Hiszpańska wojna domowa

Hiszpańska wojna domowa
ilustracja
Czas17 lipca 19361 kwietnia 1939
MiejscePółwysep Iberyjski
TerytoriumDruga Republika Hiszpańska
Przyczynapucz gen. Francisco Franco
Wynikzwycięstwo sił nacjonalistycznych
Strony konfliktu
 Hiszpania

Brygady Międzynarodowe
 ZSRR
 Francja
 Meksyk

 Hiszpania

 III Rzesza
 Włochy
 Portugalia

Dowódcy
Lluís Companys
Vicente Rojo Lluch
Líster Forján
Aleksandr Rodimcew
Paul Lukacs
Karol Świerczewski
Juan Modesto
Manuel Lacorte[1]
Francisco Franco
Gonzalo Queipo de Llano
José Sanjurjo
Emilio Mola
Juan Yagüe
José Ituarte Moscardó
Manuel Goded Llopis†
Miguel Cabanellas
Hugo Sperrle
Wolfram von Richthofen
Mario Roatta
Siły
450 tysięcy żołnierzy600 tysięcy żołnierzy
Straty
110 tysięcy żołnierzy90 tysięcy żołnierzy
brak współrzędnych

Hiszpańska wojna domowa (hiszp. La guerra civil) – wojna domowa pomiędzy rządem Republiki Hiszpańskiej, wyłonionym przez koalicję Frontu Ludowego i wspierającymi go siłami (liberałami, republikanami, komunistami, socjalistami i anarchistami) a prawicową opozycją (nacjonalistami, monarchistami, konserwatystami i faszystami[2][3][4][5][6]), która toczyła się w Hiszpanii w latach 1936–1939. Traktowana przez mocarstwa europejskie jak poligon do testowania nowych rodzajów broni w warunkach bojowych[7].

Mimo iż była to wojna domowa, jej kontekst jest znacznie szerszy. Konflikt ten bywa uważany za preludium II wojny światowej. Obie strony wojny miały bowiem wsparcie z zagranicy, przy czym nacjonalistów wspierały bezpośrednio oddziały wojskowe przysłane przez faszystowskie Włochy i nazistowskie Niemcy, siły rządowe mogły liczyć na zagranicznych ochotników (w tym Brygad Międzynarodowych, zorganizowanych przez Komintern) oraz Brazylii[8], Francji[9], ZSRR i Meksyku.

W marcu 1939 wojna domowa zakończyła się zwycięstwem nacjonalistów. Na miejsce Republiki, nacjonaliści utworzyli autorytarne, niedemokratyczne Państwo Hiszpańskie, przez część historyków i socjologów określane jako faszystowskie[10], lub zbliżające się do totalitaryzmu[11].

Po zakończeniu działań wojennych w 1939 roku, w Hiszpanii działał zbrojny antyfrankistowski ruch oporu, a od 1959 roku także ETAterrorystyczna organizacja baskijskich nacjonalistów.

Inne języki
Bân-lâm-gú: Se-pan-gâ Lōe-chiàn
беларуская (тарашкевіца)‎: Грамадзянская вайна ў Гішпаніі
brezhoneg: Brezel Spagn
Fiji Hindi: Spanish Civil War
français: Guerre d'Espagne
한국어: 스페인 내전
Bahasa Indonesia: Perang Saudara Spanyol
Lëtzebuergesch: Spuenesche Biergerkrich
नेपाल भाषा: स्पेनी गृहयुद्ध
Plattdüütsch: Spaansche Börgerkrieg
Simple English: Spanish Civil War
srpskohrvatski / српскохрватски: Španski građanski rat