Chmury (komedia)

Chmury – trzecia zachowana komedia Arystofanesa, a piąta pod względem kolejności powstania.

Podczas gdy w poprzedzających trzech sztukach – niezachowanych Babilończykach oraz zachowanych Acharnejczykach i Rycerzach – głównym wątkiem była polityka, tak tutaj – jak w pierwszej (niezachowanej) komedii twórcy, Biesiadnikach – Arystofanes krytykuje „nowomodne” wychowanie młodzieży, uosobione przez Sokratesa i jego uczniów, przedstawianych jako sofistów. Brak odnośników do ówczesnej polityki, połączony z nieobecnością sprośnych żartów, spotykanych często w innych komediach twórcy i obecnością powszechnie znanej postaci, jaką jest Sokrates, czyni tę sztukę jedną z najbardziej przystępnych komedii Arystofanesa. Pierwsza, niezachowana wersja sztuki zajęła w agonie komicznym na Dionizjach w 423 p.n.e. trzecie – ostatnie – miejsce; druga wersja, opracowana prawdopodobnie w latach 419-416 p.n.e. prawdopodobnie nie była nigdy wystawiona.

Postacie

Strepsjades, Fejdippides i Sokrates w koszu zawieszonym nad ziemią, XVI-wieczna ilustracja

Głównymi postaciami sztuki są:

  • Strepsjades, u Cięglewicza Wykrętowicz, u Srebrnego – Kręcioch;
  • Fejdippides, u Cięglewicza Odrzykoń; jego syn, poprzez swoją obsesję na punkcie koni wpędzający swego ojca w długi;
  • Sokrates, postać autentyczna;

W obowiązkowym agonie (pierwszym) pojedynkują się także:

  • Logos (Słowo, Argument) sprawiedliwy (prawy);
  • Logos (Słowo, Argument) niesprawiedliwy (nieprawy);

Dodatkowo, pojawiają się także:

  • Amynias i Pasjas, wierzyciele Strepsjadesa (t. Amyniasz i Pazjasz);
  • Uczeń I (Sokratesa, t. Student I);
  • Uczeń II (Sokratesa, t. Student I);
  • Sługa Strepsjadesa;
  • postacie nieme;
  • Chór – tytułowych Chmur, których według sztuki Sokrates uznaje za bogów.
Inne języki
български: Облаците
català: Els núvols
Deutsch: Die Wolken
English: The Clouds
español: Las nubes
Esperanto: La nuboj
français: Les Nuées
galego: As nubes
한국어: 구름 (희극)
íslenska: Skýin
עברית: העננים
日本語: 雲 (戯曲)
português: As Nuvens
srpskohrvatski / српскохрватски: Oblakinje
українська: Хмари (п'єса)