David Lloyd George

David Lloyd George
David Lloyd George.jpg
Data i miejsce urodzenia17 stycznia 1863
Manchester
Data i miejsce śmierci26 marca 1945
Tŷ Newydd
Flaga Wielkiej Brytanii Premier Wielkiej Brytanii
Okresod 6 grudnia 1916
do 22 października 1922
Przynależność politycznaPartia Liberalna
PoprzednikHerbert Henry Asquith
NastępcaAndrew Bonar Law
David Lloyd George Signature.svg

David Lloyd George, 1. hrabia Lloyd George of Dwyfor (ur. 17 stycznia 1863 w Manchesterze, Anglia, zm. 26 marca 1945 w Tŷ Newydd, Llanystumdwy, Walia) – brytyjski polityk i mąż stanu, premier Wielkiej Brytanii w latach 1916-1922 i minister wojny w 1916 r.

Liberał z Walii. Przed I wojną światową zwolennik przyjacielskich stosunków z Niemcami, a jako minister skarbu przeciwnik zbrojeń brytyjskiej floty wojennej. W czasie wojny, pod wpływem kampanii prasowej i presji politycznej, zastąpił premiera Asquitha i stanął na czele rządu koalicyjnego, w którego skład weszli jego zwolennicy z Partii Liberalnej i konserwatyści. W celu uzyskania wydajniejszej pracy rządu utworzył nowe departamenty: okrętowy, produkcji żywności, usług i pracy.

Był jednym z sygnatariuszy Traktatu wersalskiego. Razem z premierem FrancjiGeorges Clemenceau, premierem Włoch Vittorio Orlando i prezydentem Stanów ZjednoczonychThomasem Woodrowem Wilsonem znani byli jako Gruba Czwórka.

Był przeciwnikiem utworzenia silnej Polski i oddania Polakom Górnego Śląska (uważał, że przekazać Polakom śląski przemysł to tak, jakby dać małpie zegarek[1]), pomysłodawcą plebiscytów w okręgach olsztyńskim i kwidzyńskim w Prusach Wschodnich.

Za jego kadencji kobiety w wieku ponad 30 lat otrzymały prawa wyborcze. Większa część Irlandii zyskała niepodległość. Partia Liberalna nigdy jednak nie otrząsnęła się po rozłamie.

W czasie Wielkiego Kryzysu optował za stymulowaniem przez rząd popytu oraz zwiększenia wydatków na walkę z bezrobociem.

We wrześniu 1936 roku spotkał się w Berchtesgaden z Adolfem Hitlerem publicznie wyrażając wielki entuzjazm do osoby Hitlera oraz niemieckiego programu gospodarczego. Po powrocie w dzienniku Daily Express nazwał Hitlera największym z żyjących Niemców oraz George’em Washingtonem Niemiec. W późnych latach 30. trzeźwo spoglądając na sytuację w Europie, przyłączył się do Winstona Churchilla zwalczającego politykę appeasementu.

Wczesne lata życia

Mimo iż urodził się w Manchesterze Lloyd George był z pochodzenia Walijczykiem. Jego ojczystym językiem był język walijski. W marcu 1863 r. jego ojciec, William George, nauczyciel, z powodu złego stanu zdrowia powrócił do rodzinnego Pembrokeshire. Zmarł w czerwcu 1864 r. w wieku 44 lat. Jego żona, Elizabeth George, córka Davida Lloyda, szewca i kaznodziei baptystycznego z Llanystumdwy w hrabstwie Caernarvonshire, sprzedała farmę i przeprowadziła się wraz z dziećmi do Llanystumdwy. David miał dwoje rodzeństwa – starszą siostrę Mary Ellen i młodszego brata Williama. Pod względem wyznaniowym był baptystą. W pewnym okresie pełnił funkcję prezesa Walijskiej Unii Baptystycznej. W czasie pełnienia urzędu premiera był członkiem zboru baptystycznego przy Castle Street w Londynie.[2]

Zachęcony przez wuja Richarda, David studiował prawo. W 1884 r. został przyjęty do kancelarii w Porthmadog. W 1885 r. otworzył swoją własną praktykę. W 1887 r. jego partnerem został młodszy brat William. W 1885 r. brał udział w kampanii wyborczej liberałów przed wyborami parlamentarnymi. 24 stycznia 1888 r. poślubił Margaret Owen, z którą miał pięcioro dzieci ( Richarda, Mair, Olwen Elizabeth, Gwilyma i Megan). W tym samym roku wraz z innymi młodymi walijskimi liberałami założył miesięcznik Udgorn Rhyddid.

W 1889 r. został aldermanem rady hrabstwa Caernarfon. W 1890 r. został wybrany do Izby Gmin w wyborach uzupełniających w okręgu Caernarvon Boroughs z ramienia Partii Liberalnej.

Inne języki
azərbaycanca: Devid Lloyd Corc
беларуская: Дэвід Лойд Джордж
Bahasa Indonesia: David Lloyd George
македонски: Дејвид Лојд Џорџ
Nederlands: David Lloyd George
norsk nynorsk: David Lloyd George
Plattdüütsch: David Lloyd George
português: David Lloyd George
Simple English: David Lloyd George
slovenčina: David Lloyd George
српски / srpski: Дејвид Лојд Џорџ
srpskohrvatski / српскохрватски: David Lloyd George
Tiếng Việt: David Lloyd George
粵語: 勞萊佐治