Cząsteczka

Cząsteczka, molekuła[1] – neutralna elektrycznie grupa dwóch lub więcej atomów utrzymywanych razem kowalencyjnym wiązaniem chemicznym[2][3].

Cząsteczki różnią się od innych cząstek chemicznych (np. jonów) brakiem ładunku elektrycznego – jednak w fizyce kwantowej, chemii organicznej i biochemii pojęcie cząsteczka jest zwyczajowo używane do określania jonów wieloatomowych[potrzebny przypis].

W teorii kinetycznej gazów pojęcie cząsteczka często jest używane do opisu gazowej cząstki bez względu na jej budowę. Według tej teorii gazy szlachetne składają się z cząsteczek, pomimo że składają się z pojedynczego, niezwiązanego wiązaniem chemicznym atomu[4].

Cząsteczka może się składać z atomów jednego pierwiastka, jak w przypadku tlenu (O2), lub różnych, czego przykładem jest woda (H2O). Atomy i struktury powiązane wiązaniem niekowalencyjnym (wodorowym, jonowym) ogólnie nie są uważane za pojedyncze cząsteczki.

Cząsteczki jako składniki materii są powszechne wśród substancji organicznych. Tworzą także większą część hydrosfery i atmosfery. Jednak większość znanych stałych substancji na Ziemi, włączając w to minerały tworzące skorupę, płaszcz i jądro Ziemi, zawiera wiele wiązań chemicznych, ale nie są one zbudowane z „rozpoznawalnych” cząsteczek. Do substancji zawierających struktury, dla których nie można wyróżnić pojedynczych cząsteczek, zaliczane są również kryształy jonowe (sole) i kryształy kowalencyjne (diament, kwarc, chlorek sodu). Układ powtarzających się jednostek-komórek-struktur występuje również w ciałach z wiązaniem metalicznym, co oznacza, że metale w postaci stałej także nie są zbudowane z cząsteczek. W szkłach (ciałach stałych posiadających bezpostaciową, nieuporządkowaną strukturę) atomy mogą być utrzymywane z sobą poprzez wiązania chemiczne, bez tworzenia jakiejkolwiek określonej cząsteczki oraz bez regularności powtarzających się jednostek (charakterystycznych dla kryształów).

Inne języki
Afrikaans: Molekuul
Alemannisch: Molekül
Ænglisc: Gemot
العربية: جزيء
aragonés: Molecula
অসমীয়া: অণু
asturianu: Molécula
azərbaycanca: Molekul
تۆرکجه: مولکول
বাংলা: অণু
Bân-lâm-gú: Hun-chú
башҡортса: Молекула
беларуская: Малекула
беларуская (тарашкевіца)‎: Малекула
български: Молекула
Boarisch: Molekui
bosanski: Molekula
brezhoneg: Molekulenn
català: Molècula
Чӑвашла: Молекула
Cebuano: Molekula
čeština: Molekula
Cymraeg: Moleciwl
dansk: Molekyle
davvisámegiella: Molekyla
Deutsch: Molekül
dolnoserbski: Molekul
eesti: Molekul
Ελληνικά: Μόριο
English: Molecule
español: Molécula
Esperanto: Molekulo
estremeñu: Molécula
euskara: Molekula
فارسی: مولکول
føroyskt: Mýl
français: Molécule
Frysk: Molekule
Gaeilge: Móilín
Gaelg: Co-vreneen
Gàidhlig: Moileciuil
galego: Molécula
хальмг: Молекул
한국어: 분자
հայերեն: Մոլեկուլ
हिन्दी: अणु
hornjoserbsce: Molekul
hrvatski: Molekula
Ilokano: Molekula
Bahasa Indonesia: Molekul
interlingua: Molecula
isiXhosa: I-Molecule
íslenska: Sameind
italiano: Molecola
עברית: מולקולה
Basa Jawa: Molekul
ಕನ್ನಡ: ಅಣು
Kapampangan: Molecule
ქართული: მოლეკულა
қазақша: Молекула
Kiswahili: Molekuli
Kreyòl ayisyen: Molekil
kurdî: Molekul
Кыргызча: Молекула
Latina: Molecula
latviešu: Molekula
Lëtzebuergesch: Moleküll
lietuvių: Molekulė
Limburgs: Molecuul
la .lojban.: xumsle
lumbaart: Mulecula
magyar: Molekula
македонски: Молекула
മലയാളം: തന്മാത്ര
मराठी: रेणू
Bahasa Melayu: Molekul
монгол: Молекул
မြန်မာဘာသာ: မော်လီကျူး
Nederlands: Molecuul
日本語: 分子
Nordfriisk: Moleküül
norsk: Molekyl
norsk nynorsk: Molekyl
Nouormand: Molétchule
Novial: Molekule
occitan: Molecula
oʻzbekcha/ўзбекча: Molekula
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਣੂ
پنجابی: مالیکیول
Patois: Malikyuul
Piemontèis: Molécola
Plattdüütsch: Molekül
português: Molécula
Qaraqalpaqsha: Molekula
română: Moleculă
Runa Simi: Iñuwa
русиньскый: Молекула
русский: Молекула
Gagana Samoa: Molecule
संस्कृतम्: अणुः
Scots: Molecule
shqip: Molekula
සිංහල: අණුව
Simple English: Molecule
slovenčina: Molekula
slovenščina: Molekula
کوردی: گەرد
српски / srpski: Молекул
srpskohrvatski / српскохрватски: Molekul
Basa Sunda: Molekul
suomi: Molekyyli
svenska: Molekyl
Tagalog: Molekula
татарча/tatarça: Молекула
తెలుగు: బణువు
Türkçe: Molekül
Türkmençe: Molekula
українська: Молекула
اردو: مالیکول
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: مولېكۇلا
Tiếng Việt: Phân tử
Võro: Molõkul
walon: Molecure
文言: 分子
Winaray: Molekula
吴语: 分子
ייִדיש: מאלעקול
粵語: 分子
žemaitėška: Muolekolė
中文: 分子