Jesień Ludów

Państwa biorące udział w Jesieni Ludów

Jesień Ludów (lub Jesień Narodów[1]) – publicystyczny termin określający wydarzenia, które rozpoczęły się w 1989 roku w Europie Środkowo-Wschodniej, związane ze zmianą ustroju komunistycznego w krajach tej części świata. Rewolucyjny charakter wydarzeń z 1989 roku nasunął skojarzenie z Wiosną Ludów z 1848 roku. Zmiany polityczne w Europie Środkowo-Wschodniej były możliwe dzięki rezygnacji ZSRR z doktryny Breżniewa i przemian politycznych w tym państwie[2]. Jesień Ludów obejmuje sześć państw: Polskę, Węgry, Niemiecką Republikę Demokratyczną, Bułgarię, Czechosłowację i Rumunię[2][3][4].

Początkiem Jesieni Ludów stały się rozmowy rządu z opozycją w Polsce podczas obrad Okrągłego Stołu, które rozpoczęły się 6 lutego, a zakończyły 5 kwietnia 1989 roku[2]. Uzgodniono wówczas przeprowadzenie częściowo wolnych wyborów 4 czerwca. W ich wyniku urząd premiera objął działacz opozycji Tadeusz Mazowiecki. W czerwcu rozpoczęły się rozmowy rządu z opozycją na Węgrzech. Dzięki rozmowom znowelizowano konstytucję (w tym zmieniono nazwę państwa). W listopadzie uzgodniono termin wolnych wyborów. W czerwcu rozpoczęły się protesty w Niemieckiej Republice Demokratycznej. 9 listopada mieszkańcy Berlina rozpoczęli burzenie Muru Berlińskiego. W Bułgarii 10 listopada odsunięto od władzy Todora Żiwkowa oraz rozpoczęto rozmowy z opozycją. 17 listopada rozpoczęła się „aksamitna rewolucja” w Czechosłowacji, która zakończyła się 27 listopada[5]. W wyniku protestów prezydentem Czechosłowacji został Václav Havel. Jesień Ludów zakończyła się krwawym powstaniem w Rumunii, gdzie obalono i skazano na karę śmierci Nicolae Ceaușescu.

Inne języki