Hipertekst

Hipertekst – organizacja danych w postaci niezależnych leksji połączonych hiperłączami. Hipertekst cechuje nielinearność i niestrukturalność układu leksji. Oznacza to, że nie ma z góry zdefiniowanej kolejności czytania leksji, a nawigacja między nimi zależy wyłącznie od użytkownika.

Najbardziej znanym systemem hipertekstowym jest sieć WWW, chociaż posiada ona pewne ograniczenia w stosunku do innych systemów, takich jak HyperCard czy Storyspace (np. nie są przewidziane połączenia leksji/stron jeden do wielu). Według Teda Nelsona, autora terminu hipertekst, WWW jest mocno ograniczoną, nieudaną próbą zastosowania idei hipertekstu, którą on sam stara się realizować pracując nad Xanadu.

Hipertekst doskonale sprawdza się w przypadku przechowywania danych o charakterze informacyjnym (vide Wiki), popularny jest jednak również tzw. hipertekst literacki (hiperfikcja) czyli utwór literacki zorganizowany w postaci hipertekstu. Niektórzy uważają, że hiperfikcja jest realizacją postmodernistycznego hasła o „śmierci autora”. Można wyróżnić hiperfikcje dyskowe (stand alone hypertext), tworzone przy użyciu różnorodnych systemów hipertekstowych i rozprowadzane na materialnych nośnikach, jak np. CD oraz hiperfikcje sieciowe dostępne na stronach WWW.

Korzenie hipertekstu tkwią nie tylko w historii komputerów, ale również w teorii literatury (m.in. Roland Barthes, autor pojęcia leksja) oraz w literaturze, w postaci tzw. protohipertekstów, do których niektórzy badacze zaliczają m.in. Życie i myśli JW Pana Tristrama Shandy Lawrence'a Sterne'a, Rękopis znaleziony w Saragossie Jana Potockiego[1] czy Grę w klasy Julia Cortázara[2][3].

5 stycznia 1965 r., w liście informującym College Community o sponsorowaniu przez Faculty Science Club na Vassar College wykładu Teda Nelsona (twórcy projektu Xanadu) prawdopodobnie po raz pierwszy pada termin hipertekst. Nelson używa go nieco później na konferencji Association for Computing Machinery.

Inne języki
العربية: نص فائق
azərbaycanca: Hipermətn
беларуская: Гіпертэкст
беларуская (тарашкевіца)‎: Гіпэртэкст
български: Хипертекст
bosanski: Hipertekst
brezhoneg: Gourskrid
català: Hipertext
čeština: Hypertext
Cymraeg: Uwch-destun
dansk: Hypertekst
Deutsch: Hypertext
Ελληνικά: Υπερκείμενο
English: Hypertext
español: Hipertexto
Esperanto: Hiperteksto
euskara: Hipertestu
فارسی: ابرمتن
føroyskt: Ovurtekstur
français: Hypertexte
Gaeilge: Hipirtéacs
galego: Hipertexto
hrvatski: Hipertekst
Bahasa Indonesia: Hiperteks
interlingua: Hypertexto
íslenska: Stiklutexti
italiano: Ipertesto
עברית: היפרטקסט
ქართული: ჰიპერტექსტი
Кыргызча: Гипертекст
Latina: Hypertextus
latviešu: Hiperteksts
lietuvių: Hipertekstas
magyar: Hiperszöveg
Bahasa Melayu: Hiperteks
Nederlands: Hypertekst
नेपाल भाषा: हाइपर टेक्स्ट
нохчийн: Гипертекст
norsk: Hypertekst
олык марий: Гипертекст
ਪੰਜਾਬੀ: ਹਾਈਪਰਟੈਕਸਟ
ភាសាខ្មែរ: Hypertext
português: Hipertexto
română: Hipertext
русиньскый: Гипертекст
русский: Гипертекст
Scots: Hypertext
shqip: Hypertext
Simple English: Hypertext
slovenčina: Hypertext
slovenščina: Hipertekst
Soomaaliga: HyperText
کوردی: سەروودەق
српски / srpski: Хипертекст
srpskohrvatski / српскохрватски: Hypertext
svenska: Hypertext
Türkçe: Hiper metin
українська: Гіпертекст
Tiếng Việt: Siêu văn bản
吴语: 超文本
Yorùbá: Hypertext
中文: 超文本