Horla

Horla
Le Horla
Autor Guy de Maupassant
Typ utworu opowiadanie
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Francja
Język francuski
Data wydania 1887

Horla ( fr. Le Horla) – opowiadanie fantastyczne z elementami horroru pióra Guy de Maupassanta. Znane w trzech kolejnych wersjach autorskich powstałych w latach 1886- 1887.

Treść

Potem nagle zacząłem dostrzegać się w jakiejś mgle w głębi lustra...

Utwór ma postać dziennika prowadzonego przez nieznanego z imienia młodego człowieka. Z normalnego i zadowolonego z życia mężczyzny bohater przemienia się w człowieka ogarniętego niebezpieczną obsesją: jest przekonany, że tajemnicza, niewidzialna postać – tytułowy Horla (fr. hors – poza, na zewnątrz; – tutaj), nawiedza go nocami i odbiera mu energię życiową. Dochodzi do serii dziwnych wydarzeń, które potęgują jego przerażenie: ktoś stale wypija wodę i mleko z karafki, z domu giną drobne przedmioty, w ogrodzie zerwany tajemniczą siłą kwiat zawisa w powietrzu, w pokoju same się przewracają stronice książki... Stopniowo bohater dochodzi do przekonania, iż jego osobowość została całkowicie zdominowana przez ponadnaturalną istotę, która wymusza na nim określone postępowanie. Pasmo swych udręk kojarzy z obecnością brazylijskiego statku przepływającego kiedyś Sekwaną w pobliżu jego siedziby. Wreszcie postanawia zabić Horlę podpalając zamknięty dokładnie dom. Obserwując jednak pożar uzmysławia sobie, że nie mógł w ten sposób zniszczyć istoty niewidzialnej i bezcielesnej, po czym dochodzi do wniosku, iż jedynie poprzez samobójstwo może unicestwić władającego nim ducha.

Wersje utworu

Pierwszą wersję opowiadania opublikowano w październiku 1886 w paryskim czasopiśmie „Gil Blas Illustré” i miała ona postać listu bohatera opowieści skierowanego do znajomego lekarza. Zmienioną, wtórną wersję autor ogłosił jeszcze w grudniu tegoż roku na łamach czasopisma „La Vie populaire”. Jej akcja toczyła się w domu dla umysłowo chorych, zaś narratorem był pracujący w nim lekarz opiekujący się bohaterem jako ofiarą psychiatrycznego przypadku. Całość kończyła się konkluzją, iż przypadek ten nie dał się zaklasyfikować jako choroba lub jedynie wytwór wyobraźni, zaś narrator w związku z tym wyznawał swą bezradność. Ostatecznie Maupassant zrezygnował z takiego sposobu narracji na rzecz zwiększenia dramatyzmu utworu i lepszego wprowadzenia czytelnika w dramat głównej postaci, publikując trzecią wersję, ogłoszoną w zbiorze nowel wydanych w maju 1877 przez paryskie wydawnictwo Paula Ollendorffa.

Inne języki
Deutsch: Der Horla
English: The Horla
español: El Horla
français: Le Horla
Bahasa Indonesia: The Horla (cerpen)
italiano: L'Horla
português: O Horla
中文: 奥尔拉