Keratyny

Nie mylić z: kreatyną.

Keratyny – grupa nierozpuszczalnych w wodzie białek fibrylarnych wytwarzanych przez keratynocyty [1] [2] w procesie keratynizacji. Występują w formie miękkiej lub twardej. W komórkach nabłonkowych człowieka zidentyfikowano dwadzieścia izoform cytokeratyn o masie cząsteczkowej od 40 do 70 kDa, natomiast w komórkach innych ssaków wykazano około dziesięciu izoform tzw. keratyn twardych, obecnych w wytworach skóry: piórach, wełnie, rogach, paznokciach i innych. Z keratyny zbudowany jest zrogowaciały naskórek ssaków [3].

Keratyny są białkami hydrofobowymi, o wysokiej odporności na czynniki fizyczne i chemiczne, a także na działanie typowych enzymów proteolitycznych. Białka keratynowe cechują się wysoką zawartością aminokwasów siarkowych: cysteina (17%) metionina (0,5%)[ potrzebny przypis]. Cytokeratyny stanowią największą i najbardziej zróżnicowaną grupę filamentów pośrednich, wchodzącą w skład cytoszkieletu komórkowego. Podjednostki keratyn zbudowane są według wspólnego planu. Wyróżnia się w nich alfa-helisową domenę centralną oraz globularne domeny N- i C- terminalne. Domena centralna, mająca wysoce konserwatywny charakter, składa się z 310–315 reszt aminokwasowych. Domeny N- i C-terminalne cytokeratyn liczą od 15 do 30 reszt. Podjednostki keratyn asocjując w struktury wyższego rzędu tworzą kolejno: dimery, protofilamenty, protofibryle, a w końcu filamenty pośrednie.

W przeciwieństwie do cytokeratyn, keratyny "twarde" są strukturami dwufazowymi, w których włókna keratyny są zatopione w bezpostaciowej macierzy zbudowanej z białek o dużej zawartości siarki.

Enzymy proteolityczne zdolne do hydrolizy keratyny, to występujące u kręgowców kaspazy degradujące cytokeratyny lub syntetyzowane przez mikroorganizmy keratynazy.

  • przypisy

Przypisy

  1. Keratyna. Słownik terminów biologicznych PWN. [dostęp 2011-12-01].
  2. Białko fibrylarne. Słownik terminów biologicznych PWN. [dostęp 2011-12-01].
  3. Rogowacenie. Słownik terminów biologicznych PWN. [dostęp 2011-12-01].
Inne języki
አማርኛ: ኬራቲን
العربية: كيراتين
български: Кератин
bosanski: Keratin
català: Ceratina
čeština: Keratin
dansk: Keratin
Deutsch: Keratine
eesti: Sarvaine
English: Keratin
español: Queratina
Esperanto: Keratino
euskara: Keratina
français: Kératine
Gaeilge: Ceiritin
galego: Queratina
한국어: 케라틴
Հայերեն: Կերատիններ
hrvatski: Keratin
Bahasa Indonesia: Keratin
italiano: Cheratina
עברית: קרטין
Kreyòl ayisyen: Keratin
lietuvių: Keratinas
magyar: Szaru
Bahasa Melayu: Keratin
မြန်မာဘာသာ: ကီရာတင်
Nederlands: Keratine
日本語: ケラチン
norsk: Keratin
norsk nynorsk: Keratin
occitan: Queratina
português: Queratina
русский: Кератины
Scots: Keratin
Simple English: Keratin
slovenčina: Keratín
slovenščina: Keratin
کوردی: کێراتین
srpskohrvatski / српскохрватски: Keratin
Basa Sunda: Keratin
suomi: Keratiini
svenska: Keratin
தமிழ்: நகமியம்
Türkçe: Keratin
українська: Кератини
اردو: قرنین
Tiếng Việt: Keratin
粵語: 角蛋白
中文: 角蛋白