Flisz (geologia)

Flisz karpacki

Flisz – zespół skał terygenicznych cechujący się wielokrotną cyklicznością.

Klasyczny cykl (tzw. sekwencja Boumy) rozpoczyna zlepieniec, powyżej leży piaskowiec, następnie mułowiec, a najwyżej w profilu iłowiec. Flisz powstaje na skutek schodzenia po stoku kontynentalnym podwodnych prądów zawiesinowych i osuwisk oraz segregowania grawitacyjnego ziarn w czasie tego transportu. Prawie zawsze flisz tworzył się w głębokim basenie morskim, u podnóża stoku kontynentalnego, ale znane są też sekwencje fliszowe w głębokich jeziorach.

W zarzuconym dziś ujęciu teorii geosynklin, fliszem nazywano serię osadów morskich powstającą w wyniku wypełnienia geosynkliny, na krótko przed orogenezą. Dziś taka definicja fliszu ma znaczenie tylko historyczne.

Skamieniałości fliszowe należą do rzadkości i są reprezentowane przede wszystkim przez mikrofaunę (np. otwornice) i bardzo liczne miejscami skamieniałości śladowe.

W skład skał fliszowych mogą wchodzić:

Rodzaje fliszu

Ze względu na oddalenie od obszaru źródłowego materiału detrytycznego wyróżniamy:

  • flisz bliski (proksymalny)
  • flisz daleki (dystalny)

Ze względu na skład petrograficzny wyróżniamy:

  • flisz normalny
  • flisz daleki piaszczysty
  • flisz dziki


Ze skał fliszowych zbudowane są m.in. zewnętrzne pasma Alp i Karpat ( Karpaty Zewnętrzne, zwane też fliszowymi - tzw. flisz karpacki).

Inne języki
aragonés: Flysch
català: Flysch
čeština: Flyš
Deutsch: Flysch
Ελληνικά: Φλύσχης
English: Flysch
español: Flysch
Esperanto: Fliŝo
euskara: Flysch
فارسی: فلیش
français: Flysch
galego: Flysch
hrvatski: Fliš
italiano: Flysch
ქართული: ფლიში
magyar: Flis
Nederlands: Flysch
norsk nynorsk: Flysch
oʻzbekcha/ўзбекча: Flish
română: Fliș
shqip: Flishi
slovenčina: Flyš
slovenščina: Fliš
српски / srpski: Флиш
srpskohrvatski / српскохрватски: Fliš
svenska: Flysch
українська: Фліш