Kalka (językoznawstwo)

Kalka językowa ( fr. calque linguistique), in. odbitka językowazapożyczenie językowe, bezpośrednie przetłumaczenie wyrazu lub całego zwrotu z języka obcego na język ojczysty, bez uwzględnienia istniejących ojczystych wyrazów opisujących to samo pojęcie czy rzecz.

Kalka językowa pojawia się często przy nauce języka obcego i przeniesiena zasad gramatycznych własnego język na obcy, np. mówienie po angielsku I'll call to you zamiast I'll call you jako kalka polskiego Zadzwonę DO ciebie.

Przykłady

  • Polskie słowo Rzeczpospolita jest kalką łacińskiego określenia Res Publica (rzecz publiczna) i w staropolszczyźnie oznaczało każde państwo o ustroju republikańskim (obecnie wyparte w tym znaczeniu przez słowo republika).
  • Sama nazwa odbitka językowa jest o tyle osobliwa, że stanowi zarówno opis pojęcia, jak i przykład opisywanego pojęcia. Jest ona bowiem odbitką językową z języków romańskich (np. hiszp. calco semántico) [potrzebne źródło].
  • Pojęcie mapa drogowa jest często spotykaną w mediach kalką ang. road map, którą należy zastąpić [1] takimi określeniami, jak: "plan", "strategia" czy "harmonogram".
  • Czasem zamiast pojęcia klucz elektrolityczny spotyka się całkowicie błędne [potrzebne źródło] tłumaczenie mostek solny, będące kalką językową z pojęcia ang. salt bridge.
  • Często spotykane[ przez kogo?] na portalach internetowych wyrażenie scena zbrodni [2] [3] [4] jest kalką angielskiego crime scene, którego poprawnym polskim odpowiednikiem jest miejsce zbrodni [5] .
Inne języki
azərbaycanca: Kalka (dilçilik)
Bân-lâm-gú: Chioh-e̍k
беларуская: Калька (лексіка)
беларуская (тарашкевіца)‎: Калькаваньне
български: Калка
čeština: Kalk
eesti: Tõlkelaen
English: Calque
Esperanto: Paŭso
euskara: Kalko
한국어: 번역차용
hrvatski: Prevedenice
Bahasa Indonesia: Pinjam terjemah
interlingua: Calco
íslenska: Tökuþýðing
қазақша: Калька
latviešu: Kalks
മലയാളം: കാൽക്
Bahasa Melayu: Pinjam terjemah
Nederlands: Leenvertaling
日本語: 翻訳借用
norsk nynorsk: Importord
português: Calque
русиньскый: Калька
Scots: Calque
slovenčina: Kalk
slovenščina: Kalk
српски / srpski: Kalk
中文: 借译