Holenderska choroba wiązu

Wiąz porażony przez Ophiostoma ulmi
Obumarły wiąz z brunatnymi liśćmi

Holenderska choroba wiązu, naczyniowa choroba wiązu, grafioza wiązu – choroba wiązów wywoływana przez gatunki grzybów: Ophiostoma ulmi, Ophiostoma himal-ulmi i ich hybrydę: Ophiostoma novo-ulmi. Nazwa choroby pochodzi od miejsca pierwszej identyfikacji choroby w 1920 roku, która miała miejsce właśnie w Holandii[1][2].

Występowanie i szkodliwość

Grzyb Ophiostoma ulmi rozprzestrzenił się w Europie po 1910 roku, do Wielkiej Brytanii trafił w 1927 roku, do Ameryki Północnej wraz z przywożonym z drewnem w 1928 roku. Ophiostoma himal-ulmi jest gatunkiem endemicznym dla zachodnich Himalajów[3]. Ostatni ze sprawców, najgroźniejszy Ophiostoma novo-ulmi, został opisany w 1940 roku i odnotowywany był od końca lat 60. XX wieku[4] w zniszczonych drzewostanach wiązowych obu kontynentów. Pochodzenie O. novo-ulmi jest nieznane, istnieje jednak hipoteza, że jest hybrydą pomiędzy O. ulmi i O. himal-ulmi[5], która pojawiła się w Chinach.

Choroba ma duże znaczenie gospodarcze, głównie w zadrzewieniach miejskich, parkowych i przydrożnych. Powoduje początkowo zamieranie gałęzi a później całych drzew[6]. Najbardziej narażone są drzewa sadzone przy drogach i w miastach, w mniejszym stopniu drzewa w lasach. Najbardziej podatny jest wiąz polny, ale choroba występuje na wszystkich gatunkach wiązów[7].

Inne języki
català: Grafiosi
čeština: Grafióza jilmu
dansk: Elmesyge
Deutsch: Ulmensterben
eesti: Jalakasurm
español: Grafiosis
galego: Grafiose
italiano: Grafiosi
magyar: Szilfavész
Nederlands: Iepenziekte
日本語: ニレ立枯病
norsk: Almesjuke
português: Grafiose
svenska: Almsjuka