Funt (masa)

Wzorzec jednego funta avoirdupois, Anglia, około 1800 r., przechowywany w Musée des Arts et Métiers w Paryżu

Funt ( ang. pound lub ang. pound-mass pochodzi od staroangielskiego pund, które wywodzi się z germańskiej adaptacji łacińskiego (libra) pondo - Pfund [1]; lb, lbm, lbm, [2]) – pozaukładowa jednostka masy wywodząca się od rzymskiej libry. Miara funta była różna na przestrzeni wieków w różnych państwach, zwykle wynosiła pomiędzy 0,4 a 0,5 kilograma. Obecnie w państwach anglosaskich jest przyjęty międzynarodowy funt równy 0,453 592 37 kg oraz stosowany jest skrót lb (od libra, liczba mnoga w jęz. angielskim: lbs).

Współczesne rodzaje funta

  • funt brytyjski (avoirdupois, powszechnie używany np. w USA), ang. pound: 1 lb = 0,453 592 37  kg = 16 oz ( uncji) = 7000  granów (ziaren)
1 kilogram = 2,204 62 funtów

Masa funta avoirdupois została określona przez kupców w Londynie w 1303. Jego dokładna miara i sposób ustalania zmieniały się. W 1878 zdefiniowano wzorzec funta jako odpowiadający ok. 0,453 592 338 kg, w 1883 – ok. 0,453 592 427 kg, wreszcie od 1889 w zaokrągleniu jako 0,453 592 43 kg. Od 1894 funt równy 0,453 592 427 kg przyjęto również w Stanach Zjednoczonych. Współczesny funt międzynarodowy o mierze 0,453 592 37 kg przyjęto w 1958 w porozumieniu między USA a krajami Brytyjskiej Wspólnoty Narodów.

W niektórych regionach krajów niemieckojęzycznych, przeważnie jednak w Niemczech słowa „funt” (Pfund) używa się w potocznym języku zamiast „pół kilograma”.

Funt jest także jednostką używaną w oznaczaniu siły naciągu łuku oraz krzywej ugięcia wędzisk (charakterystyka pracy/sztywność).

Inne języki
Afrikaans: Pond (eenheid)
العربية: رطل
български: Фунт
Boarisch: Pfund
bosanski: Funta
Чӑвашла: Кĕренке
Deutsch: Pfund
English: Pound (mass)
Esperanto: Funto
føroyskt: Pund (vekteind)
galego: Libra (masa)
Հայերեն: Ֆունտ
hrvatski: Funta
Bahasa Indonesia: Pon (satuan)
italiano: Libbra
עברית: ליברה
Kiswahili: Ratili
Kreyòl ayisyen: Liv (mezi)
Lëtzebuergesch: Pond
lietuvių: Svaras
македонски: Фунта (единица)
Bahasa Melayu: Paun (jisim)
Nederlands: Pond (massa)
norsk nynorsk: Pund
occitan: Liura (pes)
oʻzbekcha/ўзбекча: Funt
Patois: Pong
Piemontèis: Lira
Plattdüütsch: Pund
português: Libra (massa)
Ripoarisch: Pongk
română: Livră
Scots: Pund
Simple English: Pound (mass)
slovenčina: Libra (hmotnosť)
slovenščina: Funt (mera)
српски / srpski: Фунта (маса)
srpskohrvatski / српскохрватски: Funta (masa)
suomi: Pauna
தமிழ்: பவுண்டு
Tiếng Việt: Pound (khối lượng)
Winaray: Libra
ייִדיש: פונט
粵語:
中文: