Fosfolipidy

Ogólny model budowy fosfolipidu

Fosfolipidy (inaczej fosfatydy lub fosfotłuszczowce) – grupa organicznych związków chemicznych, lipidy, które oprócz reszt glicerolu i wyższych kwasów tłuszczowych zawierają resztę kwasu fosforowego związanego z zasadą azotową, np. choliną.

Fosfolipidy stanowią istotny składnik budowy błony komórkowej. Fosforylacja lipidów do fosforylowanego kwasu tłuszczowego jest też początkiem ich aktywacji biologicznej, po której następuje dekarboksylacja i dehydrogenacja, które są kolejnymi etapami procesu spalania tłuszczów w żywych organizmach. Występują obficie szczególnie w: tkance nerwowej, wątrobie i krwi.

Charakterystyczną cechą fosfolipidów jest to, że oprócz reszt kwasów tłuszczowych występują w nich również reszty kwasu fosforowego. W zależności od rodzaju alkoholu, stanowiącego zrąb cząsteczki, wyróżnia się glicerofosfolipidy (pochodne gliceryny) i sfingofosfolipidy (pochodne sfingozyny – złożonego aminoalkoholu). Przez resztę fosforową do rdzenia glicerofosfolipidowego może być dołączony inny organiczny związek chemiczny (np. aminokwas lub amina). Fosfolipidy stanowią główny składnik lipidowy błon cytoplazmatycznych (np. fosfatydylocholina, zwana także lecytyną).

  • zobacz też

Zobacz też

Inne języki
العربية: دهن فسفوري
български: Фосфолипид
bosanski: Fosfolipid
català: Fosfolípid
čeština: Fosfolipid
dansk: Fosfolipid
Deutsch: Phospholipide
Ελληνικά: Φωσφολιπίδια
English: Phospholipid
español: Fosfolípido
euskara: Fosfolipido
فارسی: فسفولیپید
français: Phospholipide
Gaeilge: Fosfailipid
galego: Fosfolípido
한국어: 인지질
hrvatski: Fosfolipidi
Bahasa Indonesia: Fosfolipid
íslenska: Fosfólípíð
italiano: Fosfolipide
Basa Jawa: Fosfolipid
latviešu: Fosfolipīdi
Lëtzebuergesch: Phospholipid
lietuvių: Fosfolipidai
lumbaart: Fosfolipid
македонски: Фосфолипид
Nederlands: Fosfolipide
日本語: リン脂質
norsk: Fosfolipid
norsk nynorsk: Fosfolipid
português: Fosfolípido
română: Fosfolipidă
русский: Фосфолипиды
Simple English: Phospholipid
slovenčina: Fosfolipid
slovenščina: Fosfolipid
српски / srpski: Fosfolipid
srpskohrvatski / српскохрватски: Fosfolipid
svenska: Fosfolipid
Türkçe: Fosfolipit
українська: Фосфоліпіди
Tiếng Việt: Phospholipid
中文: 磷脂