Europa Środkowa

Europa Środkowa według P. Jonesa: Państwa Środkowoeuropejskie zaznaczone kolorem ciemnozielonym; Regiony Środkowoeuropejskie (powiązane kulturowo przez historyczną przynależność do Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Niemieckiego lub Rzeczypospolitej Obojga Narodów) kolorem jasnozielonym. Granice pokrywają się z niemieckim imperialnym planem Mitteleuropa.
Europa Środkowa według „The Economist” i Ronalda Tiersky’ego odpowiada Grupie Wyszehradzkiej[1][2]
Europa Środkowa według Banku Światowego, OECD oraz prac Lonniego R. Johnsona[3]

Europa Środkowa – region położony pomiędzy różnie definiowanymi Europą Zachodnią i Europą Wschodnią. Europa Północna, Południowa i Południowo-Wschodnia również wpływają na zakres tego pojęcia, w zależności od ujęcia ich granic. Pojęcie rozumiane jest różnie w zależności od okresu historycznego.

Część publikacji naukowych traktuje Europę Środkową jako synonim Grupy Wyszehradzkiej. Według Ronalda Tiersky’ego i The Economist Europa Środkowa w najbardziej ścisłym znaczeniu to właśnie kraje konstytuujące tę grupę[2]:

Bank Światowy i OECD do Europy Środkowej także zaliczają kraje tworzące Grupę Wyszehradzką, dodając do nich Słowenię ze względu na podobieństwa etniczno-kulturowe i gospodarcze. Lonnie R. Johnson w swoich publikacjach na ten temat pisze, że dwa najbardziej na wschód wysunięte kraje Europy Zachodniej, czyli Niemcy i Austria, nie są krajami stricte środkowoeuropejskimi, a określanie ich w ten sposób prowadzi do rozmycia istoty pojęcia Europa Środkowa[3].

Na konferencji Międzynarodowej Unii Geograficznej w Pradze (1994) do państw środkowoeuropejskich zaliczone zostały kraje Grupy Wyszehradzkiej i część krajów alpejskich:

Nieco inaczej określono obszar regionu w unijnym programie Europa Środkowa. Program ten obejmuje następujące kraje[4]:

W porównaniu z definicją Międzynarodowej Unii Geograficznej z unijnego programu wyłączona jest północno-zachodnia część Niemiec, Szwajcaria i Liechtenstein, natomiast włączono rejony Ukrainy i Włoch, w znacznej części historycznie powiązane z monarchią habsburską.

Region objęty unijnym programem Europa Środkowa zajmuje powierzchnię ponad 1 mln km² z liczbą ludności wynoszącą około 148 mln[5]. Jest to obszar wspólnej historii i kultury, które odróżniają go od sąsiednich regionów. Na wschód i południowy wschód od Europy Środkowej położone są terytoria opanowane przez długi okres przez imperium osmańskie lub rosyjskie, z silnym wpływem kultury helleńskiej (np. mająca swe źródła w alfabecie greckim cyrylica). Są to obszary, na których dominuje prawosławie, kościół unicki oraz islam, natomiast Europa Środkowa pozostaje regionem zdominowanym przez katolicyzm. Starożytne cesarstwo rzymskie nie sięgało do tej części kontynentu i dopiero od X wieku Europa Środkowa znalazła się w zasięgu cywilizacji zachodniej.

Inne języki
Afrikaans: Sentraal-Europa
Alemannisch: Mitteleuropa
aragonés: Europa Central
asturianu: Europa Central
Avañe'ẽ: Mbyte Európa
azərbaycanca: Mərkəzi Avropa
Bân-lâm-gú: Tiong Au
беларуская (тарашкевіца)‎: Цэнтральная Эўропа
Boarisch: Middleiropa
bosanski: Srednja Evropa
Чӑвашла: Вăтам Европа
čeština: Střední Evropa
Deutsch: Mitteleuropa
dolnoserbski: Srjejźna Europa
español: Europa Central
Esperanto: Mezeŭropo
føroyskt: Miðevropa
français: Europe centrale
Gagauz: Orta Evropa
한국어: 중앙유럽
हिन्दी: मध्य यूरोप
hornjoserbsce: Srjedźna Europa
hrvatski: Srednja Europa
Bahasa Indonesia: Eropa Tengah
íslenska: Mið-Evrópa
italiano: Europa centrale
Basa Jawa: Éropah Tengah
Kiswahili: Ulaya ya Kati
Latina: Europa Media
latviešu: Centrāleiropa
lietuvių: Vidurio Europa
Lingua Franca Nova: Europa sentral
la .lojban.: mijropno
македонски: Средна Европа
Malagasy: Eoropa Afovoany
Bahasa Melayu: Eropah Tengah
Nederlands: Centraal-Europa
Nedersaksies: Centraol-Europa
Norfuk / Pitkern: Midl Urup
norsk nynorsk: Sentral-Europa
Nouormand: Ûrope du Mitan
پنجابی: وسطی یورپ
Papiamentu: Oropa Sentral
Plattdüütsch: Middeleuropa
português: Europa Central
Qaraqalpaqsha: Orayliq Evropa
rumantsch: Europa Centrala
русиньскый: Середня Европа
sicilianu: Europa cintrali
Simple English: Central Europe
slovenčina: Stredná Európa
slovenščina: Srednja Evropa
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Срѣдьнꙗ Єѵрѡпа
српски / srpski: Средња Европа
srpskohrvatski / српскохрватски: Srednja Evropa
svenska: Centraleuropa
татарча/tatarça: Үзәк Аурупа
Türkçe: Orta Avrupa
Türkmençe: Merkezi Ýewropa
українська: Центральна Європа
Tiếng Việt: Trung Âu
吴语: 中欧
粵語: 中歐
中文: 中欧