Czeczeni

Czeczeni
Liczebność ogółem1,5 – 2 mln
Regiony zamieszkaniaWedług liczebności: Rosja (Czeczenia, Moskwa, Dagestan, Inguszetia), Turcja, Kazachstan, Unia Europejska (Austria, Francja, Niemcy; także Polska), Azerbejdżan, kraje arabskie (Jordania, Egipt, Irak), Gruzja
Językiczeczeński, rosyjski, arabski
Główne religiegłównie sunnici
Pokrewne grupy etniczneIngusze, Kistowie

Czeczeni (nazwa własna Noxçi, l.poj. Noxçuo) – naród kaukaski, zamieszkujący głównie Czeczenię, wchodzącą w skład Federacji Rosyjskiej. Poza granicami Czeczenii duże skupiska Czeczenów zamieszkują także Dagestan. Tworzą także duże ośrodki emigracji, wywołanej wojnami czeczeńskimi: szczególnie w miastach Federacji Rosyjskiej (przede wszystkim Moskwa), także m.in. w Turcji i Unii Europejskiej (największe skupisko w Austrii). Na terenie Gruzji zamieszkują Kistowie, gruzińscy Czeczeni, tworzący własną wspólnotę, uznawaną czasami za odrębny naród.

Szacunki faktycznej liczby Czeczenów są bardzo rozbieżne i mówią o liczbie w przedziale 1,5 do 2 mln (wliczając w to emigrację do krajów bliskowschodnich, której przedstawiciele niejednokrotnie mają już bardzo słabą świadomość swego pochodzenia).

Czeczeni wyznają głównie islam sunnicki szkoły hanafickiej, z dużymi wpływami sufizmu. Ponieważ w głównej masie przyjęli islam stosunkowo późno (XVII w./XVIII w.), do dziś zachowało się wśród nich wiele pogańskich i chrześcijańskich naleciałości, które widoczne są np. w lokalnych kultach św. Jerzego. Śladem chrześcijaństwa w Czeczenii są także pozostałości średniowiecznych świątyń chrześcijańskich.

Czeczeni posługują się językiem czeczeńskim, należącym do północno-wschodniej grupy języków kaukaskich, blisko spokrewnionym z językiem inguskim.

Czeczeni zachowali świadomość bliskiego pokrewieństwa z sąsiednimi Inguszami, wraz z nimi nazywają siebie Wajnachami. Istnieje teoria mówiąca o ich pochodzeniu od starożytnych Hurytów.

Inne języki
Адыгэбзэ: Мышгыч
Afrikaans: Tsjetsjniërs
العربية: شيشانيون
aragonés: Chechens
авар: Буртиял
azərbaycanca: Çeçenlər
تۆرکجه: چچن‌‌لر
башҡортса: Чечендар
беларуская: Чачэнцы
беларуская (тарашкевіца)‎: Чачэнцы
български: Чеченци
bosanski: Čečeni
català: Txetxens
Чӑвашла: Чеченсем
čeština: Čečenci
dansk: Tjetjenere
Deutsch: Tschetschenen
English: Chechens
español: Chechenos
Esperanto: Ĉeĉenoj
euskara: Txetxen
فارسی: مردم چچن
français: Tchétchènes
Gaeilge: Seisniagh
Gagauz: Çeçenner
客家語/Hak-kâ-ngî: Chechen-chhu̍k
한국어: 체첸인
հայերեն: Չեչեններ
hrvatski: Čečeni
Bahasa Indonesia: Suku Chechen
italiano: Ceceni
עברית: צ'צ'נים
къарачай-малкъар: Чеченлиле
ქართული: ჩეჩნები
қазақша: Шешендер
kurdî: Çeçen
лакку: Мичихич
лезги: Чеченар
Latina: Tsetseni
latviešu: Čečeni
lietuvių: Čečėnai
മലയാളം: ചെചെൻസ്‌
მარგალური: ჩეჩენეფი
Nederlands: Tsjetsjenen
нохчийн: Нохчий
oʻzbekcha/ўзбекча: Chechenlar
پنجابی: چیچن
português: Chechenos
română: Ceceni
русский: Чеченцы
саха тыла: Чэчиэннэр
Scots: Chechens
shqip: Çeçenët
српски / srpski: Чечени
srpskohrvatski / српскохрватски: Čečeni
svenska: Tjetjener
татарча/tatarça: Чеченнар
тоҷикӣ: Чеченҳо
Türkçe: Çeçenler
українська: Чеченці
اردو: چیچن قوم
Tiếng Việt: Người Chechnya
粵語: 車臣人
中文: 车臣人
ГӀалгӀай: Нохчий