Dolph Lundgren

Dolph Lundgren
Ilustracja
Dolph Lundgren (2010)
Imię i nazwiskoHans Lundgren
Data i miejsce urodzenia3 listopada 1957
Sztokholm
Zawódaktor, reżyser, producent, scenarzysta
WspółmałżonekAnette Qviberg
(1994-2011; rozwód)
Lata aktywnościod 1983
Strona internetowa

Dolph Lundgren, właściwie Hans Lundgren[1][2] (ur. 3 listopada 1957 w Sztokholmie) – szwedzki aktor kina akcji, okazjonalnie reżyser, producent i scenarzysta filmowy.

Dolph Lundgren obok Sylvestera Stallone, Arnolda Schwarzeneggera, Chucka Norrisa, Bruce’a Willisa, Stevena Seagala oraz Jean-Claude Van Damme zaliczany jest do pokolenia aktorów filmowych stanowiących plejadę gwiazd kina akcji lat 80. XX w.[3]. Według analizy magazynu „Superinteressante” Dolph Lundgren zabił w filmach najwięcej - ogółem: 662 zgony[4]. Jego iloraz inteligencji wynosi 160 punktów, tyle co Bill Gates i Stephen Hawking[4].

Życiorys

Wczesne lata

Urodził się w Sztokholmie[5][6]. Dorastał w rodzinie luterańskiej[7] w Sztokholmie jako syn Sigrid Birgitta (z domu Tjerneld), nauczycielki języka szwedzkiego, i Karla Johan Hugo Lundgrena, inżyniera i ekonomisty szwedzkiego rządu. Wychowywał się z dwiema siostrami i starszym bratem Johanem. Jak twierdził Lundgren, jego ojciec był tyranem, dał upust swojej frustracji wyżywając się na swojej żonie i najstarszym synu, a w trakcie jego tyrad, nazwał Dolpha „przegranym”, co zmotywowało go później, że stał się coraz bardziej ambitny, starając się udowodnić sobie i innym, że „da radę, bo jest silny i inteligentny”[8]. Ale też powiedział: „Ja wciąż kocham ojca, bez względu na to, co się stało. Jest wiele rzeczy, które w nim nadal podziwiam. Jako dziecko byłem chyba za bardzo uparty”[8]. Miał trudne relacje z ojcem, co było powodem jego uczestnictwa w ciężkich sportach takich jak boks czy karate[8].

Jako dziecko był niepewny i cierpiał z powodu alergii. W wieku siedmiu lat próbował trenować judo i gōjū-ryū. Jako 10-latek trenował kyokushin karate. Mając 13 lat przeniósł się do domu dziadków w Nyland w Ångermanland. Początkowo grał na bębnach i miał aspiracje, aby stać się gwiazdą rocka. Jako nastolatek zaczął trenować z hantlami i ciężarkami. Pomimo wczesnego zainteresowania muzyką i sztuką, podobnie, jak jego ojciec, chciał zostać inżynierem. W wieku czternastu lat rozpoczął regularne treningi karate. Stał się też zapalonym fanem piłki nożnej, popierając klub Everton F.C. i śledząc Mistrzostwa Europy w piłce nożnej czy Mistrzostwa świata w piłce nożnej[9].

Po ukończeniu szkoły średniej, w latach 70. spędził trochę czasu w Stanach Zjednoczonych korzystając z różnych stypendiów naukowych, studiując chemię na Washington State University i Clemson University. Otrzymał dyplom w dziedzinie chemii z Washington State University, idąc w ślady ojca i starszego brata, a następnie przez rok służył w szwedzkiej piechocie morskiej w Kustjägare (KJ). Podczas służby wojskowej poznał inne sztuki walki. Ukończył potem studia magisterskie w zakresie inżynierii chemicznej w Królewskim Instytucie Technologicznym w Sztokholmie.

W czasie swoich lat nauki, Lundgren doskonalił swoje umiejętności karate poprzez twarde treningi w okresie pięciu lat, osiągając w 1975 roku dan czarnego pasa w kyokushin[4]. W 1978 roku był kapitanem szwedzkiej drużyny kumite-karate[10]. W 1979 roku był groźnym konkurentem w 1979 roku World Open Tournament (zorganizowanym przez Kyokushin Karate Organization). Wygrał Mistrzostwa Europy w wadze ciężkiej w karate kyokushin w 1980 i 1981 roku, a w 1982 roku uzyskał mistrzostwo w Australii.

W 1982 roku odebrał dyplom magistra chemii na Uniwersytecie w Sydney[11]. Podczas pobytu w Sydney, zarabiał na życie jako ochroniarz w nocnym klubie w okolicy słynnego King Cross. W roku 1983 za bardzo dobre wyniki w nauce otrzymał stypendium Fulbrighta na Massachusetts Institute of Technology[12]. Jednakże, podczas gdy przygotował się do przeprowadzki do Bostonu, został zauważony w klubie w Sydney i zatrudniony przez Grace Jones jako ochroniarz, a dwa lata później stał się jej narzeczonym i wyjechał z nią do Nowego Jorku[13].

Kariera

Dolph Lundgren (1990)

W 1983 pracował jako model dla nowojorskiej Zoli Agency, reklamując odzież i sprzęt sportowy. Zarabiał na życie jako ochroniarz na Manhattanie w nocnym klubie The Limelight, dopóki szef Peter Gatien nie przyłapał go na zjedzeniu kanapki na klatce schodowej i zwolnił go[11]. Współpracował też z Chazzem Palminteri. W ciągu dnia uczył się aktorstwa w Warren Robertson Theatre Workshop. Tańczył w Studio 54, gdzie poznał takie sławy jak Andy Warhol, Keith Haring czy Iman, i studiował aktorstwo z Andie MacDowell i Tomem Hulce.

Na dużym ekranie pojawił się w niewielkiej roli oficera KGB w scenie z generałem Gogolem (Walter Gotell) w czternastym z kolei oficjalnym filmie z cyklu o Jamesie Bondzie, zatytułowanym Zabójczy widok (A View to a Kill, 1985) u boku Rogera Moore, Christophera Walkena i Grace Jones, z którą w lipcu 1985 wziął udział w sesji zdjęciowej Helmuta Newtona dla magazynu „Playboy[14][15][16]. Trafił też na okładki magazynów: „Bravo” (11/86, 06.03.1986, 17/86, 17.04.1986), „Sports & Fitness” (w marcu 1986), „Men's Fitness” (we wrześniu 1987), „Muscle & Fitness” (w sierpniu 1987, w grudniu 1991, w maju 2015, w styczniu 2017 w edycji brytyjskiej) czy „The Muscle Magazine” (1988 w hiszpańskiej edycji).

Zwrócił na siebie uwagę kreacją radzieckiego boksera Iwana Drago w sensacyjnym dramacie sportowym Rocky IV (1985)[17], za którą otrzymał francuską nagrodę Marshall Trophy na festiwalu filmowym w Napierville.

Wkrótce wsławił się główną rolą komiksowego He-Mana w filmie fantasy Władcy wszechświata (Masters of the Universe, 1987)[18], adaptacji popularnej kreskówki. Jednak krytycy nie szczędzili mu słów krytyki, wytykając, że jedyne plusy jego aktorstwa wynikają z jego fizyczności. Wcielił się następnie w rosyjskiego agenta KGB w sensacyjnym filmie wojennym Czerwony skorpion (Red Scorpion, 1989) oraz zagrał samotnego mściciela, policjanta-weterana wojennego Franka Castle, w filmie Punisher (The Punisher, 1989), gdzie wykonał większość popisów kaskaderskich.

W dreszczowcu fantastycznonaukowym Mroczny anioł (Dark Angel, 1990) odegrał postać policjanta Jacka Caine’a, walczącego z tytułowym przybyszem z kosmosu, który zagraża ludzkości. W czarnej komedii sensacyjnej Ostry poker w Małym Tokio (Showdown in Little Tokyo, 1991) pojawił się u boku Brandona Lee jako detektyw z Los Angeles Chris Kenner, tropiący szefa Yakuzy. W dramacie sensacyjnym sci-fi Uniwersalny żołnierz (Universal Soldier, 1992) z Jeanem-Claude Van Dammem zagrał antagonistę – żołnierza-cyborga GR13; stał się wówczas ikoną kina akcji. W 1994 roku związał się z nowojorskim Ensemble Studio Theater i występował z Group of Eight. W cyberpunkowym dreszczowcu sci-fi Johnny Mnemonic (1995) z Keanu Reevesem wystąpił w roli ulicznego kaznodziei-zabójcy. Kolejne projekty przeznaczane na rynek wideo z jego udziałem nie przykuwały zbyt dużej uwagi. Był liderem drużyny piłkarskiej Stanów Zjednoczonych na igrzyskach w roku 1996[4].

W brawurowym filmie sensacyjnym Mechanik: Czas zemsty (The Mechanik, 2005) wystąpił w roli Nikolaja Czerenienko, byłego komandosa, pracującego w podmiejskim warsztacie jako mechanik, zaś w dramacie przygodowym Nowe imperium (L’Inchiesta, 2006) wcielił się w postać nordyckiego niewolnika Briksosa. Na planie przygodowego filmu akcji Niezniszczalni (The Expendables, 2010) spotkał się z największymi gwiazdami kina sensacyjnego lat 80. i 90.: Arnoldem Schwarzeneggerem, Sylvestrem Stallone i Bruce’em Willisem. Po jego sukcesie Lundgren wystąpił także w jego dwóch kolejnych częściach (2012 i 2014).

Od 2004 zajął się reżyserią. Wśród projektów wyreżyserowanych przez Lundgrena znajdują się filmy akcji klasy „B”, między innymi Obrońca (The Defender, 2004), Mechanik: Czas zemsty (The Mechanik, 2005), Morderczy występ (Command Performance, 2009) i Icarus (2010). Do niektórych ze swoich filmów pisze scenariusze.

W 2007 roku stoczył pokazową walkę bokserską z Olegiem Taktarowem[19].

W 2016 dołączył do piątego sezonu serialu The CW Arrow jako czarny charakter Konstantin Kovar[20].

Życie prywatne

W latach 1990-1991 był żonaty z Peri Momm[21]. Spotykał się z piosenkarką Grace Jones (1983-86)[22] oraz modelkami – Janice Dickinson[23], Paulą Barbieri (1988) i Stephanie Adams (1991)[24].

27 lutego 1994 roku w Sztokholmie ożenił się po raz drugi z projektantką biżuterii i stylistką w Marbella Anette Qviberg[25], z którą ma dwie córki – Idę Sigrid (ur. 29 kwietnia 1996 w Sztokholmie) i Gretę Eveline (ur. 30 listopada 2002 w Sztokholmie). Rozwiedli się w 2011 roku[26]. Od roku 2011 związał się z młodszą o 24 lata Jenny Sandersson[27][28][29].

Inne języki
العربية: دولف لندجرين
azərbaycanca: Dolf Lundqren
беларуская: Дольф Лундгрэн
беларуская (тарашкевіца)‎: Дольф Люндгрэн
български: Долф Лундгрен
brezhoneg: Dolph Lundgren
čeština: Dolph Lundgren
español: Dolph Lundgren
français: Dolph Lundgren
hrvatski: Dolph Lundgren
Bahasa Indonesia: Dolph Lundgren
italiano: Dolph Lundgren
latviešu: Dolfs Lundgrēns
lietuvių: Dolph Lundgren
Livvinkarjala: Dolph Lundgren
македонски: Долф Лундгрен
Malagasy: Dolph Lundgren
მარგალური: დოლფ ლუნდგრენი
Nederlands: Dolph Lundgren
português: Dolph Lundgren
română: Dolph Lundgren
Simple English: Dolph Lundgren
slovenčina: Dolph Lundgren
српски / srpski: Долф Лундгрен
srpskohrvatski / српскохрватски: Dolph Lundgren
Basa Sunda: Dolph Lundgren
Türkçe: Dolph Lundgren
українська: Дольф Лундгрен
vepsän kel’: Lundgren Dol'f