Edward Starszy

Edward Starszy
Król Anglii
ilustracja
Król Anglii
Okres panowaniaod 26 października 899
do 17 lipca 924
PoprzednikAlfred Wielki
NastępcaElfweard
Dane biograficzne
DynastiaDynastia Cedryka
Data i miejsce urodzeniaok. 871
Wessex
Data i miejsce śmierci17 lipca 924
Farndon-on-Dee
OjciecAlfred Wielki
MatkaEalhswith
ŻonaEcgwynn
Aelffaed
Edgiva z Kentu
DzieciAthelstan
Elfweard
Eadgifu
Edyta Angielska
Edmund Starszy
Edred
św. Edburga z Winchesteru

Edward I Starszy (ur. ok. 871, zm. 17 lipca 924 w Farndon-on-Dee w Cheshire) – siódmy król Wesseksu od 899, syn Alfreda Wielkiego i Ealhswith, córki Ethelreda Muncila, earla Gaini.

Początki panowania

Objęcie tronu przez Edwarda po śmierci jego ojca nie przebiegło bezproblemowo. Po śmierci Alfreda w 899 r. pretensje do korony zgłosił Aethelwold, syn króla Ethelreda I, starszego brata Alfreda. Opanował dwa ważne miasta w hrabstwie Dorset - Wimborne Minster i Christchurch. Edward ruszył w odpowiedzi do Badbury i starał się sprowokować kuzyna do bitwy. Aethelwold jednak odmówił i wycofał się do Wimborne. Edward rozpoczął przygotowania do ataku na miasto. Aethelwold zorientował się w tych planach i pod osłoną nocy uciekł z miasta i przedostał się do Duńczyków w Nortumbrii, gdzie został okrzyknięty królem Wesseksu. Edward w tym czasie koronował się (8 czerwca 900 r. w Kingston upon Thames). Przyjął również tytuł króla Anglów i Sasów.

W 901 r. Aethelwold na czele duńskiej floty zaatakował wybrzeża Essexu. Powstanie wywołali również Duńczycy z Anglii Wschodniej. W następnym roku zaatakował Cricklade i Braydon. Edward ruszył przeciwko rywalowi i po długich podchodach zmusił go do bitwy niedaleko miejscowości Holme. Edward przegrał bitwę, ale zginęli w niej zarówno Aethelwold jak i wspierający go król Anglii Wschodniej Eohric. Niedługo później Edward zawarł pokój z Duńczykami z północy, jak mówi Kronika anglosaska, zawarł ten pokój z konieczności. Z 907 r. pochodzi wzmianka o zajęciu miasta Chester, ale o ewentualnych działaniach wojennych nie ma żadnych wiadomości.

W 909 r. Edward zaatakował Nortumbrię i wymusił haracz. W odwecie, rok później potężna duńska armia zaatakowała Mercję. 5 sierpnia 910 r. Edward zmusił Duńczyków do bitwy pod Tettenhal, która zakończyła się zniszczeniem armii duńskiej. Był to ostatni najazd tak licznej armii duńskiej na Anglię. Od tamtej pory Duńczycy z Północy nie przekraczali linii rzeki Humber. Anglosasi przejęli inicjatywę w wojnie. Edward nie przedsięwziął jednak prób podboju Danelaw, ograniczając się do oczyszczenia z Duńczyków terenów na południe od rzeki Humber i wprowadzenia tam anglosaskiej administracji. Dla ochrony swoich ziem przed duńskimi atakami wybudował szereg fortec (tzw. burghs), m.in. w Hertford, Witham, Birdgnorth, Tamworth, Stafford, Eddisbury i Warwick.

Inne języki
Afrikaans: Eduard die Ouere
تۆرکجه: ادوارد پدر
Bân-lâm-gú: Edward Tióng-chiá
беларуская: Эдуард Старэйшы
беларуская (тарашкевіца)‎: Эдўард Старэйшы
bosanski: Edvard Stariji
brezhoneg: Edward the Elder
Հայերեն: Էդուարդ Ավագ
Bahasa Indonesia: Edward Tua
Lëtzebuergesch: Edward den Eeleren
Nederlands: Eduard de Oudere
português: Eduardo, o Velho
Simple English: Edward the Elder
slovenčina: Eduard I. Starší
српски / srpski: Едвард Старији
srpskohrvatski / српскохрватски: Edward Stariji
українська: Едуард Старший