Język urdu

اردو
ObszarPakistan, Indie
Liczba mówiących60-80 milionów jako jęz. ojczysty
160 milionów (razem)
Klasyfikacja genetycznaJęzyki indoeuropejskie
 Języki indoirańskie
  Języki indoaryjskie
   Język urdu
Pismo/alfabetarabskie
Status oficjalny
język urzędowyPakistan, Indie (Andhra Pradesh, Dżammu i Kaszmir), Fidżi (jako hindustani)
Regulowany przezNational Language Authority
Kody języka
ISO 639-1ur
ISO 639-2urd
ISO 639-3urd
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Napis Zaban-e Urdu-e Mualla (Nauka języka urdu) w stylu kaligrafii zwanym nasta'liq

Urdu (اردو urdū) – język indoeuropejski z grupy indoaryjskiej używany obecnie przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim i przez ponad milion osób zamieszkujących poza Azją.

Urdu i hindi są językami niemal identycznymi pod względem struktury gramatycznej i podstawowego słownictwa (w tej warstwie, tj. języka potocznego, określane często jako hindustani), natomiast występują między nimi znaczne różnice leksykalne (urdu czerpie zapożyczenia z języka perskiego i arabskiego, natomiast hindi – z sanskrytu), oraz inny system pisma – hindi posługuje się indyjskim alfabetem dewanagari. Różnice te powodują, że na poziomie np. wykładu naukowego języki te stają się wzajemnie niezrozumiałe.

Historia

Początki języka datowane są na XII-XIII wiek, rozwinął się wśród Desi (islamskich neofitów) oraz wśród wojowników pojmanych przez muzułmanów podbijających pod wodzą Mahmuda z Ghazni Półwysep Indyjski. Słowo urdu jest skrótem perskiego określenia zaban-e-ordu, czyli "język wojskowy", od tureckiego słowa ordu "armia, obóz wojskowy"[1] (notabene ten sam źródłosłów mają polskie słowa "horda" lub "ordyniec"[2]).

Słownictwo urdu zawiera wiele zapożyczeń z języka arabskiego, perskiego, tureckiego oraz paszto.

Od końca XVI wieku urdu stosuje zapis w zmodyfikowanym alfabecie arabskim, z dodatkowymi literami i znakami diakrytycznymi dla dźwięków niewystępujących w języku arabskim.

W 1947 po uzyskaniu niepodległości przez Pakistan (nazwa też wywodzi się z tego języka: pakistan w urdu oznacza kraj czystości) urdu stał się tam językiem urzędowym. Urdu to także jeden z 27 języków urzędowych Indii (w stanie Talangana, Dżammu i Kaszmir).

Inne języki
Acèh: Bahsa Urdu
Afrikaans: Oerdoe
አማርኛ: ኡርዱ
العربية: لغة أردية
aragonés: Urdu
অসমীয়া: উৰ্দু ভাষা
asturianu: Urdu
Avañe'ẽ: Urdu ñe'ẽ
azərbaycanca: Urdu dili
Bân-lâm-gú: Urdu-gí
беларуская: Урду
беларуская (тарашкевіца)‎: Урду
भोजपुरी: उर्दू
български: Урду
bosanski: Urdu jezik
brezhoneg: Ourdoueg
català: Urdú
Чӑвашла: Урду
čeština: Urdština
Cymraeg: Wrdw
dansk: Urdu
davvisámegiella: Urdugiella
Deutsch: Urdu
ދިވެހިބަސް: އުރުދޫ
dolnoserbski: Urdušćina
eesti: Urdu keel
Ελληνικά: Ούρντου γλώσσα
English: Urdu
español: Urdu
Esperanto: Urduo
euskara: Urdu
فارسی: زبان اردو
Fiji Hindi: Urdu
français: Ourdou
Frysk: Oerdû
Gaeilge: An Urdais
galego: Lingua urdú
ગુજરાતી: ઉર્દૂ ભાષા
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: उर्दू भाशा
客家語/Hak-kâ-ngî: Urdu-ngî
한국어: 우르두어
Հայերեն: Ուրդու
हिन्दी: उर्दू भाषा
hornjoserbsce: Urdušćina
hrvatski: Urdu jezik
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: উর্দু ঠার
Bahasa Indonesia: Bahasa Urdu
Interlingue: Urdu
íslenska: Úrdú
italiano: Lingua urdu
עברית: אורדו
Basa Jawa: Basa Urdu
kalaallisut: Urdumiutut
ಕನ್ನಡ: ಉರ್ದೂ
ქართული: ურდუ ენა
कॉशुर / کٲشُر: اُردُو زَبان
қазақша: Урду
Kinyarwanda: Inyeyurudu
Kiswahili: Kiurdu
коми: Урду
Latina: Lingua Urdu
latviešu: Urdu
lietuvių: Urdu
Ligure: Lengua urdu
Limburgs: Urdu
magyar: Urdu nyelv
मैथिली: उर्दु भाषा
македонски: Урду
Malagasy: Fiteny urdu
മലയാളം: ഉർദു
Māori: Reo Urdu
მარგალური: ურდუ ნინა
مصرى: اوردو
مازِرونی: اردو
Bahasa Melayu: Bahasa Urdu
Baso Minangkabau: Bahaso Urdu
монгол: Урдү хэл
Nāhuatl: Urdutlahtōlli
Nederlands: Urdu
नेपाली: उर्दू
नेपाल भाषा: उर्दू भाषा
нохчийн: Урду
norsk: Urdu
norsk nynorsk: Urdu
occitan: Ordo
oʻzbekcha/ўзбекча: Urdu
ਪੰਜਾਬੀ: ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ
پنجابی: اردو
Piemontèis: Lenga urdu
Plattdüütsch: Urdu
português: Língua urdu
română: Limba urdu
Runa Simi: Urdu simi
русский: Урду
Scots: Urdu
shqip: Gjuha urdu
Simple English: Urdu
سنڌي: اردو
slovenčina: Urdčina
slovenščina: Urdujščina
ślůnski: Gŏdka Urdu
српски / srpski: Урду (језик)
srpskohrvatski / српскохрватски: Urdski jezik
suomi: Urdu
svenska: Urdu
Tagalog: Wikang Urdu
தமிழ்: உருது
татарча/tatarça: Урду
తెలుగు: ఉర్దూ భాష
тоҷикӣ: Забони урду
Türkçe: Urduca
українська: Урду
اردو: اردو
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئوردو تىلى
Vahcuengh: Vah Vuhwjduh
Tiếng Việt: Tiếng Urdu
ייִדיש: אורדו
粵語: 烏都文
Zazaki: Urduki
中文: 乌尔都语
Kabɩyɛ: Urduu kʊnʊŋ