Centriola

Trójwymiarowy, schematyczny model centrioli zbudowanej z dziewięciu tripletów mikrotubulowych

Centriolaorganellum zbudowane z filamentów mikrotubulowych ułożonych w formę cylindra. Dwie ułożone prostopadle do siebie centriole, otoczone amorficzną substancją pericentrioralną, tworzą strukturę centrosomu. Centriole są obecne w komórkach zwierzęcych i ruchliwych komórkach roślinnych[1], ale nie ma ich w komórkach większości grzybów i roślin wyższych[2][3].

Typowa centriola zazwyczaj składa się z dziewięciu tripletów mikrotubulowych (w różnych typach komórek mogą to być także dublety i singlety) o długości 100–400 nm i średnicy 100–150 nm[4].

Centriole odgrywają rolę w organizacji wrzeciona podziałowego i w przebiegu cytokinezy podczas podziałów komórkowych. Podczas tych procesów dochodzi do jednokrotnej duplikacji centrioli w centrosomach, gdzie każda z kopii zajmuje pozycję na przeciwnych końcach komórki, gdzie dają początek dwóm biegunom wrzecion podziałowych[5]. Prócz tego centriole, jako składnik centrosomów, pełnią istotną rolę w organizacji szkieletu mikrotubulowego i kształtu komórek (centrosomy tworzą tak zwane centra organizacji mikrotubul – MTOC, z ang. microtubule organizing center)[6]. W komórkach posiadających wici lub rzęski centriole, jako składnik ciałek bazalnych, pełnią rolę w ciliogenezie (powstawaniu rzęsek i wici) i dalszej funkcjonalności powstałych struktur[7].

Przypisy

  1. centriola. Słownik terminów biologicznych PWN. [dostęp 2014-01-26].
  2. 16: The Cytoskeleton. W: Bruce Alberts, Alexander Johnson, Julian Lewis, Martin Raff, Keith Roberts, Peter Walter: Molecular biology of the cell. Wyd. 5. New York: Garland Science, 2008, s. 993. 978-0-8153-4105-5.
  3. Biologia. Jedność i różnorodność. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN, 2008, s. 112. 978-83-7446-134-4.
  4. M. Delattre, P. Gönczy. The arithmetic of centrosome biogenesis. „J Cell Sci”. 117 (Pt 9), s. 1619-1630, 2004. 10.1242/jcs.01128. 15075224. 
  5. JL. Salisbury, KM. Suino, R. Busby, M. Springett. Centrin-2 is required for centriole duplication in mammalian cells. „Curr Biol”. 12 (15), s. 1287-1292, 2002. 10.1016/S0960-9822(02)01019-9. 12176356. 
  6. JL. Feldman, S. Geimer, WF. Marshall. The mother centriole plays an instructive role in defining cell geometry. „PLoS Biol”. 5 (6), s. e149, 2007. 10.1371/journal.pbio.0050149. 17518519. 
  7. H. Hagiwara, N. Ohwada, T. Aoki, K. Takata. Ciliogenesis and ciliary abnormalities. „Med Electron Microsc”. 33 (3), s. 109-114, 2000. 10.1007/s007950000009. 11810467. 
Inne języki
العربية: مريكز
azərbaycanca: Sentriol
български: Центриола
bosanski: Centriola
català: Centríol
čeština: Centriola
dansk: Centriole
Deutsch: Zentriol
eesti: Tsentriool
English: Centriole
español: Centriolo
Esperanto: Centriolo
euskara: Zentriolo
français: Centriole
Gaelg: Kentreen
galego: Centríolo
한국어: 중심소체
hrvatski: Centrioli
Bahasa Indonesia: Sentriol
íslenska: Deilikorn
italiano: Centriolo
עברית: צנטריול
ქართული: ცენტრიოლები
қазақша: Центриоль
Kreyòl ayisyen: Santriyòl
kurdî: Sentrîol
Latina: Centriolum
latviešu: Centriola
lietuvių: Centriolė
македонски: Центриола
Nederlands: Centriool
日本語: 中心小体
occitan: Centriòl
پنجابی: سینٹریول
Plattdüütsch: Zentriol
română: Centriol
русский: Центриоль
Scots: Centriole
Simple English: Centriole
slovenčina: Centriola
کوردی: سێنتریۆل
српски / srpski: Центриола
srpskohrvatski / српскохрватски: Centriola
svenska: Centriol
Tagalog: Sentriyol
Türkçe: Sentriyol
українська: Центріоль
Tiếng Việt: Trung tử
中文: 中心粒
Lingua Franca Nova: Sentriol