Cukrzyca

Ten artykuł dotyczy grupy chorób. Zobacz też: Cukrzyca (cukrownictwo).
Cukrzyca
Diabetes mellitus
Niebieski pierścień został przyjęty za symbol cukrzycy[1]
Niebieski pierścień został przyjęty za symbol cukrzycy[1]
ICD-10E10
Cukrzyca insulinozależna
ICD-10E11
Cukrzyca insulinoniezależna
ICD-10E12
Cukrzyca związana z niedożywieniem
ICD-10E13
Inne określone postacie cukrzycy
ICD-10E14
Cukrzyca nieokreślona
MedlinePlus001214

Cukrzyca – grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią (podwyższonym poziomem glukozy we krwi) wynikającą z defektu produkcji lub działania insuliny wydzielanej przez komórki beta trzustki[2]. Przewlekła hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych.Ze względu na przyczynę i przebieg choroby, można wyróżnić: cukrzycę typu 1, typu 2, cukrzycę ciężarnych i inne, rzadziej występujące typy.

Najczęstszą postacią cukrzycy jest cukrzyca typu 2, polegająca na zmniejszonej wrażliwości tkanek na insulinę (insulinooporność). Stan ten wymaga produkcji nadmiernej ilości insuliny, co w dalszym przebiegu choroby przekracza zdolności wydzielnicze trzustki. W cukrzycy typu 2, dochodzi do uszkodzenia komórek beta w wyspach trzustki i upośledzenia, a później zaprzestania wydzielania insuliny.

Cukrzyca typu 1 polega na pierwotnym, niedostatecznym wydzielaniu insuliny, przy zachowaniu normalnej wrażliwości tkanek na ten hormon. Cukrzyca ciężarnych jest wynikiem zmian hormonalnych związanych z ciążą.

Typy 1 i 2 są wielogenowe, tzn. są rezultatem mutacji w wielu genach, w odróżnieniu od monogenowych, np. typu MODY.

Zasadą współczesnej terapii cukrzycy jest leczenie wszystkich zaburzeń towarzyszących chorobie, a nie tylko kontrola gospodarki węglowodanowej. Dążenie do normalizacji masy ciała, zwiększenie aktywności fizycznej, właściwa dieta, leczenie częstych w cukrzycy zaburzeń lipidowych, nadciśnienia tętniczego i innych chorób układu krążenia oraz utrzymywanie glikemii w przedziale wartości możliwie najbardziej zbliżonym do niecukrzycowych (normoglikemii) zmniejsza ryzyko rozwoju powikłań choroby.

Inne języki
Afrikaans: Suikersiekte
Alemannisch: Diabetes mellitus
አማርኛ: ስኳር በሽታ
العربية: السكري
অসমীয়া: বহুমূত্ৰ ৰোগ
Avañe'ẽ: Tuguyasuka
azərbaycanca: Şəkərli diabet
تۆرکجه: دیابت
Bân-lâm-gú: Thn̂g-jiō-pēⁿ
башҡортса: Шәкәр диабеты
беларуская: Цукровы дыябет
беларуская (тарашкевіца)‎: Цукровы дыябэт
български: Захарен диабет
brezhoneg: Diabet
Cymraeg: Diabetes
dansk: Sukkersyge
davvisámegiella: Diabetes
ދިވެހިބަސް: ހަކުރު ބަލި
Esperanto: Diabeto
euskara: Diabetes
فارسی: دیابت
føroyskt: Sukursjúka
français: Diabète sucré
Gaeilge: Diaibéiteas
ગુજરાતી: મધુપ્રમેહ
한국어: 당뇨병
हिन्दी: मधुमेह
Ido: Diabeto
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ডায়াবেটিস
Bahasa Indonesia: Diabetes melitus
interlingua: Diabete
íslenska: Sykursýki
italiano: Diabete mellito
עברית: סוכרת
Basa Jawa: Kencing Manis
ಕನ್ನಡ: ಮಧುಮೇಹ
Kapampangan: Diabetes mellitus
қазақша: Қант диабеті
Kiswahili: Kisukari
Кыргызча: Кант диабети
latviešu: Cukura diabēts
Lëtzebuergesch: Diabetes mellitus
македонски: Шеќерна болест
മലയാളം: പ്രമേഹം
मराठी: मधुमेह
Bahasa Melayu: Penyakit kencing manis
မြန်မာဘာသာ: ဆီးချိုရောဂါ
Nederlands: Diabetes mellitus
नेपाली: मधुमेह
नेपाल भाषा: मधुमेह
日本語: 糖尿病
norsk: Diabetes
norsk nynorsk: Diabetes mellitus
ଓଡ଼ିଆ: ମଧୁମେହ
Oromoo: Diabetes
oʻzbekcha/ўзбекча: Qandli diabet
ਪੰਜਾਬੀ: ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ
پنجابی: شوگر
Papiamentu: Diabétis Mellitus
Patois: Dayabiitis
português: Diabetes mellitus
română: Diabet zaharat
Runa Simi: Misk'i unquy
русиньскый: Цукрёвый діабет
саха тыла: Диабет
संस्कृतम्: मधुमेहः
Simple English: Diabetes mellitus
سنڌي: ڊيابطس
slovenčina: Diabetes mellitus
slovenščina: Sladkorna bolezen
Soomaaliga: Sokorow
کوردی: شەکرە
српски / srpski: Шећерна болест
srpskohrvatski / српскохрватски: Dijabetes
Basa Sunda: Diabétes mélitus
suomi: Diabetes
svenska: Diabetes
татарча/tatarça: Шикәр авыруы
తెలుగు: మధుమేహం
Türkçe: Diyabet
Türkmençe: Süýjülik (kesel)
українська: Цукровий діабет
اردو: ذیابیطس
Tiếng Việt: Tiểu đường
吴语: 糖尿病
ייִדיש: צוקערקרענק
粵語: 糖尿
žemaitėška: Sokraus diabets
中文: 糖尿病