Język udmurcki

Удмурт кыл
ObszarUdmurcja (Rosja)
Kazachstan
Liczba mówiących324 tys. (2010)[1]
Klasyfikacja genetycznajęzyki uralskie
 języki ugrofińskie
  języki fińskie
   języki permskie
    język udmurcki
Pismo/alfabetcyrylica
Status oficjalny
język urzędowyUdmurcja (Rosja)
UNESCO3 zdecydowanie zagrożony
Kody języka
Kod ISO 639-1
Kod ISO 639-2udm
Kod ISO 639-3udm
IETFudm
Glottologudmu1245
GOST 7.75–97удм 700
WALSudm
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Język udmurcki (удмурт кыл), język wotiacki – język należący do permskiej grupy języków ugrofińskich. Jest on językiem ojczystym dla ok. 550 000 mieszkańców Udmurcji w zachodniej części Przeduralu, czyli dla 77% ogólnej liczby Udmurtów (770 000, 1989). Około 15 000 ludzi mówi językiem udmurckim w Kazachstanie. W 1775 roku nakładem Akademii Nauk Imperium Rosyjskiego ukazał się w Petersburgu pierwszy opis gramatyki udmurckiej, pt. Сочиненія принадлежащія къ грамматикѣ вотскаго языка.

Rozróżnia się 4 grupy dialektów języka udmurckiego: dialekt północny, południowy, peryferyjny południowy oraz bessermiański (wessermiański). Język literacki opiera się na dialektach północnym i południowym. Język udmurcki spokrewniony jest z językiem komi.

Język udmurcki jest językiem aglutynacyjnym z elementami fleksyjnymi. Posiada 15 przypadków i nie zna kategorii rodzaju gramatycznego. Początki literatury w tym języku przypadają na XVIII wiek.

Język udmurcki jest, obok języka rosyjskiego, językiem urzędowym Udmurcji. Mimo to niewiele się ukazuje w tym języku gazet i czasopism, rzadkie są też programy udmurckie w radiu i telewizji. Brakuje również kompetentnych nauczycieli oraz materiałów dydaktycznych do nauczania tego języka w szkołach. Jedynie około jednej trzeciej wszystkich udmurckich uczniów uczy się swojego języka ojczystego w szkole.

W Iżewsku istnieje od 1932 roku katedra filologii udmurckiej na Państwowym Uniwersytecie Udmurckim.

Alfabet

Alfabet udmurcki jest oparty na rosyjskim i składa się 38 liter. Oprócz 33 liter występujących w alfabecie rosyjskim zawiera pięć dodatkowych: ӝ, ӟ, ӥ, ӧ, ӵ. Litery ф, х, ц i щ występują wyłącznie w wyrazach zapożyczonych (głównie z języka rosyjskiego).

А а Б б В в Г г Д д Е е Ё ё
Ж ж Ӝ ӝ З з Ӟ ӟ И и Ӥ ӥ Й й
К к Л л М м Н н О о Ӧ ӧ П п
Р р С с Т т У у Ф ф Х х Ц ц
Ч ч Ӵ ӵ Ш ш Щ щ Ъ ъ Ы ы Ь ь
Э э Ю ю Я я
Inne języki
Afrikaans: Oedmoerts
Alemannisch: Udmurtische Sprache
አማርኛ: ኡድሙርትኛ
العربية: لغة أدمورتية
asturianu: Idioma udmurtu
azərbaycanca: Udmurt dili
башҡортса: Удмурт теле
беларуская: Удмурцкая мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Удмурцкая мова
български: Удмуртски език
brezhoneg: Oudmourteg
català: Udmurt
Чӑвашла: Удмурт чĕлхи
čeština: Udmurtština
davvisámegiella: Udmurtagiella
español: Idioma udmurto
Esperanto: Udmurta lingvo
euskara: Udmurtera
Fiji Hindi: Udmurt language
français: Oudmourte
Bahasa Indonesia: Bahasa Udmurt
íslenska: Údmúrt
italiano: Lingua udmurta
עברית: אודמורטית
Kinyarwanda: Icyudimuriti
Кыргызча: Удмурт тили
latviešu: Udmurtu valoda
lietuvių: Udmurtų kalba
Lingua Franca Nova: Udmurt (lingua)
Livvinkarjala: Udmurtan kieli
magyar: Udmurt nyelv
македонски: Удмуртски јазик
მარგალური: უდმურტული ნინა
Nederlands: Oedmoerts
norsk: Udmurtisk
norsk nynorsk: Udmurtisk
олык марий: Одо йылме
oʻzbekcha/ўзбекча: Udmurt tili
Перем Коми: Удмурт кыв
Piemontèis: Lenga Udmurt
português: Língua udmurte
qırımtatarca: Udmurt tili
română: Limba udmurtă
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Оудмоуртьскъ ѩꙁꙑкъ
српски / srpski: Удмуртски језик
srpskohrvatski / српскохрватски: Udmurtski jezik
svenska: Udmurtiska
Tagalog: Wikang Udmurt
татарча/tatarça: Ар теле
Türkçe: Udmurtça
удмурт: Удмурт кыл
українська: Удмуртська мова
vepsän kel’: Udmurtan kel'
Tiếng Việt: Tiếng Udmurt
žemaitėška: Udmortu kalba