Azja

Ten artykuł dotyczy części świata. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Azja
Ilustracja
Mozaika zdjęć satelitarnych Azji (z wyciętym oceanem)
PaństwoPaństwa Azji
Powierzchnia44,6×106 km²
Miejscowościnajwiększe aglomeracje na kontynencie[1]:
Seul-Incheon, Szanghaj, Karaczi, Pekin, Guangzhou-Foshan, Mumbaj
Wysokośćmax: 8848 m n.p.m., Mount Everest;
min: 422 m p.p.m., Morze Martwe
Rodzaj obiektukontynent (nieściśle)
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Azja
Azja
Ziemia45°N 90°E/45°N 90°E/90,000000
Państwa Azji (niektóre położone na wyspach poza szelfem kontynentalnym)Państwa Azji (niektóre położone na wyspach poza szelfem kontynentalnym)

Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów). Nazywana jest często kontynentem wielkich kontrastów geograficznych.

Sąsiaduje z Europą od zachodu, Afryką od południowego zachodu, Oceanem Indyjskim i Australią od południowego wschodu oraz Pacyfikiem od wschodu. Dokładny przebieg zachodniej granicy geograficznej przedstawiony jest w haśle granica Europa-Azja.

Obszar Azji to 44,6 mln km² powierzchni lądów, co stanowi około 30% powierzchni wszystkich lądów. Ma charakter wyżynno – górski (wyżyny stanowią 75% powierzchni tego kontynentu – średnia wysokość Azji stanowi prawie 1000 m n.p.m.). Azję zamieszkuje 4.5 mld ludzi (dane z 2015 roku), co stanowi 60% ludności świata.

Skrajnym punktem na północy jest przylądek Czeluskin (77°43′N), na południu przylądek Piai (1°16′N), na zachodzie zaś przylądek Baba (26°05′E), a na wschodzie przylądek Dieżniowa (169°40′W). Rozciągłość równoleżnikowa równa jest około 8600 km, zaś rozciągłość południkowa 8400 km. Linia brzegowa, wraz z wyspami, wynosi powyżej 70 000 km długości[2].

Inne języki
Acèh: Asia
Адыгэбзэ: Азиэ
адыгабзэ: Азие
Afrikaans: Asië
Akan: Ehyia
Alemannisch: Asien
አማርኛ: እስያ
Ænglisc: Asia
العربية: آسيا
aragonés: Asia
armãneashti: Asia
arpetan: Asia
অসমীয়া: এছিয়া
asturianu: Asia
Avañe'ẽ: Ásia
авар: Азия
Aymar aru: Asya
azərbaycanca: Asiya
تۆرکجه: آسیا
bamanankan: Asia
বাংলা: এশিয়া
Bahasa Banjar: Asia
Bân-lâm-gú: A-chiu
Basa Banyumasan: Asia
башҡортса: Азия
беларуская: Азія
беларуская (тарашкевіца)‎: Азія
भोजपुरी: एशिया
Bikol Central: Asya
Bislama: Esia
български: Азия
Boarisch: Asien
བོད་ཡིག: ཨེ་ཤེ་ཡ།
bosanski: Azija
brezhoneg: Azia
буряад: Ази
català: Àsia
Чӑвашла: Ази
Cebuano: Asya
čeština: Asie
Chavacano de Zamboanga: Asia
Chi-Chewa: Asia
chiShona: Asia
chiTumbuka: Asia
corsu: Asia
Cymraeg: Asia
dansk: Asien
davvisámegiella: Ásia
Deitsch: Asie
Deutsch: Asien
Diné bizaad: (*"asia")
dolnoserbski: Azija
eesti: Aasia
Ελληνικά: Ασία
English: Asia
эрзянь: Азия Мастор
español: Asia
Esperanto: Azio
estremeñu: Ásia
euskara: Asia
فارسی: آسیا
Fiji Hindi: Asia
føroyskt: Asia
français: Asie
Frysk: Aazje
Fulfulde: Aasiya
furlan: Asie
Gaeilge: An Áise
Gaelg: Yn Aishey
Gagauz: Aziya
Gàidhlig: Àisia
galego: Asia
贛語: 亞洲
گیلکی: آسیا
ગુજરાતી: એશિયા
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌰𐍃𐌹𐌰
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: आशिया खंड
客家語/Hak-kâ-ngî: Â-chû
хальмг: Азия
한국어: 아시아
Hausa: Asiya
Hawaiʻi: ‘Ākia
հայերեն: Ասիա
हिन्दी: एशिया
hornjoserbsce: Azija
hrvatski: Azija
Ido: Azia
Igbo: Asia
Ilokano: Asia
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: এশিয়া
Bahasa Indonesia: Asia
interlingua: Asia
Interlingue: Asia
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐊᓰᐊ
Ирон: Ази
isiXhosa: I-Eshiya
isiZulu: I-Eshiya
íslenska: Asía
italiano: Asia
עברית: אסיה
Basa Jawa: Asia
kalaallisut: Asia
ಕನ್ನಡ: ಏಷ್ಯಾ
Kapampangan: Asia
къарачай-малкъар: Азия
ქართული: აზია
कॉशुर / کٲشُر: ایشیا
kaszëbsczi: Azëjô
қазақша: Азия
kernowek: Asi
Kinyarwanda: Aziya
Kiswahili: Asia
коми: Азия
Kongo: Azia
Kreyòl ayisyen: Azi
kurdî: Asya
Кыргызча: Азия
кырык мары: Ази
Ladino: Asya
лезги: Азия
ລາວ: ອາຊີ
لۊری شومالی: آسیا
latgaļu: Azeja
Latina: Asia
latviešu: Āzija
Lëtzebuergesch: Asien
lietuvių: Azija
Ligure: Asia
Limburgs: Azië
lingála: Azía
Livvinkarjala: Aazii
la .lojban.: zdotu'a
Luganda: Asia
lumbaart: Asia
magyar: Ázsia
मैथिली: एसिया
македонски: Азија
Malagasy: Azia
മലയാളം: ഏഷ്യ
Malti: Asja
Māori: Āhia
मराठी: आशिया
მარგალური: აზია
مصرى: اسيا
مازِرونی: آسیا
Bahasa Melayu: Asia
Baso Minangkabau: Asia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ā-ciŭ
Mirandés: Ásia
мокшень: Азия
монгол: Ази
မြန်မာဘာသာ: အာရှ
Nāhuatl: Asia
Dorerin Naoero: Eija
Nederlands: Azië
Nedersaksies: Azie
नेपाली: एसिया
नेपाल भाषा: एसिया
日本語: アジア
Napulitano: Asia
нохчийн: Ази
Nordfriisk: Aasien
Norfuk / Pitkern: Asya
norsk: Asia
norsk nynorsk: Asia
Nouormand: Âsie
Novial: Asia
occitan: Asia
олык марий: Азий
ଓଡ଼ିଆ: ଏସିଆ
Oromoo: Eeshiyaa
Oshiwambo: Asia
oʻzbekcha/ўзбекча: Osiyo
ਪੰਜਾਬੀ: ਏਸ਼ੀਆ
Pälzisch: Asie
Pangasinan: Asia
پنجابی: ایشیا
Papiamentu: Asia
پښتو: آسيا
Patois: Ieja
Перем Коми: Азия
ភាសាខ្មែរ: អាស៊ី
Picard: Asie
Piemontèis: Asia
Tok Pisin: Esia
Plattdüütsch: Asien
Ποντιακά: Ασίαν
português: Ásia
Qaraqalpaqsha: Aziya
qırımtatarca: Asiya
reo tahiti: ’Ātia
română: Asia
Romani: Asia
rumantsch: Asia
Runa Simi: Asya
русиньскый: Азія
русский: Азия
саха тыла: Азия
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱮᱥᱤᱭᱟ
Gagana Samoa: Asia
संस्कृतम्: जम्बुद्वीपः
Sängö: Asie
sardu: Asia
Scots: Asie
Seeltersk: Asien
Sesotho: Asia
Sesotho sa Leboa: Asia
shqip: Azia
sicilianu: Asia
සිංහල: ආසියාව
Simple English: Asia
سنڌي: ايشيا
slovenčina: Ázia
slovenščina: Azija
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Асїꙗ
ślůnski: Azyjo
Soomaaliga: Aasiya
کوردی: ئاسیا
Sranantongo: Asi (doti)
српски / srpski: Азија
srpskohrvatski / српскохрватски: Azija
Basa Sunda: Asia
suomi: Aasia
svenska: Asien
Tagalog: Asya
தமிழ்: ஆசியா
Taqbaylit: Asya
tarandíne: Asie
татарча/tatarça: Азия
తెలుగు: ఆసియా
tetun: Ázia
тоҷикӣ: Осиё
lea faka-Tonga: ʻĒsia
Tsetsêhestâhese: Asia
ತುಳು: ಏಷ್ಯಾ
Türkçe: Asya
Türkmençe: Aziýa
тыва дыл: Азия
удмурт: Азия
українська: Азія
اردو: ایشیا
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئاسىيا
Vahcuengh: Yacouh
vèneto: Axia
vepsän kel’: Azii
Tiếng Việt: Châu Á
Volapük: Siyop
Võro: Aasia
walon: Azeye
文言: 亞細亞洲
West-Vlams: Azië
Winaray: Asya
Wolof: Asi
吴语: 亚洲
Xitsonga: Axiya
ייִדיש: אזיע
Yorùbá: Ásíà
粵語: 亞洲
Zazaki: Asya
Zeêuws: Azië
žemaitėška: Azėjė
中文: 亚洲
डोटेली: एसिया
ГӀалгӀай: Ази
Lingua Franca Nova: Asia