jego ojciec Bruno Nakszyński, aptekarz, był polskiego pochodzenia[10][11]. Jego matka Susanne (z domu Lutze)[12], była pielęgniarką i córką lokalnego pastora. Klaus wychowywał się ze starszym rodzeństwem: siostrą Inge oraz braćmi: Arne i Hansem-Joachimem. W okresie wielkiego kryzysu, w 1931 roku, kiedy miał pięć lat jego rodzina przeniosła się do Berlina, osiedliła się w mieszkaniu w Wartburgstraße 3, w dzielnicy Schöneberg i otrzymała obywatelstwo niemieckie.

Kinski pozostał bez ojca od najmłodszych lat, ponieważ jego ojciec postanowił opuścić rodzinę, by realizować swoje marzenia jako niespełniony śpiewak operowy[13]. W 1936 ukończył Prinz-Heinrich-Gymnasium w Schöneberg. Jego młodość była naznaczona II wojną światową, w 1943 roku, w wieku 17 lat wstąpił do armii niemieckiej (Wehrmacht) i dostał się do niewoli brytyjskiej w Berechurch w hrabstwie Essex. W 1946 roku, po spędzeniu roku i czterech miesięcy w niewoli, wrócił do okupowanych Niemiec[14].

Twórczość

W 1946 roku został zatrudniony w renomowanym Schlosspark-Theater w Berlinie. W następnym roku (1947) został zwolniony przez menadżera ze względu na jego nieprzewidywalne zachowanie. Z czasem stawał się coraz bardziej agresywny. W 1950 roku przez trzy dni przebywał w szpitalu psychiatrycznym, po tym jak prześladował kobietę, która nie odwzajemniała jego uczucia. Początkowo lekarze podejrzewali u niego schizofrenię, ale potem zdiagnozowano u niego zaburzenia psychopatyczne[15].

W 1948 roku zadebiutował jako holenderski więzień na planie czarno-białego dramatu Artura Braunera Morituri (1948). Miał niewielką rolę jako przesłuchiwany przez aliantów wolontariusz na początku filmu Anatole'a Litvaka Decyzja przed świtem (Decision Before Dawn, 1951) u boku Oskara Wernera i Richarda Baseharta. Potem trafił do dramatu Roberta Rosselliniego Strach (La Paura, 1954) z Ingrid Bergman jako artysta kabaretowy. Zagrał księcia Otto I Bawarskiego w niemieckim dramacie Ludwig II: Glanz und Ende eines Königs (1955) z O. W. Fischerem.

W ciągu całego życia Kinski zdołał wystąpić w wielu produkcjach filmowych oraz teatralnych. Od 1962 roku, gdy zerwał połowę z kilkudziesięciu swoich przedstawień z tekstami Villona i Goethego, nie występował z programami scenicznymi. Grał za to w każdym filmie, w jaki go zaangażowano. W latach 60. udało mu się odegrać niemal sześćdziesiąt ról. Mimo, iż większość z tych filmów stanowiła produkcje klasy B, pamiętnymi zostają występy Kinskiego w tak klasycznych obrazach, jak ekranizacja powieści Doktor Żywago (Doctor Zhivago, 1965)[16] w reżyserii Davida Leana w roli Kostojeda czy western Sergio Leone Za kilka dolarów więcej (Per Qualche Dollaro in Più, 1965) jako Wild. Do historii przeszedł również monolog aktora wygłoszony w listopadzie 1971 roku w Deutschlandhalle w Berlinie, zatytułowany Jezus Chrystus Zbawiciel.

Choć łącznie zagrał w 134. filmach, pięć z nich w reżyserii Wernera Herzoga przeszło do historii kina: Aguirre, gniew boży (Aguirre, der Zorn Gottes, 1972), Nosferatu wampir (Nosferatu: Phantom der Nacht, 1979), Woyzeck (1979) i Fitzcarraldo (1982)[17]. Napisał autobiografię Ich brauche Liebe (Potrzebuję miłości, 1987).

Życie prywatne

11 czerwca 1952 ożenił się z piosenkarką Gislinde Kühbeck, z którą miał córkę Polę (ur. 23 marca 1952 w Berlinie)[18]. W roku 1955 rozwiódł się. 30 października 1960 poślubił aktorkę Brigitte Ruth Tocki, z którą miał córkę Nastassję (ur. 24 stycznia 1961 w Berlinie)[19]. Po jedenastu latach małżeństwa doszło do rozwodu w 1971 roku. W latach 1971-1979 jego żoną była Minhoi Loanic, z którą miał syna Nanhoïa Nikolaia (ur. 30 lipca 1976 w Paryżu)[20]. W latach 1987-1989 był mężem Debory Caprioglio[21], z którą nie miał dzieci.

Śmierć

Klaus Kinski zmarł w Kalifornii na zawał serca w wieku 65 lat. Jego ciało zostało skremowane, a prochy wrzucone do Pacyfiku[22].

Inne języki
aragonés: Klaus Kinski
беларуская: Клаус Кінскі
български: Клаус Кински
bosanski: Klaus Kinski
čeština: Klaus Kinski
Cymraeg: Klaus Kinski
Deutsch: Klaus Kinski
English: Klaus Kinski
español: Klaus Kinski
Esperanto: Klaus Kinski
euskara: Klaus Kinski
français: Klaus Kinski
galego: Klaus Kinski
hrvatski: Klaus Kinski
italiano: Klaus Kinski
Kiswahili: Klaus Kinski
latviešu: Klauss Kinskis
Lëtzebuergesch: Klaus Kinski
lietuvių: Klaus Kinski
magyar: Klaus Kinski
Nederlands: Klaus Kinski
português: Klaus Kinski
русский: Клаус Кински
српски / srpski: Клаус Кински
srpskohrvatski / српскохрватски: Klaus Kinski
svenska: Klaus Kinski
Türkçe: Klaus Kinski
українська: Клаус Кінскі