Cząsteczka

Cząsteczka, molekuła [1] – neutralna elektrycznie grupa dwóch lub więcej atomów utrzymywanych razem kowalencyjnym wiązaniem chemicznym [2] [3].

Cząsteczki różnią się od innych cząstek chemicznych (np. jonów) brakiem ładunku elektrycznego – jednak w fizyce kwantowej, chemii organicznej i biochemii pojęcie cząsteczka jest zwyczajowo używane do określania jonów wieloatomowych[ potrzebny przypis].

W teorii kinetycznej gazów pojęcie cząsteczka często jest używane do opisu gazowej cząstki bez względu na jej budowę. Według tej teorii gazy szlachetne składają się z cząsteczek, pomimo że składają się z pojedynczego, niezwiązanego wiązaniem chemicznym atomu [4].

Cząsteczka może się składać z atomów jednego pierwiastka, jak w przypadku tlenu (O2), lub różnych, czego przykładem jest woda (H2O). Atomy i struktury powiązane wiązaniem niekowalencyjnym ( wodorowym, jonowym) ogólnie nie są uważane za pojedyncze cząsteczki.

Cząsteczki jako składniki materii są powszechne wśród substancji organicznych. Tworzą także większą część hydrosfery i atmosfery. Jednak większość znanych stałych substancji na Ziemi, włączając w to minerały tworzące skorupę, płaszcz i jądro Ziemi, zawiera wiele wiązań chemicznych, ale nie są one zbudowane z „rozpoznawalnych” cząsteczek. Do substancji zawierających struktury, dla których nie można wyróżnić pojedynczych cząsteczek, zaliczane są również kryształy jonowe ( sole) i kryształy kowalencyjne ( diament, kwarc, chlorek sodu). Układ powtarzających się jednostek-komórek-struktur występuje również w ciałach z wiązaniem metalicznym, co oznacza, że metale w postaci stałej także nie są zbudowane z cząsteczek. W szkłach (ciałach stałych posiadających bezpostaciową, nieuporządkowaną strukturę) atomy mogą być utrzymywane z sobą poprzez wiązania chemiczne, bez tworzenia jakiejkolwiek określonej cząsteczki oraz bez regularności powtarzających się jednostek (charakterystycznych dla kryształów).

Nauka

Nauka o cząsteczkach jest nazywana chemią molekularną lub fizyką molekularną, w zależności od tego, czy skupia się na zagadnieniach związanych z chemią, czy fizyką. Chemia molekularna zajmuje się prawami rządzącymi oddziaływaniami między cząsteczkami, które wpływają na tworzenie lub rozpadanie się wiązań chemicznych, natomiast fizyka molekularna zajmuje się prawami rządzącymi ich strukturą i właściwościami. W rzeczywistości granica między nimi jest bardzo niewyraźna. W naukach molekularnych cząsteczka składa się ze stabilnego układu ( stanu związanego) zawierającego dwa lub więcej atomów. Jony wieloatomowe są na ogół traktowane jako elektrycznie naładowane cząsteczki. Określenie cząsteczki niestabilne może odnosić się do bardzo dynamicznych układów cząsteczek, to znaczy krótkotrwałych zespołów elektronów i jąder ( struktur rezonansowych), na przykład rodników, jonów cząsteczkowych, stanów przejściowych, lub układów zderzających się z sobą atomów, przykładowo kondensatu Bosego-Einsteina.

Inne języki
Afrikaans: Molekuul
Alemannisch: Molekül
Ænglisc: Gemot
العربية: جزيء
aragonés: Molecula
অসমীয়া: অণু
asturianu: Molécula
azərbaycanca: Molekul
تۆرکجه: مولکول
বাংলা: অণু
Bân-lâm-gú: Hun-chú
башҡортса: Молекула
беларуская: Малекула
беларуская (тарашкевіца)‎: Малекула
български: Молекула
Boarisch: Molekui
bosanski: Molekula
brezhoneg: Molekulenn
català: Molècula
Cebuano: Molekula
čeština: Molekula
Cymraeg: Moleciwl
dansk: Molekyle
davvisámegiella: Molekyla
Deutsch: Molekül
dolnoserbski: Molekul
eesti: Molekul
Ελληνικά: Μόριο
English: Molecule
español: Molécula
Esperanto: Molekulo
euskara: Molekula
فارسی: مولکول
føroyskt: Mýl
français: Molécule
Frysk: Molekule
Gaeilge: Móilín
Gaelg: Co-vreneen
Gàidhlig: Moileciuil
galego: Molécula
хальмг: Молекул
한국어: 분자
Հայերեն: Մոլեկուլ
हिन्दी: अणु
hornjoserbsce: Molekul
hrvatski: Molekula
Ilokano: Molekula
Bahasa Indonesia: Molekul
interlingua: Molecula
isiXhosa: I-Molecule
íslenska: Sameind
italiano: Molecola
עברית: מולקולה
Basa Jawa: Molekul
ಕನ್ನಡ: ಅಣು
Kapampangan: Molecule
ქართული: მოლეკულა
қазақша: Молекула
Kiswahili: Molekuli
Kreyòl ayisyen: Molekil
Kurdî: Molekul
Кыргызча: Молекула
Latina: Molecula
latviešu: Molekula
Lëtzebuergesch: Moleküll
lietuvių: Molekulė
Limburgs: Molecuul
la .lojban.: xumsle
lumbaart: Mulecula
magyar: Molekula
македонски: Молекула
മലയാളം: തന്മാത്ര
मराठी: रेणू
Bahasa Melayu: Molekul
монгол: Молекул
မြန်မာဘာသာ: မော်လီကျူး
Nederlands: Molecuul
日本語: 分子
Nordfriisk: Moleküül
norsk: Molekyl
norsk nynorsk: Molekyl
Nouormand: Molétchule
Novial: Molekule
occitan: Molecula
oʻzbekcha/ўзбекча: Molekula
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਣੂ
پنجابی: مالیکیول
Patois: Malikyuul
Piemontèis: Molécola
Plattdüütsch: Molekül
português: Molécula
Qaraqalpaqsha: Molekula
română: Moleculă
Runa Simi: Iñuwa
русиньскый: Молекула
русский: Молекула
Gagana Samoa: Molecule
संस्कृतम्: अणुः
Scots: Molecule
shqip: Molekula
සිංහල: අණුව
Simple English: Molecule
slovenčina: Molekula
slovenščina: Molekula
کوردی: گەرد
српски / srpski: Молекул
srpskohrvatski / српскохрватски: Molekul
Basa Sunda: Molekul
suomi: Molekyyli
svenska: Molekyl
Tagalog: Molekula
татарча/tatarça: Молекула
తెలుగు: బణువు
Türkçe: Molekül
Türkmençe: Molekula
українська: Молекула
اردو: سالمہ
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: مولېكۇلا
Tiếng Việt: Phân tử
Võro: Molõkul
walon: Molecure
文言: 分子
Winaray: Molekula
ייִדיש: מאלעקול
粵語: 分子
žemaitėška: Muolekolė
中文: 分子