Gambia (rzeka)

Ten artykuł dotyczy rzeki. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Gambia
Ilustracja
Piroga rybaków na rzece Gambia w okolicach MacCarthy Island
KontynentAfryka
Państwo Gwinea
 Senegal
 Gambia
Rzeka
Długość1130 km
Powierzchnia zlewni77100 km²
Źródło
MiejsceGwinea, masyw Futa Dżalon
Ujście
RecypientOcean Atlantycki
MiejsceGambia
Współrzędne13°28′01″N 16°36′07″W/13°28′01″N 16°36′07″W/-16,601944
Położenie na mapie Afryki
Mapa lokalizacyjna Afryki
ujście
ujście

Gambia – jedna z ważniejszych rzek Afryki Zachodniej, przepływa przez państwa: Gwinea, Senegal i Gambia.

Długość rzeki wynosi około 1130 km, a powierzchnia dorzecza około 77 100 km².

Źródło rzeki leży w masywie Futa Dżalon niedaleko miasta Labé w Gwinei, a jej wody uchodzą do Oceanu Atlantyckiego niedaleko gambijskiej stolicy Bandżul, tworząc największe w Afryce estuarium. Żegluga, ze względu na liczne progi i wodospady, odbywa się jedynie w dolnym biegu rzeki na odcinku 280 km od miasteczka Janjanbureh.

W dorzeczu Gambii zlokalizowanych jest kilka parków narodowych, w tym Park Narodowy Niokolo-Koba w Senegalu, wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Brzegi rzeki w jej środkowym i górnym biegu w większości porasta wilgotny las równikowy w postaci lasu galeriowego. Rzeka i jej brzegi są siedliskiem licznych gatunków zwierząt, spotyka się tu m.in. hipopotamy i krokodyle, a w przybrzeżnych lasach różne gatunki małp.

W dolnym biegu rzeki znajdują się liczne wyspy, w tym niektóre o historycznym znaczeniu ze względu na zakładane na nich w przeszłości forty. Do najbardziej znanych zalicza się fort na Wyspie James, wpisany na listę dziedzictwa UNESCO. Inne forty zakładano także bezpośrednio na brzegach rzeki.

Ważniejsze miasta położone nad rzeką Gambia to: Bandżul, Kuntaur i Janjanbureh w Gambii oraz Simenti, Mako i Kédougou w Senegalu.


Inne języki
Afrikaans: Gambiërivier
العربية: نهر غامبيا
Avañe'ẽ: Ysyry Gámbia
تۆرکجه: قامبیا چایی
беларуская: Гамбія (рака)
беларуская (тарашкевіца)‎: Гамбія (рака)
български: Гамбия (река)
brezhoneg: Gambia (stêr)
català: Riu Gàmbia
čeština: Gambie (řeka)
Cymraeg: Afon Gambia
English: Gambia River
español: Río Gambia
Esperanto: Rivero Gambio
français: Gambie (fleuve)
galego: Río Gambia
한국어: 감비아강
հայերեն: Գամբիա (գետ)
Bahasa Indonesia: Sungai Gambia
italiano: Gambia (fiume)
Basa Jawa: Kali Gambia
Kiswahili: Gambia (mto)
latviešu: Gambija (upe)
Lëtzebuergesch: Gambia (Floss)
lietuvių: Gambija (upė)
македонски: Гамбија (река)
Bahasa Melayu: Sungai Gambia
Nederlands: Gambia (rivier)
日本語: ガンビア川
norsk nynorsk: Gambiaelva
português: Rio Gâmbia
română: Fluviul Gambia
русский: Гамбия (река)
Simple English: Gambia River
slovenčina: Gambia (rieka)
slovenščina: Gambija (reka)
српски / srpski: Гамбија (река)
srpskohrvatski / српскохрватски: Gambija (rijeka)
svenska: Gambiafloden
Tagalog: Ilog Gambia
Türkçe: Gambiya Nehri
українська: Гамбія (річка)
Tiếng Việt: Sông Gambia
中文: 冈比亚河