Diapsydy

Diapsydy
Diapsida
Osborn, 1903
Czaszka diapsydalna
Czaszka diapsydalna
Systematyka
Domenaeukarionty
Królestwozwierzęta
Typstrunowce
Podtypkręgowce
Gromadazauropsydy
Podgromadadiapsydy

Diapsydy (Diapsida, z gr. di – dwa + apsis – łuk) – grupa owodniowców z gromady zauropsydów (Sauropsida), w których czaszce rozwinęły się dwie pary otworów skroniowych (po dwa – górny i dolny – za każdym okiem), przez które przewleczone są silne mięśnie szczęk. Dzięki temu czaszka stała się lżejsza a szczęki bardziej ruchliwe. Choć część diapsydów wtórnie straciła jedną lub obie pary otworów skroniowych (m.in. węże), są nadal zaliczane do tej grupy, gdyż ich przodkowie mieli diapsydalną budowę czaszki.

Diapsydy to najbardziej zróżnicowana i najliczniej reprezentowana grupa „gadów”. Pierwsi jej przedstawiciele (z grupy Araeoscelidia, m.in. rodzaj Petrolacosaurus) pojawili się pod koniec karbonu a największy rozkwit osiągnęła ona w erze mezozoicznej.

Jeśli diapsydy mają być grupą monofiletyczną, należy do nich zaliczyć także ptaki, będące wyspecjalizowaną grupą teropodów. Choć żółwie przez większość naukowców zaliczane są do anapsydów, niektórzy uważają, że i one są diapsydami, które wtórnie straciły otwory skroniowe[1][2][3].

Inne języki
Afrikaans: Diapsida
asturianu: Diapsida
català: Diàpsids
Cebuano: Diapsida
čeština: Diapsida
Deutsch: Diapsida
eesti: Diapsiidid
English: Diapsid
español: Diapsida
Esperanto: Diapsidoj
euskara: Diapsida
فارسی: دوکمانان
français: Diapsida
galego: Diápsidos
한국어: 이궁류
italiano: Diapsida
עברית: דיאפסידה
Limburgs: Diapside
magyar: Diapsida
македонски: Диапсиди
Nederlands: Diapsida
日本語: 双弓類
norsk: Diapsider
português: Diapsida
русский: Диапсиды
Simple English: Diapsid
slovenčina: Diapsidy
српски / srpski: Diapsid
suomi: Diapsidit
svenska: Diapsida
Tagalog: Diapsida
українська: Діапсиди
中文: 雙孔亞綱