Golec piaskowy

Golec piaskowy
Heterocephalus glaber[1]
Rüppell, 1842[2]
Golec piaskowy
Systematyka
Domenaeukarionty
Królestwozwierzęta
Typstrunowce
Podtypkręgowce
Nadgromadażuchwowce
Gromadassaki
Infragromadałożyskowce
Rządgryzonie
Podrządjeżozwierzowce
Infrarządjeżozwierzokształtne
(bez rangi)Phiomorpha
Rodzinakretoszczurowate
Podrodzinagolce
RodzajHeterocephalus[2]
Rüppell, 1842
Gatunekgolec piaskowy
Synonimy

Rodzaju:

Gatunku:

  • Heterocephalus phillipsi Thomas, 1885[4]
  • Heterocephalus ansorgei Thomas, 1903[3]
  • Fonfarina phillipsiThomas, 1903[3]
  • Heterocephalus dunni Thomas, 1909[5]
  • Heterocephalus glaber progrediens Lönnberg, 1911[6]
  • Heterocephalus stygius G.M. Allen, 1912[7]
  • Heterocephalus glaber scorteccii de Beaux, 1934[8]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[9]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Golec piaskowy[10], dawniej: golec[11] (Heterocephalus glaber) – gatunek gryzonia z rodziny kretoszczurów, żyjący na pustynnych obszarach Afryki Wschodniej (centralna Somalia, centralna i wschodnia Etiopia, centralna i wschodnia Kenia i Dżibuti)[12][9]. Gryzoń ten buduje rozległe podziemne kolonie, prawie nigdy nie wychodzi na powierzchnię. Żywi się korzeniami i bulwami roślin. Prawie zupełnie pozbawiony owłosienia i ślepy. Stada złożone z 20 do 300 osobników żyją razem w systemie podziemnych korytarzy. Golce piaskowe mają potężne siekacze, m.in. do kopania w ziemi.

Taksonomia

Gatunek i rodzaj po raz pierwszy opisał w 1842 roku niemiecki zoolog Eduard Rüppell[2]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Rüppell wskazał Shoa w Etiopii[2]. Jedyny przedstawiciel rodzaju golec[10] (Heterocephalus)[12].

Etymologia

  • Heterocephalus: gr. ἑτερος heteros – różny, inny; -κεφαλος -kephalos – -głowy, od κεφαλη kephalē – głowa[13].
  • Fornarina: La Fornarina, obraz włoskiego malarza i architekta renesansowego Rafaela Santiego[3].
  • glaber: łac. glaber – gładki, łysy, bezwłosy[14].
  • phillipsi: Ethelbert Edward Lort Phillips (1857–1944), angielski biznesmen, podróżnik, myśliwy na dużego zwierza we Wschodniej Afryce w latach 1885–1895[15].
  • ansorgei: prof. dr William John Ansorge (1850–1913), brytyjski lekarz w Mauritiusie, Ugandzie i Nigerii, zoolog, kolekcjoner, podróżnik po tropikalnej Afryce[16].
  • dunni: kpt. Henry Nason Dunn (1864–1952), brytyjski chirurg wojskowy, myśliwy na dużego zwierza, kolekcjoner z Sudanu, Somalilandu, Etiopii i Indii[17].
  • stygius: łac. stygius – styksowy, piekielny (tj. ciemny), od mit. Styksu, rzeki w Hadesie[18].
  • scorteccii: prof. Giuseppe Scortecci (1898–1973), włoski herpetolog, kolekcjoner, podróżnik po Libii, Somalilandzie, Abisynii i Jemenie[19].
Inne języki
български: Гол земекоп
brezhoneg: Razh-goz noazh
català: Farumfer
čeština: Rypoš lysý
Deutsch: Nacktmull
Esperanto: Heterocefalo
français: Rat-taupe nu
Lëtzebuergesch: Plakeg Maulefsrat
Nederlands: Naakte molrat
norsk: Nakenrotte
Simple English: Naked mole rat
српски / srpski: Голо слепо куче
suomi: Kaljurotta
svenska: Kalråtta
українська: Землекоп голий
中文: 裸鼹鼠