Irlandia

Ten artykuł dotyczy państwa. Zobacz też: inne artykuły o tej nazwie.
Éire
Poblacht na hÉireann
Ireland [1]
Republic of Ireland [2]

Irlandia
Republika Irlandii
Flaga Irlandii
Herb Irlandii
Flaga Irlandii Herb Irlandii
Hymn:
Amhrán na bhFiann
(Żołnierska pieśń)
Położenie Irlandii
Konstytucja Konstytucja Irlandii
Język urzędowy irlandzki, angielski
Stolica Dublin
Ustrój polityczny demokratyczny
Typ państwa republika parlamentarna
Głowa państwa prezydent Michael D. Higgins
Szef rządu taoiseach Leo Varadkar
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
122. na świecie
70 273 km²
2%
Liczba ludności (2016)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
119. na świecie
4 761 865 [3]
63 osób/km²
PKB (2015)
 • całkowite 
 • na osobę

238,0 mld [4] USD
51 350 [4] USD
PKB ( PSN) (2015)
 • całkowite 
 • na osobę

257,4 mld [4] dolarów międzynar.
55 533 [4] dolarów międzynar.
Jednostka monetarna 1 euro = 100 eurocentów (EUR, €)
Niepodległość od Wielkiej Brytanii
Ogłoszenie niepodległości:
24 kwietnia 1916
Ratyfikacja:
21 stycznia 1919
Uznanie niepodległości:
6 grudnia 1921
Religia dominująca katolicyzm (84%) [5]
Strefa czasowa UTC – zima
UTC+1 – lato
Kod ISO 3166 IE
Domena internetowa .ie [a]
Kod samochodowy IRL
Kod samolotowy EI i EJ
Kod telefoniczny +353
Mapa Irlandii

Irlandia, nieoficjalnie Republika Irlandii ( irl. Éire [ ˈ e ː ɾ ʲ ə], Poblacht na hÉireann wymowa  i; ang. Ireland [1] wymowa  i, Republic of Ireland [2]) – państwo w Europie Zachodniej będące członkiem Unii Europejskiej [6] zajmujące większość terytorium wyspy o tej samej nazwie.

Nazwa

Pochodzenie nazwy

Historyczną, łacińską nazwą Irlandii, nadaną przez Rzymian, była Hibernia, pochodząca od greckiego określenia Ἰουερνία (Iuernia) [7]. Spotykana jest także nazwa Ἰέρνη (Iernē) [8]. Nazwa rzymska została „przerobiona” na Hibernia ze względu na swoje podobieństwo do wyrazu ( łac.) hibernus – „zimowy”. Staroirlandzkie zapożyczenie nazwy jako īweriū / īwerion, po pewnym czasie przeistoczyło się we współczesną nazwę Éire.

Nazwa współczesna

Konstytucja Irlandii [9] z 1937 roku stanowi, iż oficjalną nazwą państwa jest Éire ( w języku irlandzkim) oraz Ireland ( w języku angielskim). Nazwy te używane są podczas podpisywania umów międzynarodowych i traktatów stowarzyszeniowych. Niemniej, jako opisu państwa, stosuje się irlandzką nazwę Poblacht na hÉireann lub jej angielską wersję Republic of Ireland. Używanie jednej nazwy, dla określenia wyspy, jak i państwa, miało na celu podkreślenie integralności Irlandii Północnej i pozostałej części wyspy, jako jednego organizmu państwowego. Państwa stowarzyszone we Wspólnocie Narodów, włączając w to Zjednoczone Królestwo, dla określenia Irlandii jako państwa używają nazwy Éire. Podobnie w państwach europejskich, przesyłki pocztowe adresowane są do Irlandii z dodatkowym dopiskiem Éire. Według przepisów z roku 1947, w pismach urzędowych dotyczących Irlandii jako państwa, powinno stosować się nazwę Éire.

Inne języki
Acèh: Irlandia
Адыгэбзэ: Ирлэнд
Alemannisch: Irland
aragonés: Irlanda
armãneashti: Irlanda
Avañe'ẽ: Eirelándia
Aymar aru: Irlandiya
azərbaycanca: İrlandiya
تۆرکجه: ایرلند
Bân-lâm-gú: Ài-ní-lân
башҡортса: Ирландия
беларуская: Ірландыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Ірляндыя
Bislama: Ireland
Boarisch: Irland
བོད་ཡིག: ཨར་ལེན་ཌ།
bosanski: Irska
буряад: Ирланд
Cebuano: Irlanda
čeština: Irsko
Chavacano de Zamboanga: Irlanda
chiShona: Ireland
corsu: Irlanda
dansk: Irland
davvisámegiella: Irlánda
Deutsch: Irland
dolnoserbski: Irska
eesti: Iirimaa
emiliàn e rumagnòl: Irlànda
español: Irlanda
Esperanto: Irlando
estremeñu: Irlanda
eʋegbe: Ireland
فارسی: ایرلند
føroyskt: Írland (land)
français: Irlande (pays)
Frysk: Ierlân
Fulfulde: Irlannda
furlan: Irlande
Gagauz: İrlandiya
galego: Irlanda
贛語: 愛爾蘭
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: आयर्लंड गणराज्य
客家語/Hak-kâ-ngî: Ireland
한국어: 아일랜드
Hausa: Ireland
Hawaiʻi: ʻIlelani
Հայերեն: Իռլանդիա
hornjoserbsce: Irska
hrvatski: Irska
Igbo: Ireland
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: আয়ারল্যান্ড
Bahasa Indonesia: Republik Irlandia
Interlingue: Irland
Ирон: Ирланди
isiZulu: I-Ayilendi
italiano: Irlanda
עברית: אירלנד
Basa Jawa: Républik Irlan
kalaallisut: Irlandi
Kapampangan: Irlanda
къарачай-малкъар: Ирландия
ქართული: ირლანდია
kaszëbsczi: Irlandëjô
қазақша: Ирландия
Kinyarwanda: Irilande
Kirundi: Irlanda
Kiswahili: Eire
Kreyòl ayisyen: Ilann
Кыргызча: Ирландия
кырык мары: Ирланди
Ladino: Irlanda
лезги: Ирландия
latgaļu: Eireja
latviešu: Īrija
Lëtzebuergesch: Irland
lietuvių: Airija
Ligure: Éire
Limburgs: Ierland
lingála: Irlandí
Livvinkarjala: Irlandii
la .lojban.: airland
lumbaart: Irlanda
magyar: Írország
македонски: Ирска
Malagasy: Irlanda
Māori: Airangi
مازِرونی: ایرلند جمهوری
Bahasa Melayu: Republik Ireland
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ireland
Mirandés: Eirlanda
монгол: Ирланд
Nāhuatl: Irtlālpan
Dorerin Naoero: Ripubrikit Airerand
Nederlands: Ierland (land)
Nedersaksies: Ierlaand (laand)
нохчийн: Ирланди
Nordfriisk: Republiik Irlun
Norfuk / Pitkern: Repablik o' Airiland
norsk: Irland
norsk nynorsk: Republikken Irland
олык марий: Ирландий
Oromoo: Aayerlaandi
oʻzbekcha/ўзбекча: Irlandiya
Pangasinan: Irlanda
Papiamentu: Irlandia
Перем Коми: Ирму
ភាសាខ្មែរ: ប្រទេសអៀរឡង់
Piemontèis: Irlanda
Plattdüütsch: Irland
Ποντιακά: Ιρλανδία
Qaraqalpaqsha: İrlandiya
qırımtatarca: İrlandiya
Ripoarisch: Irland
română: Irlanda
Runa Simi: Ilanda
русиньскый: Ірьско
русский: Ирландия
Gagana Samoa: Ripapelika o Aialani
Seeltersk: Irlound
Sesotho sa Leboa: Ireland
sicilianu: Irlanda
Simple English: Republic of Ireland
SiSwati: IYalendi
slovenčina: Írsko
slovenščina: Irska
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Єирь
ślůnski: Irlandyjo
Soomaaliga: Ayrland
کوردی: ئیرلەند
Sranantongo: Irikondre
српски / srpski: Република Ирска
srpskohrvatski / српскохрватски: Irska
suomi: Irlanti
svenska: Irland
tarandíne: Irlanne
татарча/tatarça: Ирландия
tetun: Irlanda
ᏣᎳᎩ: ᎠᏲᎳᏂ
Tsetsêhestâhese: Ireland (Republic)
Tshivenda: Ireland
Türkçe: İrlanda
Türkmençe: Irlandiýa
удмурт: Ирландия
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Irlandia
українська: Ірландія
vèneto: Irlanda
vepsän kel’: Irlandii
Tiếng Việt: Cộng hòa Ireland
Volapük: Lireyän
Võro: Iirimaa
walon: Irlande
West-Vlams: Republiek Ierland
Wolof: Irlaand
吴语: 爱尔兰
Xitsonga: Ireland
ייִדיש: אירלאנד
Yorùbá: Írẹ́lándì
žemaitėška: Airėjė
中文: 爱尔兰
Kabɩyɛ: Irɩlandɩ