Język angielski

English
Obszar Afryka, Ameryka Południowa, Ameryka Północna, Australia i Oceania, Azja, Europa
Liczba mówiących 527 mln [1]
Klasyfikacja genetyczna Języki indoeuropejskie
Języki germańskie
Języki zachodniogermańskie
Języki anglo-fryzyjskie
Języki angielskie
Język angielski
Pismo/ alfabet łacińskie
Status oficjalny
język urzędowy Antigua i Barbuda, Australia (de facto), Bahamy, Barbados, Belize, Botswana, Dominika, Fidżi, Filipiny, Gambia, Ghana, Grenada, Gujana, Hongkong, Indie jako pomocniczy, Irlandia, Jamajka, Kamerun, Kanada, Kenia, Kiribati, Lesotho, Liberia, Malawi, Malta, Mauritius, Mikronezja, Namibia, Nauru, Nigeria, Nowa Zelandia, Pakistan, Palau, Papua-Nowa Gwinea, RPA, Rwanda, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Samoa, Seszele, Sierra Leone, Singapur, Somalia, Sri Lanka (jako pomocniczy), Suazi, Sudan, Sudan Południowy, Stany Zjednoczone (de facto), Tonga, Trynidad i Tobago, Tanzania, Tuvalu, Uganda, Vanuatu, Wielka Brytania (de facto), Wyspy Marshalla, Wyspy Salomona, Zambia, Zimbabwe, jeden z urzędowych w ONZ, Unii Europejskiej oraz NATO
Regulowany przez Brak oficjalnych regulacji
Kody języka
ISO 639-1 en
ISO 639-2 eng
ISO 639-3 eng
SIL ENG
Występowanie
Kolor ciemnoniebieski – państwa, gdzie językiem angielskim posługuje się większość społeczeństwa. Kolor jasnoniebieski – państwa, w których angielski jest językiem oficjalnym mimo posługiwania się nim przez mniejszość społeczeństwa

Kolor ciemnoniebieski – państwa, gdzie językiem angielskim posługuje się większość społeczeństwa. Kolor jasnoniebieski – państwa, w których angielski jest językiem oficjalnym mimo posługiwania się nim przez mniejszość społeczeństwa
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
ikona symbolizująca język angielski według standardu ISO 639-1

Język angielski, angielszczyzna (ang. English language / ' ɪ ŋ g l ɪ ʃ ' l æ ŋ g w ɪ ʤ/, English) – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich powszechnie używany w Wielkiej Brytanii, jej terytoriach zależnych oraz w wielu byłych koloniach i dominiach, m.in. Stanach Zjednoczonych, Irlandii, Kanadzie, RPA, Australii i Nowej Zelandii.

W Wielkiej Brytanii i Australii angielski jest de facto językiem urzędowym, jednak formalnie państwa te nie mają oficjalnie ustalonego języka urzędowego. Podobna sytuacja jest też w Stanach Zjednoczonych [2]. Angielski należy do oficjalnych języków ONZ, a od XX wieku jest najczęściej używanym językiem w kontaktach międzynarodowych. Niekiedy określany jako pierwszy uniwersalny język ludzkości [3].

Język angielski jest bardzo mocno zróżnicowany geograficznie. Dialekty do pewnego stopnia różnią się fonetyką, słownictwem i gramatyką.

Język angielski jest obecnie źródłem zapożyczeń prawie na całym świecie, ale wcześniej to angielszczyzna tworzona była poprzez wpływ innych języków. Obecnie[ kiedy?] ta moda została przyhamowana[ potrzebny przypis], ale wciąż stanowi istotny czynnik rozwoju języka.

Historia

Wpływy germańskie w języku angielskim [4]

Angielszczyzna jest językiem zachodniogermańskim, który wziął swój początek z anglo-fryzyjskich i jutlandzkich dialektów przyniesionych do Brytanii przez germańskich osadników i rzymskie wojska z terenu obecnych północnych Niemiec i Holandii [4]. Na początku, język staroangielski był mieszaną grupą dialektów, obrazującą różnorodne źródła anglosaskiej ludności ówczesnej Anglii. Jeden z tych dialektów, późny zachodniosaski, w końcu zyskał przewagę. Pierwotny staroangielski następnie był pod wpływem obcym ze względu na dwie fale inwazji. Pierwsza to inwazja wikingów, użytkowników języków skandynawskich; zdobyli oni i skolonizowali części Brytanii w ósmym i dziewiątym wieku. Druga to inwazja Normanów w XI wieku. Mówili oni językiem starofrancuskim i rozwinęli anglo-normańską odmianę języka angielskiego [5]. Te dwie inwazje spowodowały, że angielszczyzna stała się do pewnego stopnia językiem mieszanym (chociaż nie był to pidgin – prawdziwie mieszany język w ścisłym lingwistycznym znaczeniu tego słowa).

Współżycie ze Skandynawami zaowocowało zauważalnym gramatycznym uproszczeniem i leksykalnym wzbogaceniem anglo-fryzyjskiego rdzenia angielszczyzny; późniejsza normańska okupacja prowadziła ku przeszczepieniu do rdzenia germańskiego bardziej wyszukanej warstwy słów z romańskiej gałęzi języków europejskich [6]. Ten wpływ normański wprowadził angielszczyznę do sądów i urzędów. W ten sposób angielszczyzna rozwinęła się w "pożyczający" język o wielkiej elastyczności i bogatym słownictwie.

Inne języki
Адыгэбзэ: Инджылыбзэ
адыгабзэ: Инджылызыбзэ
Afrikaans: Engels
Akan: English
Alemannisch: Englische Sprache
አማርኛ: እንግሊዝኛ
العربية: لغة إنجليزية
aragonés: Idioma anglés
armãneashti: Limba anglicheascã
arpetan: Anglès
অসমীয়া: ইংৰাজী ভাষা
asturianu: Inglés
Avañe'ẽ: Ingleñe'ẽ
Aymar aru: Inlish aru
azərbaycanca: İngilis dili
bamanankan: Angilɛkan
Bahasa Banjar: Bahasa Inggris
Bân-lâm-gú: Eng-gí
Basa Banyumasan: Basa Inggris
башҡортса: Инглиз теле
беларуская: Англійская мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Ангельская мова
भोजपुरी: अंगरेजी
Bikol Central: Ingles
български: Английски език
bosanski: Engleski jezik
brezhoneg: Saozneg
буряад: Англи хэлэн
català: Anglès
Cebuano: Iningles
čeština: Angličtina
Chavacano de Zamboanga: Lengua Inglés
Chi-Chewa: Chingerezi
chiShona: Chirungu
Cymraeg: Saesneg
davvisámegiella: Eaŋgalsgiella
ދިވެހިބަސް: އިނގިރޭސި
Diné bizaad: Bilagáana bizaad
dolnoserbski: Engelšćina
Ελληνικά: Αγγλική γλώσσα
emiliàn e rumagnòl: Inglés
español: Idioma inglés
Esperanto: Angla lingvo
estremeñu: Luenga ingresa
euskara: Ingeles
eʋegbe: Eŋlisigbe
Fiji Hindi: English bhasa
føroyskt: Enskt mál
français: Anglais
Frysk: Ingelsk
Gaeilge: An Béarla
Gaelg: Baarle
Gàidhlig: Beurla
贛語: 英語
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Inglez
客家語/Hak-kâ-ngî: Yîn-ngî
한국어: 영어
Hausa: Turanci
Հայերեն: Անգլերեն
hornjoserbsce: Jendźelšćina
hrvatski: Engleski jezik
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ইংরেজি ঠার
Bahasa Indonesia: Bahasa Inggris
interlingua: Lingua anglese
Interlingue: Anglesi
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᖃᓪᓗᓈᑎᑐᑦ
isiXhosa: IsiNgesi
isiZulu: IsiNgisi
íslenska: Enska
italiano: Lingua inglese
עברית: אנגלית
Basa Jawa: Basa Inggris
kalaallisut: Tuluttut
ಕನ್ನಡ: ಆಂಗ್ಲ
Kapampangan: Amanung Ingles
къарачай-малкъар: Ингилиз тил
कॉशुर / کٲشُر: اَنٖگرَیزی زَبانَ
kaszëbsczi: Anielsczi jãzëk
қазақша: Ағылшын тілі
kernowek: Sowsnek
Kinyarwanda: Icyongereza
Kiswahili: Kiingereza
Kongo: Kingelezi
Kreyòl ayisyen: Lang angle
Кыргызча: Англис тили
кырык мары: Англ йӹлмӹ
لۊری شومالی: زوٙن ئینگیلیسی
latviešu: Angļu valoda
Lëtzebuergesch: Englesch
lietuvių: Anglų kalba
Limburgs: Ingels
lingála: Lingɛlɛ́sa
la .lojban.: glibau
lumbaart: Lengua inglesa
magyar: Angol nyelv
македонски: Англиски јазик
Malagasy: Fiteny anglisy
Māori: Reo Pākehā
მარგალური: ინგლისური ნინა
مصرى: انجليزى
مازِرونی: اینگلیسی زبون
Bahasa Melayu: Bahasa Inggeris
Baso Minangkabau: Bahaso Inggirih
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ĭng-ngṳ̄
Mirandés: Léngua anglesa
мокшень: Англань кяль
монгол: Англи хэл
Nāhuatl: Inglatlahtolli
Dorerin Naoero: Dorerin Iburubur
Nederlands: Engels
Nedersaksies: Engels
Nēhiyawēwin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ: ᐧᐁᒥᔥᑎᑯᔒᐤ ᐊᔨᒧᐧᐃᓐ
नेपाल भाषा: अंग्रेजी भाषा
日本語: 英語
Napulitano: Lengua ngrese
Nordfriisk: Ingelsk
Norfuk / Pitkern: Inglish
norsk: Engelsk
norsk nynorsk: Engelsk
Nouormand: Angliais
Novial: Anglum
occitan: Anglés
олык марий: Англичан йылме
Oshiwambo: English
oʻzbekcha/ўзбекча: Ingliz tili
Pangasinan: Salitan Ingles
پنجابی: انگریزی
Papiamentu: Ingles
Patois: Ingglish
Перем Коми: Инглиш кыв
ភាសាខ្មែរ: ភាសាអង់គ្លេស
Picard: Inglé
Piemontèis: Lenga anglèisa
Tok Pisin: Tokples Inglis
Plattdüütsch: Engelsche Spraak
português: Língua inglesa
Qaraqalpaqsha: Ingliz tili
qırımtatarca: İngliz tili
reo tahiti: Anglès
Ripoarisch: Änglische Sproch
română: Limba engleză
rumantsch: Lingua englaisa
Runa Simi: Inlish simi
русиньскый: Анґліцькый язык
саха тыла: Ааҥл тыла
Gagana Samoa: Fa'aperetania
संस्कृतम्: आङ्ग्लभाषा
Sängö: Anglëe
Sesotho: Senyesemane
Sesotho sa Leboa: Seisimane
Setswana: Sekgoga
sicilianu: Lingua ngrisa
Simple English: English language
SiSwati: SíNgísi
slovenčina: Angličtina
slovenščina: Angleščina
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Англїискъ ѩꙁꙑкъ
ślůnski: Angelsko godka
Soomaaliga: Af-Ingiriisi
Sranantongo: Ingristongo
српски / srpski: Енглески језик
srpskohrvatski / српскохрватски: Engleski jezik
Basa Sunda: Basa Inggris
svenska: Engelska
Tagalog: Wikang Ingles
தமிழ்: ஆங்கிலம்
Taqbaylit: Taglizit
tarandíne: Lènga 'nglese
татарча/tatarça: Инглиз теле
తెలుగు: ఆంగ్ల భాష
Tshivenda: English
Türkçe: İngilizce
Türkmençe: Iňlis dili
Twi: English
тыва дыл: Англи дыл
удмурт: Англи кыл
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: ᨅᨔ ᨕᨗᨋᨗᨔᨗ
українська: Англійська мова
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئىنگىلىز تىلى
Vahcuengh: Vah Yinghgoz
vepsän kel’: Anglijan kel'
Tiếng Việt: Tiếng Anh
Volapük: Linglänapük
文言: 英語
West-Vlams: Iengels
Winaray: Ininglis
吴语: 英语
ייִדיש: ענגליש
粵語: 英文
Zazaki: İngılızki
Zeêuws: Iengels
žemaitėška: Onglu kalba
中文: 英语