Buddyzm

"Koło Dharmy" – najczęściej spotykany buddyjski symbol

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm jest zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

Słowo "buddyzm" zostało stworzone przez zachodnich uczonych stosunkowo niedawno. Wcześniej na Wschodzie używane były nazwy dharma, sasana lub buddhasasana[1].

Buddyzm opiera się na Czterech Szlachetnych Prawdach głoszonych przez Siddharthę Gautamę, oraz na przedstawionej przez niego Ośmiorakiej Ścieżce, która prowadzić ma do ustania cierpienia.

Słowo "buddha", używane obecnie w odniesieniu do Siddhārthy Gautamy, w sanskrycie i pāli oznacza dosłownie "przebudzony". Takie imię obrał Siddhārtha Gautama, kiedy zaczął głosić swoje nauki.

Po śmierci Buddy, w ciągu pięciu wieków, nauki te rozprzestrzeniły się z subkontynentu indyjskiego na centralną, południowo-wschodnią i wschodnią Azję, aby współcześnie dotrzeć również na Zachód. Buddyzm od początku swojego istnienia był systemem o bardzo luźnej strukturze, zarówno od strony organizacyjnej, jak i doktrynalnej. W trakcie rozwoju historycznego powstały liczne jego odmiany i szkoły, które zazwyczaj (choć nie zawsze) nawzajem się tolerowały, a nawet wspierały. Współcześnie buddyzm dzieli się na trzy tradycje: Theravāda (sanskr. Sthaviravāda), Mahāyāna i Wadżrajana, przy czym ta ostatnia jest częścią mahajany. Dane na temat liczebności buddystów na świecie są mocno rozbieżne — w zależności od źródeł podawane są liczby od 230 do 500 milionów[2][3] (dane o buddystach w niektórych krajach, na przykład w Polsce, są niedostępne). W 2008 roku na świecie było 380 mln buddystów, co daje buddyzmowi piąte miejsce wśród najliczebniejszych religii świata po chrześcijaństwie, islamie, hinduizmie i tradycyjnej, ludowej religii chińskiej (taoizm, konfucjanizm)[4].

Inne języki
Afrikaans: Boeddhisme
Alemannisch: Buddhismus
አማርኛ: ቡዲስም
Ænglisc: Buddendōm
العربية: بوذية
aragonés: Budismo
arpetan: Boudismo
অসমীয়া: বৌদ্ধ ধৰ্ম
asturianu: Budismu
azərbaycanca: Buddizm
تۆرکجه: بودیزم
Bahasa Banjar: Buddha
Bân-lâm-gú: Hu̍t-kàu
Basa Banyumasan: Agama Buddha
башҡортса: Буддизм
беларуская: Будызм
беларуская (тарашкевіца)‎: Будызм
भोजपुरी: बौद्ध धर्म
Bikol Central: Budismo
Bislama: Budisim
български: Будизъм
Boarisch: Buddhismus
བོད་ཡིག: ནང་བསྟན།
bosanski: Budizam
brezhoneg: Boudaegezh
català: Budisme
Cebuano: Budismo
čeština: Buddhismus
corsu: Buddisimu
Cymraeg: Bwdhaeth
dansk: Buddhisme
davvisámegiella: Buddhisma
Deutsch: Buddhismus
eesti: Budism
Ελληνικά: Βουδισμός
English: Buddhism
español: Budismo
Esperanto: Budhismo
estremeñu: Budismu
euskara: Budismo
Fiji Hindi: Buddhism
føroyskt: Buddisma
français: Bouddhisme
Frysk: Boedisme
furlan: Budisim
Gaeilge: An Búdachas
Gàidhlig: Bùdachas
galego: Budismo
贛語: 佛教
ગુજરાતી: બૌદ્ધ ધર્મ
客家語/Hak-kâ-ngî: Fu̍t-kau
хальмг: Буддизм
한국어: 불교
Hawaiʻi: Hoʻomana Buda
हिन्दी: बौद्ध धर्म
hrvatski: Budizam
Ido: Budismo
Ilokano: Budismo
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: বৌদ্ধ লিচেত
Bahasa Indonesia: Agama Buddha
interlingua: Buddhismo
Interlingue: Budhisme
Ирон: Буддизм
isiZulu: UbuBudha
íslenska: Búddismi
italiano: Buddhismo
עברית: בודהיזם
ქართული: ბუდიზმი
कॉशुर / کٲشُر: بُدھ مَت
қазақша: Буддизм
kernowek: Bouddhisteth
Kiswahili: Ubuddha
Kreyòl ayisyen: Boudis
kurdî: Budîzm
Кыргызча: Бурканчылык
Ladino: Budizmo
лезги: Буддизм
Latina: Buddhismus
latviešu: Budisms
Lëtzebuergesch: Buddhismus
lietuvių: Budizmas
Ligure: Buddiximo
Limburgs: Boeddhisme
la .lojban.: bu'ojda
lumbaart: Buddism
magyar: Buddhizmus
मैथिली: बौद्ध धर्म
македонски: Будизам
Malagasy: Bodisma
മലയാളം: ബുദ്ധമതം
Malti: Buddiżmu
მარგალური: ბუდიზმი
مصرى: بوذيه
مازِرونی: بودیسم
Bahasa Melayu: Agama Buddha
Baso Minangkabau: Agamo Buddha
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Hŭk-gáu
Mirandés: Budismo
မြန်မာဘာသာ: ဗုဒ္ဓဘာသာ
Nederlands: Boeddhisme
Nedersaksies: Boeddhisme
नेपाली: बुद्ध धर्म
नेपाल भाषा: बुद्ध धर्म
日本語: 仏教
нохчийн: Буддизм
Norfuk / Pitkern: Budism
norsk: Buddhisme
norsk nynorsk: Buddhismen
Novial: Budisme
occitan: Bodisme
oʻzbekcha/ўзбекча: Buddizm
ਪੰਜਾਬੀ: ਬੁੱਧ ਧਰਮ
پنجابی: بدھ مت
Papiamentu: Budismo
پښتو: بوديزم
Patois: Budizim
ភាសាខ្មែរ: ព្រះពុទ្ធសាសនា
Piemontèis: Bodism
Tok Pisin: Budisim
Plattdüütsch: Buddhismus
português: Budismo
Qaraqalpaqsha: Buddizm
română: Budism
rumantsch: Budissem
Runa Simi: Wurayuyay
русиньскый: Будгізм
русский: Буддизм
саха тыла: Буддизм
संस्कृतम्: बौद्धधर्मः
sardu: Buddhismu
Scots: Buddhism
Sesotho sa Leboa: Sebuda
shqip: Budizmi
sicilianu: Buddismu
සිංහල: බුද්ධාගම
Simple English: Buddhism
سنڌي: ٻڌمت
slovenčina: Budhizmus
slovenščina: Budizem
کوردی: بودیزم
српски / srpski: Будизам
srpskohrvatski / српскохрватски: Budizam
Basa Sunda: Agama Buddha
svenska: Buddhism
Tagalog: Budismo
தமிழ்: பௌத்தம்
татарча/tatarça: Буддачылык
తెలుగు: బౌద్ధ మతము
тоҷикӣ: Дини Буддои
Türkçe: Budizm
Türkmençe: Buddaçylyk
українська: Буддизм
اردو: بدھ مت
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: بۇددا دىنى
Vahcuengh: Fozgyau
vèneto: Budhismo
vepsän kel’: Buddizm
Tiếng Việt: Phật giáo
Võro: Budism
文言: 佛教
Winaray: Budismo
吴语: 佛教
Xitsonga: Vubhuda
ייִדיש: בודהיזם
粵語: 佛教
Zazaki: Budizm
žemaitėška: Budėzmos
中文: 佛教
डोटेली: बुद्ध धर्म
ГӀалгӀай: Буддизм
Kabɩyɛ: Buudiyism
Lingua Franca Nova: Budisme