Galaktyka Trójkąta

Galaktyka Trójkąta
Ilustracja
Messier 33 - Galaktyka w Trójkącie ( ESO)
Odkrywca Giovanni Hodierna
Data odkrycia przed 1654
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Trójkąt
Typ SA(s)cd [1]
Rektascensja 01h 33m 50,9s [1]
Deklinacja +30° 39′ 37″ [1]
Odległość od 2,38 do 3,07 mln ly (od 730 do 940 k pc [2] [3])
Przesunięcie ku czerwieni –0,000597 ± 0,000010 [1]
Jasność obserwowana +5,7 m
Rozmiary kątowe 70,8' × 41,7' [1]
Charakterystyka fizyczna
Wymiary ~60 tys. ly [4]
Jasność absolutna −18,9 m
Masa 2 × 1010 M
Satelity galaktyki Karzeł Ryb (prawdopodobnie),
And XXII (prawdopodobnie)
Alternatywne oznaczenia
M33, NGC 598, PGC 5818, UGC 1117
Triangulum constelation PP3 map PL.jpg
Usytuowanie M33 w Trójkącie

Galaktyka Trójkąta (znana również jako Messier 33, M33, NGC 598) – galaktyka w gwiazdozbiorze Trójkąta, druga pod względem jasności galaktyka spiralna na niebie, po Galaktyce Andromedy. Zaliczana do Lokalnej Grupy Galaktyk, do której należy również nasza Galaktyka. W sprzyjających warunkach uda nam się ją dostrzec gołym okiem; dla większości ludzi jest to najdalszy obiekt astronomiczny, jaki można zaobserwować gołym okiem [4] [a].

Galaktykę prawdopodobnie odkrył Giovanni Hodierna przed 1654 rokiem. Niezależnie odkrył ją Charles Messier i umieścił w swoim katalogu 25 sierpnia 1764 roku [4]. Między innymi właśnie w tej „ mgławicy spiralnej” (jak wtedy nazywano galaktyki), w roku 1924 amerykański astronom Edwin Powell Hubble odkrył bardzo słabe cefeidy niemal 18m i doszedł do przekonania, że wraz z mgławicami, w których się znajdują, muszą być bardzo odległe od naszej Galaktyki, i że są to właściwie inne galaktyki.

Opis

Galaktyka Trójkąta na amatorskim zdjęciu

Jasność obserwowana tej mglistej plamki o rozmiarach 60' × 40' wynosi 5,7 m, natomiast jasność absolutna -19m. Masa jej szacowana jest na 2,0×1010 M. Rzeczywista średnica galaktyki to około 60 000 lat świetlnych. Jest to galaktyka typu Sc i leży w odległości 2,9 miliona lat świetlnych (według aktualnych oszacowań).

Galaktyka Trójkąta zawiera wyjątkowo dużo obszarów H II, rozrzuconych po luźnych ramionach spiralnych wokół centrum galaktyki. Niektóre z tych obszarów osiągają tak duże rozmiary, że należą do największych znanych miejsc formowania się nowych gwiazd. Najjaśniejsze z nich otrzymały własne oznaczenia w katalogu NGC i jego suplementach IC, np. NGC 588, NGC 592, NGC 595, NGC 604 [5].

Galaktyka Trójkąta jest pierwszą galaktyką, poza Drogą Mleczną, w której odkryto wodę. Odkrycia dokonano w 1977 r. za pomocą radioteleskopu w Effelsbergu [6].

Inne języki
العربية: مسييه 33
azərbaycanca: NGC 598
Bân-lâm-gú: Messier 33
беларуская: M33 (аб’ект Месье)
беларуская (тарашкевіца)‎: Галяктыка Трыкутніка
български: M33
corsu: M33
Deutsch: Dreiecksnebel
eesti: M33
Esperanto: M33
hrvatski: Messier 33
Bahasa Indonesia: Galaksi Triangulum
Lëtzebuergesch: Messier 33
Malagasy: Messier 33
മലയാളം: മെസ്സിയർ 33
مازِرونی: مسیه ۳۳
Bahasa Melayu: Galaksi Triangulum
Nederlands: Driehoeknevel
norsk nynorsk: Triangelgalaksen
occitan: Messier 33
Simple English: Triangulum galaxy
slovenščina: Galaksija v Trikotniku
српски / srpski: Месје 33
srpskohrvatski / српскохрватски: Messier 33
Tiếng Việt: Thiên hà Tam Giác