Choroba

Michael Ancher, Chora dziewczyna, 1882

Choroba – jedno z podstawowych pojęć medycznych; ogólne określenie każdego odstępstwa od pełni zdrowia organizmu. Zdefiniowanie stanu chorobowego jest tak samo trudne, jak sprecyzowanie stanu pełni zdrowia (zob. dobrostan subiektywny).

Naukami zajmującymi się diagnozowaniem, badaniem i leczeniem chorób są medycyna, weterynaria oraz fitopatologia. Choroba polega na zaburzeniu funkcji lub uszkodzeniu struktury organizmu. O zaistnieniu choroby można mówić wtedy, gdy działanie czynnika chorobotwórczego wywołuje niepożądane objawy, różniące się od czynności zdrowego organizmu.

Definicja

Definicja dotychczasowa

Do niedawna definiowano chorobę jedynie jako odwrotność zdrowia. Posługiwano się definicją sformułowaną w Konstytucji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zatwierdzonej przez Międzynarodową Konferencję Zdrowia w roku 1946[1]. Stwierdza ona, że:

Zdrowie jest stanem pełnego dobrego samopoczucia („dobrostanu”) fizycznego, psychicznego i społecznego, a nie tylko nieobecnością choroby czy niedomagania.

Definicja najnowsza

Niedawno zaproponowano nową definicję choroby:[potrzebny przypis]

Choroba jest takim stanem organizmu, kiedy to czuje się on źle, a owego złego samopoczucia nie można jednak powiązać z krótkotrwałym, przejściowym uwarunkowaniem psychologicznym lub bytowym, lecz z dolegliwościami wywołanymi przez zmiany strukturalne lub zmienioną czynność organizmu. Przez dolegliwości rozumiemy przy tym doznania, które są przejawem nieprawidłowych zmian struktury organizmu lub zaburzeń regulacji funkcji narządów.

W definicji tej jest mowa o zmianach struktury organizmu wynikających z:

  • błędów w zapisie genetycznym na wzorzec organizmu;
  • programie na rozwój embrionalny organizmu, przekazywanym także genetycznie;
  • zaprogramowanych mechanizmach reakcji na ingerencję zewnętrzną, co dotyczy w szczególności reakcji układu immunologicznego;
  • ekspozycji na szkodliwe czynniki zewnętrzne tak znaczne, iż przekraczają zdolności adaptacyjne ustroju.

Fitopatologia

Zdefiniowanie choroby w fitopatologii nastręcza wielu problemów. Chociaż wśród specjalistów z tej dziedziny panuje zgoda co do tego, że choroba jest zakłóceniem harmonijnych procesów fizjologicznych, to procesy takie zachodzą nieustannie w zmieniającym się środowisku. Dlatego za warunek konieczny uznaje się silne lub patologiczne zakłócenie procesów fizjologicznych. Dodatkowym warunkiem stwierdzenia choroby roślin jest długotrwałość zaburzenia prowadząca do trwałych zmian struktury, zmian w rozwoju lub śmierci organizmu[2].

W praktyce rolnej stosowana jest tak zwana definicja ekonomiczna. W tym ujęciu chore rośliny dają mniejszy lub mniej wartościowy plon w stosunku do typowego dla danego gatunku lub odmiany przy takich samych warunkach środowiska[3].

Inne języki
Afrikaans: Siekte
Alemannisch: Krankheit
Ænglisc: Ādl
العربية: مرض
aragonés: Malautía
ܐܪܡܝܐ: ܟܘܪܗܢܐ
armãneashti: Lângoari
অসমীয়া: ৰোগ
asturianu: Enfermedá
Avañe'ẽ: Mba'asy
Aymar aru: Usu
azərbaycanca: Xəstəlik
bamanankan: Banaw
বাংলা: রোগ
Bahasa Banjar: Garing
Bân-lâm-gú: Pīⁿ
Basa Banyumasan: Penyakit
башҡортса: Ауырыу
беларуская: Хвароба
беларуская (тарашкевіца)‎: Хвароба
भोजपुरी: रोग
български: Болест
བོད་ཡིག: ན་ཚ།
bosanski: Bolest
brezhoneg: Kleñved
буряад: Үбшэн
català: Malaltia
čeština: Nemoc
Cymraeg: Clefyd
dansk: Sygdom
Deutsch: Krankheit
eesti: Haigus
Ελληνικά: Ασθένεια
English: Disease
эрзянь: Ормат
español: Enfermedad
Esperanto: Malsano
estremeñu: Malotia
euskara: Eritasun
فارسی: بیماری
français: Maladie
Frysk: Sykte
Gaeilge: Galar
galego: Doenza
贛語:
客家語/Hak-kâ-ngî: Phiang
한국어: 질병
हिन्दी: रोग
hrvatski: Bolest
Ido: Morbo
Ilokano: Sakit
Bahasa Indonesia: Penyakit
interlingua: Maladia
isiXhosa: Isifiso
íslenska: Sjúkdómur
italiano: Malattia
עברית: מחלה
Basa Jawa: Panyakit
ಕನ್ನಡ: ರೋಗ
ქართული: დაავადება
қазақша: Дерт
Kiswahili: Ugonjwa
Kreyòl ayisyen: Maladi
kurdî: Nesaxî
Кыргызча: Оору
Latina: Morbus
latviešu: Slimība
lietuvių: Liga
Limburgs: Krenkde
lingála: Bokɔnɔ
magyar: Betegség
मैथिली: रोग
македонски: Болест
Malagasy: Aretina
മലയാളം: രോഗം
मराठी: रोग
Bahasa Melayu: Penyakit
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Bâng
монгол: Өвчин
Nāhuatl: Cocoliztli
Nederlands: Ziekte
नेपाली: रोग
日本語: 病気
norsk: Sykdom
norsk nynorsk: Sjukdom
occitan: Malautiá
oʻzbekcha/ўзбекча: Kasallik
ਪੰਜਾਬੀ: ਰੋਗ
پنجابی: روگ
پښتو: ناروغي
Patois: Diziiz
português: Doença
română: Boală
Runa Simi: Unquy
русиньскый: Хворота
русский: Болезнь
саха тыла: Ыарыы
Scots: Disease
shqip: Sëmundja
sicilianu: Affizzioni
සිංහල: රෝග
Simple English: Disease
سنڌي: مرض
slovenčina: Choroba
slovenščina: Bolezen
Soomaaliga: Cudur
کوردی: نەخۆشی
српски / srpski: Болест
srpskohrvatski / српскохрватски: Bolest
suomi: Sairaus
svenska: Sjukdom
Tagalog: Sakit
தமிழ்: நோய்
татарча/tatarça: Авыру
తెలుగు: వ్యాధి
ไทย: โรค
тоҷикӣ: Беморӣ
Türkçe: Hastalık
українська: Хвороба
اردو: مرض
vèneto: Malatia
Tiếng Việt: Bệnh
Võro: Tõbi
walon: Maladeye
Winaray: Sakit
吴语: 疾病
Xitsonga: Mavabyi
ייִדיש: קראנקייט
Yorùbá: Àrùn
粵語:
žemaitėška: Lėga
中文: 疾病