Cyjanek sodu

Cyjanek sodu
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczkiNiepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumarycznyNaCN
Masa molowa49,01 g/mol
Wyglądbiałe krystaliczne ciało stałe[1]
Identyfikacja
Numer CAS143-33-9
PubChem8929[2]
Podobne związki
Inne anionychlorek sodu
wodorotlenek sodu
węglan sodu
azotan sodu
siarczan sodu
Inne kationycyjanek potasu
Podobne związkicyjanowodór
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Cyjanek sodunieorganiczny związek chemiczny, sól sodowa kwasu cyjanowodorowego. Jest silną trucizną[4].

W temperaturze pokojowej związek ten jest bezbarwną substancją krystaliczną. Łatwo rozpuszcza się w wodzie i jest silnie higroskopijny. Roztwór wodny ma odczyn zasadowy wskutek hydrolizy i wydzielania gazowego HCN. Jak większość cyjanków jest silnie toksyczny. Narażenie na kontakt z cyjankiem sodu w stężeniu około 286 mg/m³ przez minutę może prowadzić do śmierci człowieka.

Cyjanek sodu stosowany jest w metalurgii srebra i złota do wydzielania tych metali z ich rud metodą cyjankową, w galwanoplastyce oraz w syntezach chemicznych.

W Nowej Zelandii związek ten jest używany do zabijania gryzoni (głównie królików i oposów) powodujących straty rolnicze[8].

Otrzymywanie

Metody otrzymywania cyjanku sodu[9]:

  • synteza z pierwiastków i amoniaku w 3 etapach wysokotemperaturowych (proces Castnera-Kellnera otrzymywania cyjanków metali alkalicznych):
    • w pierwszym etapie amoniak reaguje ze stopionym sodem:
    2Na + 2NH3 → 2NaNH2 + H2
    2NaNH2 + C → Na2CN2 + 2 H2
    • powstały cyjanamidek sodu po podniesieniu temperatury ulega dalszej reakcji z węglem:
    Na2CN2 + C → 2NaCN
  • z cyjanamidku wapnia:
    CaCN2 + C + Na2CO3 → 2NaCN + CaCO3
Inne języki
bosanski: Natrij-cijanid
čeština: Kyanid sodný
Deutsch: Natriumcyanid
Esperanto: Natria cianido
Bahasa Indonesia: Natrium sianida
Кыргызча: Натрий цианиди
Nederlands: Natriumcyanide
português: Cianeto de sódio
slovenščina: Natrijev cianid
српски / srpski: Natrijum cijanid
srpskohrvatski / српскохрватски: Natrijum cijanid
svenska: Natriumcyanid
اردو: Sodium cyanide
Tiếng Việt: Natri xyanua
中文: 氰化钠