Bajgiel

Bajgiel
Bajgle

Bajgiel (niem. Bügel – „pałąk”, od biegen – „wyginać”[1]) – żydowskie pieczywo wypiekane od XVII wieku[2]. Często bywa mylony z obwarzankiem[3].

Bajgiel został wymyślony w Europie Środkowej, prawdopodobnie w Krakowie, jak wskazuje dokument z 1610 wzmiankujący bajgle jako prezenty dawane kobietom po urodzeniu dziecka. Inne, częste wyjaśnienie pochodzenia bajgla głosi, że przybył on do Polski jako prezent z Wiednia, na cześć zwycięstwa króla Jana Sobieskiego nad Turkami w 1683[4].

Ok. 1900 emigranci żydowscy przenieśli bajgle na Manhattan. Piekarze do 1950 wyrabiali je ręcznie, później zaczęto je produkować maszynowo, co spowodowało szybką, opłacalną produkcję żydowskiego pieczywa[4].

W 1927 pochodzący z Polski piekarz, Harry Lender przybył do New Haven w Connecticut i założył pierwszą w Stanach Zjednoczonych fabrykę bajgli poza Nowym Jorkiem. Jego firma jako pierwsza wyprodukowała mrożone bajgle, a wprowadzając bajgle do supermarketów rozpowszechniła je wśród mas[4].

Obecnie dwa miasta znane są z wyrobu bajgli: Nowy Jork i Montreal; w Nowym Jorku bajgle są tak popularne, że wypadki przy ich krojeniu są główną przyczyną przyjęć na ostry dyżur w niedzielne poranki[5].


  • przypisy

Przypisy

  1. tego adresu (2013-07-02)].
  2. Historia bajgla (j.ang.)
  3. Krakowscy piekarze: obwarzanek to nie bajgiel, wiadomosci.gazeta.pl
  4. a b c op. cit.
  5. Ronald D. Siegel, "Uważność. Trening pokonywania codziennych trudności", str. 49, wyd. Czarna Owca, 2011


Inne języki
Afrikaans: Bagel
Alemannisch: Bagel
Ænglisc: Bēagel
العربية: بايغل
arpetan: Baguèl
azərbaycanca: Bagel
Bân-lâm-gú: Bagel
Boarisch: Beigl
català: Bagel
čeština: Bagel
dansk: Bagel
Deutsch: Bagel
Ελληνικά: Μπέγκελ
English: Bagel
español: Bagel
Esperanto: Bagelo
فارسی: بیگل
français: Bagel
galego: Bagel
한국어: 베이글
Bahasa Indonesia: Bagel
íslenska: Beygla
italiano: Bagel
עברית: כעך
lietuvių: Didriestainis
Bahasa Melayu: Bagel
Nederlands: Bagel
日本語: ベーグル
norsk: Bagel
português: Bagel
română: Bagel
русский: Бейгл
Simple English: Bagel
svenska: Bagel
Tagalog: Beygel
Türkçe: Bagel
українська: Бейгл
Tiếng Việt: Bánh mì vòng
粵語: 比高包
中文: 貝果