Kazirodztwo

Kazirodztwo – rodzaj parafilii[1] polegający na zachowaniu seksualnym w stosunku do osoby blisko spokrewnionej[2], ale także osób spowinowaconych, np. poprzez adopcję czy małżeństwo krewnego. W wielu kulturach kazirodztwo pozostaje tematem tabu. Najczęściej tłumaczy się je zwiększonym ryzykiem wystąpienia u potomstwa wad wrodzonych, niepełnosprawności fizycznej i upośledzenia umysłowego oraz przedwczesnej śmierci[3]. Jest ono tym większe, im wyższy jest stopień pokrewieństwa genetycznego rodziców[4].

Kontekst biologiczny

 Osobne artykuły: Chów wsobnyDepresja inbredowa.

W świecie roślin istnieją skomplikowane organy zapobiegające samozapyleniu. W stosunku do samych siebie rośliny mogą być jałowe (samopłonne). W innych wypadkach różny bywa czas dojrzewania ich pylników i znamion, co zapobiega samozapyleniu, bądź też pylnik i znamiona są od siebie przestrzennie oddalone. Znane jest też zjawisko heterostylii. Zapłodnienie służy przede wszystkim przemieszczaniu materiału genetycznego. Jako że u roślin rozwinęły się organy zapobiegające samozapłodnieniu wskutek obojnactwa, przemawia to za tym, że zapłodnienie krzyżowe jest jednoznacznie pozytywne dla procesów selekcji naturalnej.

U zwierząt najczęściej nie występują organy zapobiegające kazirodztwu, jako że ich większa ruchliwość w dostatecznym stopniu zapewnia przemieszanie się osobników w populacji. Na ogół rodzina po wykarmieniu młodych rozprasza się. W wielu wypadkach (np. u wiewiórki środkowoeuropejskiej) matka aktywnie wygania swe dzieci po zaprzestaniu karmienia. Ponieważ rodzina nie pozostaje we wspólnocie, wymiana genów w obrębie populacji jest tym samym zapewniona.

Niebezpieczeństwo regularnego chowu wsobnego występuje tylko tam, gdzie rodzina jest silnie zespolona. Tam też napotyka się wrodzone zahamowania przed krzyżowaniem się z rodzicami albo rodzeństwem. Przykładowo gęś gęgawa nie łączy się w pary ze współplemieńcami, z którymi wzrastała, nawet gdy nie są to rodzone siostry i bracia. U makaków japońskich stwierdzono coś w rodzaju zakazu kazirodztwa w odniesieniu do relacji matki z synem. Jane van Lawick-Goodall zauważyła, że dwa dojrzałe płciowo szympansy jako jedyne samce w grupie nie kopulowały z samicą, która była ich matką[5]. Możliwym mechanizmem zapobiegającym krzyżowaniu się osobników zwierząt, w tym człowieka, blisko spokrewnionych jest efekt Westermarcka[6].

Inne języki
Afrikaans: Bloedskande
Alemannisch: Inzest
العربية: زنا المحارم
বাংলা: অজাচার
Bân-lâm-gú: Loān-lûn
беларуская: Інцэст
беларуская (тарашкевіца)‎: Кровазьмяшэньне
български: Кръвосмешение
bosanski: Incest
brezhoneg: Gwadorged
català: Incest
čeština: Incest
chiShona: Makunakuna
Cymraeg: Llosgach
dansk: Incest
Deutsch: Inzest
eesti: Intsest
Ελληνικά: Αιμομιξία
English: Incest
español: Incesto
Esperanto: Incesto
euskara: Intzestu
français: Inceste
Frysk: Ynsest
galego: Incesto
한국어: 근친상간
हिन्दी: अगम्यगमन
hrvatski: Incest
Ido: Incesto
Bahasa Indonesia: Hubungan sedarah
interlingua: Incesto
íslenska: Sifjaspell
italiano: Incesto
ქართული: ინცესტი
kurdî: Însest
latviešu: Asinsgrēks
lietuvių: Kraujomaiša
lumbaart: Incest
македонски: Инцест
Bahasa Melayu: Sumbang mahram
Nederlands: Incest
日本語: 近親相姦
norsk: Incest
português: Incesto
română: Incest
Runa Simi: Muquy
русский: Инцест
Scots: Incest
shqip: Incesti
Simple English: Incest
slovenčina: Incest
slovenščina: Incest
српски / srpski: Родоскрнављење
srpskohrvatski / српскохрватски: Incest
suomi: Insesti
svenska: Incest
Tagalog: Insesto
Türkçe: Ensest
українська: Інцест
Tiếng Việt: Loạn luân
ייִדיש: גילוי עריות
粵語: 亂倫
Zazaki: Ensest
中文: 近親性交