Cykl miesiączkowy

Wahania poziomów hormonów i temperatury ciała podczas cyklu menstruacyjnego
1 – Menstruacja (miesiączka)
2 – Rosnące pęcherzyki
3 – Dojrzały pęcherzyk z komórką jajową
4 – Owulacja (jajeczkowanie)
5 – Ciałko żółte
6 – Zanik ciałka żółtego

Cykl miesiączkowy, cykl menstruacyjny (łac. cyclus menstrualis) – powtarzające się regularnie zmiany w organizmie kobiety, zachodzące w ustalonym rytmie biologicznym pod wpływem współdziałania układu nerwowo-hormonalnego. Cykl menstruacyjny występuje u kobiet dojrzałych płciowo (po pokwitaniu, ale przed przekwitaniem).

Występowanie cyklu menstruacyjnego kontrolowane jest przez układ hormonalny, jest oznaką dobrze funkcjonującego układu rozrodczego kobiety i jest niezbędne do reprodukcji. Cykl zwykle dzieli się na trzy etapy: fazę folikularną, owulację i fazę lutealną. Inny podział bazujący na zmianach w macicy obejmuje: menstruację, fazę pęcherzykową oraz fazę sekrecyjną[1]. Długość cyklu liczy się od pierwszego dnia krwawienia miesiączkowego do ostatniego dnia przed następną miesiączką. Miesiączka jest najłatwiej zauważalnym objawem przebiegu cyklu i stąd została uwzględniona w jego nazwie, chociaż najważniejszym jego przejawem jest regularne jajeczkowanie. W czasie cyklu zmiany zachodzą nie tylko w układzie rozrodczym, i dotyczy także innych układów (np. mastodynia (ból piersi), czy zmiany nastroju).Widoczna miesiączka występuje u ludzi i niektórych ssaków naczelnych (np. szympansów)[2]. Inne ssaki łożyskowe mają cykl rujowy, w którym nie występuje krwawienie takie jak u ludzi. Błona śluzowa macicy (endometrium, które złuszcza się i powoduje miesiączkę u ludzi) jest wchłaniana przez zwierzęcy organizm. Proces ten jest nazywany ukrytą menstruacją.

W trakcie trwania cyklu miesiączkowego, w układzie płciowym zachodzą zmiany, umożliwiające dojrzewanie komórki jajowej, jajeczkowanie i przygotowanie błony śluzowej macicy na przyjęcie zapłodnionego jajeczka. W przypadku gdy nie dojdzie do zapłodnienia dochodzi do zmian zanikowych śluzówki macicy i jej złuszczania się, co objawia się krwawieniem. Długość cyklu miesiączkowego, a zatem i jego poszczególnych faz jest różna dla różnych kobiet i często różnych cykli u jednej kobiety. Najczęściej cykl trwa 28 dni, a owulacja następuje w połowie cyklu – w 14. dniu[3].

Pierwsza miesiączka kobiety, zwana menarche pojawia się zwykle między 12., a 13. rokiem życia. W Stanach Zjednoczonych średni wiek pierwszej miesiączki wynosi 12,5 roku[4], w Kanadzie 12,72 roku[5], w Wielkiej Brytanii wiek ten wynosi 12,9 lat[6],natomiast w Islandii wiek ten jest równy 13,05 ± 0,10 lat[7]. Koniec okresu płodności kobiety, zwany jest menopauzą, i występuje zwykle pomiędzy 45. a 55. rokiem życia.

Inne języki
Alemannisch: Menstruationszyklus
العربية: دورة شهرية
azərbaycanca: Heyz
français: Cycle menstruel
한국어: 월경 주기
हिन्दी: मासिक धर्म
italiano: Ciclo mestruale
ಕನ್ನಡ: ಋತುಚಕ್ರ
Kreyòl ayisyen: Sik menstriyèl
Bahasa Melayu: Kitaran haid
Nederlands: Menstruatiecyclus
português: Ciclo menstrual
română: Ciclu menstrual
Runa Simi: K'ikuy
Simple English: Menstrual cycle
slovenščina: Menstruacijski ciklus
srpskohrvatski / српскохрватски: Menstrualni ciklus
Basa Sunda: Siklus ménstruasi
татарча/tatarça: Менструаль цикл
తెలుగు: ఋతుచక్రం
Tiếng Việt: Chu kỳ kinh nguyệt
中文: 月經週期