Gospodarka planowa

Gospodarka planowasystem gospodarczy, w którym decyzje dotyczące produkcji i inwestycji zawarte są w planie sformułowanym przez władze centralne, zwykle przez organ publiczny taki jak agencja rządowa[1][2].

Charakterystyka

Gospodarka planowa może składać się zarówno z przedsiębiorstw państwowych, prywatnych, jak i mieszanych. Gospodarka planowa i nakazowa są niekiedy używane jako synonimy, jest to jednak błędne założenie, gdyż gospodarka nakazowa oznacza system gospodarczy, w którym rząd kontroluje produkcję, dystrybucję i ceny, co w gospodarce planowej niekoniecznie ma miejsce[3].

Ten typ organizacji gospodarki jest stosowany w okresie wojny; stosowany był też w większości państw o ustrojach socjalistycznych, a ich tworzenie i realizowanie jest jednym z najważniejszych zadań rządu[4].

Planowanie gospodarcze jest przeciwieństwem nieplanowanych modelów, tj. wolny rynek, w którym decyzje w zakresie produkcji, dystrybucji, cen i inwestycji są przeprowadzane przez niezależne i prywatne firmy w oparciu o ich indywidualne zainteresowanie, a nie plan makroekonomiczny. Istnieje też gospodarka mieszana, w której łącza się wpływy wolnego rynku i planowana[5], model ten jest przez to często określany mianem planowanej gospodarki rynkowej[6].

Inne języki
Esperanto: Planita ekonomio
한국어: 계획 경제
Bahasa Indonesia: Ekonomi terencana
latviešu: Komandekonomika
Bahasa Melayu: Ekonomi terancang
日本語: 計画経済
norsk nynorsk: Planøkonomi
oʻzbekcha/ўзбекча: Buyruqbozlik usuli
Simple English: Command economy
srpskohrvatski / српскохрватски: Planska ekonomija
svenska: Planekonomi
Türkçe: Planlı ekonomi
Tiếng Việt: Kinh tế kế hoạch
吴语: 计划经济
粵語: 計劃經濟
中文: 計劃經濟