Diego Velázquez

Diego Velázquez
Ilustracja
Autoportret, 1643
Galeria Uffizi, Florencja
Imię i nazwiskoDiego Rodríguez de Silva y Velázquez
Data i miejsce urodzenia1599
Sewilla, Hiszpania
Data i miejsce śmierci6 sierpnia 1660
Madryt, Hiszpania
Narodowośćhiszpańska
Dziedzina sztukimalarstwo
Epokabarok, tenebryzm, caravaggionizm
Ważne dzieła

Diego Rodríguez de Silva y Velázquez (ochrzcz. 6 czerwca 1599 w Sewilli, zm. 6 sierpnia 1660 w Madrycie) – hiszpański malarz, przedstawiciel baroku, portrecista, nadworny malarz króla Filipa IV.

Stara kucharka (1618), National Gallery of Scotland, Edynburg
Triumf Bachusa (1629), Prado, Madryt
Portret konny księcia Olivaresa (1634), Prado, Madryt
Portret kobiety (ok. 1635), Gemäldegalerie, Berlin
Portret Juana de Pareja (ok. 1650), Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork
Portret papieża Innocentego X (1650), Galleria Doria Pamphili, Rzym
Portret infantki Marii Teresy (1652-53), Prado, Madryt
Poddanie Bredy (1634-35), Prado, Madryt
Panny dworskie (1656), Prado, Madryt
Niewidoma (2 poł. XVII w.), Muzeum Narodowe w Poznaniu

Życie

Był najstarszym synem z siedmiorga dzieci Juana Rodrígueza de Silva, wywodzącego się ze szlacheckiej rodziny portugalskiej i Jeronimy Velázquez. Do historii sztuki przeszedł pod nazwiskiem matki. Początkowo odebrał wykształcenie humanistyczne, lecz ze względu na swe uzdolnienia artystyczne rozpoczął naukę w tym kierunku. Przez krótki czas jego pierwszym nauczycielem był znany ówczesny malarz Francisco de Herrera. Następnie przez 6 lat uczył się pod kierunkiem Francisca Pacheca. 14 maja 1617 został przyjęty do cechu malarzy w Sewilli i z pomocą Pacheco założył własną pracownię. W 1618 ożenił się z jego córką Juaną, z którą miał dwie córki (Francisca ur. w 1619 i Ignacia ur. w 1621). W 1622 roku wyjechał na krótko do Madrytu. W rok później został wezwany przez ministra króla Filipa IV Olivaresa (pochodzącego z Sewilli) i został mianowany nadwornym malarzem. W roku 1624 na stałe przeniósł się do Madrytu. W tym okresie poznał przebywającego w Madrycie Rubensa. Wtedy zapragnął udać się w podróż do Włoch i uzyskał na tę wyprawę królewskie pozwolenie.

W latach 1629-1631 przebywał we Włoszech, gdzie odwiedził kolejno Genuę, Mediolan, Weronę, Wenecję, Ferrarę, Cento, Loreto, Bolonię, Rzym i Neapol. Najwięcej czasu spędził w Rzymie. Wyprawa miała głównie charakter poznawczy. Malarz zetknął się bezpośrednio ze sztuką włoską, studiując i kopiując dzieła wielkich mistrzów: Rafaela, Michała Anioła, Tycjana i Tintoretta. W Neapolu poznał Riberę. Po powrocie do Madrytu został zaangażowany do prac dekoracyjnych w nowej siedziby królewskiej – Pałacu Buen Retiro oraz tzw. Salonu Królestw. W 1645 r., wkrótce po otrzymaniu stanowiska nadintendenta, został zarządcą konstrukcji Pokoju Oktagonalnego w madryckim Alkazarze. Nominacja ta, uzyskana kosztem jednego z artystów, doprowadziła jednak do znacznych napięć między dworskimi malarzami. Velázquez, aby załagodzić spór, poprosił o zezwolenie na wyjazd do Włoch.

Podczas drugiej podróży włoskiej w latach 1649-1651 (głównie w celu zakupu obrazów i zgromadzenia informacji przydatnych dla utworzenia planowanej Hiszpańskiej Akademii Królewskiej) artysta odwiedził Genuę, Wenecję, Modenę, Parmę, Bolonię, Neapol i Rzym. Dokonał zakupu dzieł m.in. Veronesego i Tintoretta. Spotkał się z takimi artystami jak: Pietro da Cortona, Nicolas Poussin, Mattia Preti oraz rzeźbiarz Giovanni Lorenzo Bernini. W 1650 przyjęto go do rzymskiej Akademii św. Łukasza.

W 1659 został Rycerzem Zakonu Świętego Jakuba. Zmarł po krótkiej chorobie w wieku 61 lat. Pochowany został w madryckim kościele św. Jana. W siedem dni później zmarła jego żona. Na pomniku artysty w Sewilli znajduje się dedykacja: „Malarzowi prawdy”[1].

Inne języki
Адыгэбзэ: Диего Веласкес
Afrikaans: Diego Velázquez
aragonés: Diego Velázquez
asturianu: Diego Velázquez
Aymar aru: Diego Velázquez
azərbaycanca: Dieqo Velaskes
Bân-lâm-gú: Diego Velázquez
башҡортса: Диего Веласкес
беларуская: Дыега Веласкес
беларуская (тарашкевіца)‎: Дыега Вэляскес
български: Диего Веласкес
brezhoneg: Diego Velázquez
čeština: Diego Velázquez
Esperanto: Diego Velázquez
estremeñu: Diego Velázquez
Fiji Hindi: Diego Velázquez
føroyskt: Diego Velázquez
français: Diego Vélasquez
贛語: 韋拿克
Bahasa Indonesia: Diego Velázquez
interlingua: Diego Velázquez
íslenska: Diego Velázquez
kalaallisut: Diego Velázquez
Kapampangan: Diego Velázquez
Kiswahili: Diego Velázquez
Кыргызча: Веласкес
latviešu: Djego Velaskess
Lëtzebuergesch: Diego Velázquez
македонски: Диего Веласкез
მარგალური: დიეგო ველასკესი
Bahasa Melayu: Diego Velázquez
Mirandés: Diego Velázquez
norsk nynorsk: Diego Velázquez
олык марий: Веласкес, Диего
oʻzbekcha/ўзбекча: Diego Velázquez
Piemontèis: Diego Velázquez
português: Diego Velázquez
Qaraqalpaqsha: Diego Velázquez
Runa Simi: Diego Velázquez
русиньскый: Дієґо Веласкес
саха тыла: Веласкес Диего
Simple English: Diego Velázquez
slovenščina: Diego Velázquez
Soomaaliga: Diego Velázquez
српски / srpski: Дијего Веласкез
srpskohrvatski / српскохрватски: Diego Velázquez
tarandíne: Diego Velázquez
татарча/tatarça: Diego Velaskes
українська: Дієго Веласкес
vepsän kel’: Velaskes Diego
Tiếng Việt: Diego Velázquez
žemaitėška: Diegs Velaskesos