Egipcjanin Sinuhe

Ten artykuł dotyczy powieści. Zobacz też: Egipcjanin Sinuhe – film kostiumowy z 1954.
Egipcjanin Sinuhe
Sinuhe egyptiläinen
AutorMika Waltari
Typ utworupowieść historyczna
Wydanie oryginalne
Miejsce wydaniaFinlandia
Językfiński
Data wydania1945

Egipcjanin Sinuhe (fin. Sinuhe egyptiläinen) – najsłynniejsza powieść historyczna Miki Waltariego, wydana w 1945 roku. Treść osnuta jest na znanej z literatury staroegipskiej, biograficznej Opowieści Sinuheta z czasów XII dynastii (epoka Średniego Państwa). Przedstawia jednak wydarzenia rozgrywające się w czasach Nowego Państwa – za rządów XVIII dynastii. Fabułę podano w narracji pierwszoosobowej, a narratorem jest główny bohater – Sinuhe, który relacjonując zdarzenia całego swego życia, zarazem barwnie ukazuje ówczesny Egipt faraonów i kraje sąsiednie. Pierwsze polskie wydanie powieści – przetłumaczone przez Zygmunta Łanowskiego z autoryzowanego przez Waltariego tekstu szwedzkiego – ukazało się w roku 1962 nakładem wydawnictwa „Czytelnik”.

Książkę przetłumaczono na 40 języków. W Stanach Zjednoczonych była najlepiej sprzedającą się powieścią zagraniczną do czasu wejścia na rynek Imienia róży Umberto Eco.

Opis fabuły

U pięknej Nefernefernefer (Edwin Long – Stracone zachody miłosne, 1885)

Treść powieści stanowi życie lekarza Sinuhe, którego urodzenie i pochodzenie otoczone są tajemnicą. Jako niemowlę odnaleziony przez Kipę w trzcinowej łódce płynącej Nilem, przygarnięty przez nią, dorastał w biednej dzielnicy Teb, w domu Senmuta, lekarza ubogich. W dzieciństwie chciał zostać żołnierzem, potem jednak zdecydował się kontynuować lekarski fach przybranego ojca. Nauczył się pisma od starca Oneha i w jego domu poznał utalentowanego Totmesa, z którym się zaprzyjaźnił. Dzięki pomocy znajomego ojca – królewskiego trepanatora Ptahora, dostał się do Domu Życia, gdzie został kapłanem najniższego stopnia, co umożliwiło mu naukę leczenia w Domu Życia. Tam po raz pierwszy spotkał podstępną i rozpustną Nefernefernefer, która go zauroczyła. Asystując Ptahorowi przy trepanacjach, dostał się do pałacu faraona, zmarłego zresztą wkrótce po trepanacji czaszki. Następca tronu Amenhotep IV nadaje mu nowe imię – Ten, Który Jest Samotny. Po „objawieniu się” Amenhotepowi jego boga – Atona, Sinuhe spotyka też wojownika Horemheba, z którym zawiera przyjaźń, i przy nowym władcy rozpoczyna nowy, pomyślny etap życia.

Trudniąc się później leczeniem ubogich, za złoto otrzymane w wynagrodzeniu od faraona kupił jednookiego niewolnika Kaptaha, który stał się jego zaufanym sługą. Wkrótce jednak ponownie spotyka na swej drodze Nefernefernefer, dla której stopniowo traci cały majątek własny i swoich rodziców. Po ich tragicznym zgonie zatrudnia się w Domu Śmierci przy preparowaniu zwłok, ażeby zapewnić rodzicom godny pochówek, choć utraciwszy również ich grób, zmuszony jest pogrzebać ich w piasku pustyni Mści się na Nefernefernefer. Następnie, wyzuty z majątku i okryty hańbą, wraz z Kaptahem opuszcza Egipt, udając się do „Krain czerwonych”. Tam wplątany zostaje w wydarzenia i intrygi swoich czasów, doświadcza licznych burzliwych przygód w odwiedzanych kolejno krajach świata starożytnego ( w tym w Babilonie i minojskiej Krecie), przeżywa dramaty i namiętności. Tracąc jednak w życiu po kolei wszystko i sprzeniewierzywszy się wszystkim, jako zupełny rozbitek życiowy, kończy wreszcie w charakterze wygnańca z woli swego dawnego przyjaciela Horemheba, który tymczasem został faraonem. W zupełnym odosobnieniu spisuje dzieje swego żywota na papirusach, które zostaną złożone z nim do grobu.

Inne języki
العربية: سنوحي المصري
تۆرکجه: سینوهه
čeština: Egypťan Sinuhet
English: The Egyptian
кырык мары: Синухе
português: O Egípcio
slovenčina: Egypťan Sinuhe
srpskohrvatski / српскохрватски: Sinuhe Egipćanin
українська: Єгиптянин