Atak Niemiec na ZSRR

Operacja Barbarossa
II wojna światowa, front wschodni
Ilustracja
Mapa operacji „Barbarossa”
Czas22 czerwca5 grudnia 1941
MiejscePolska, Białoruś, Ukraina, Litwa, Łotwa, Estonia, Rosja
TerytoriumEuropa Środkowa i Wschodnia
PrzyczynaZłamanie paktu Ribrenttop - Mołotow przez III Rzeszę
Wynikpaństwa Osi zajęły zachodnie i środkowe terytoria ZSRR i zadały olbrzymie straty Armii Czerwonej, ale nie zdołały pokonać Związku Radzieckiego w szybkiej kampanii Blitzkriegu
Strony konfliktu
 III Rzesza
 Rumunia
 Finlandia
 Włochy
 Węgry
 Słowacja
 Chorwacja
 ZSRR
Dowódcy
III Rzesza Adolf Hitler
III Rzesza Franz Halder
III Rzesza Wilhelm von Leeb
III Rzesza Fedor von Bock
III Rzesza Gerd von Rundstedt
III Rzesza Walther von Brauchitsch
Rumunia Ion Antonescu
Finlandia Carl Gustaf Mannerheim
Królestwo Węgier (1920–1946)Miklós Horthy
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Józef Stalin
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Gieorgij Żukow
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Aleksandr Wasilewski
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Iwan Koniew
Związek Socjalistycznych Republik RadzieckichDmitrij Pawłow
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Siemion Budionny
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Siemion Timoszenko
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Klimient Woroszyłow
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Markian Popow
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Fiodor I. Kuzniecow
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Iwan Tiuleniew
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Michaił Kirponos
Siły
III Rzesza:
4 733 990 żołnierzy[1]
3612 czołgów[1]
12 686 dział i moździerzy[1]
2937 samolotów[1]
na początku operacji:
2 517 054 żołnierzy[2]
po mobilizacji:
5 000 000 żołnierzy
23 197 czołgów[3]
18 000 samolotów[4]
Straty
III Rzesza:
743 000 zabitych, rannych lub zaginionych[5]
3 000 000 zabitych, rannych lub zaginionych[5]
3 500 000 wziętych do niewoli[5][a]
brak współrzędnych
Operacja "Barbarossa"

BrześćBiałystok-MińskRosienieDubno – Łuck – BrodyBesarabiaSmoleńskHumańKijówTallinnJelniaOdessaLeningradCharkówKrymRostówMoskwa

Łotysze witają wkraczające do Rygi jednostki Wehrmachtu
Granica między ZSRR a III Rzeszą do 22 czerwca 1941

Atak Niemiec na ZSRR, niemiecki kryptonim operacja Barbarossa (niem. Unternehmen Barbarossa) – agresja III Rzeszy na Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w trakcie II wojny światowej. Plan operacji był przygotowany i podpisany przez Adolfa Hitlera już 18 grudnia 1940 (dyrektywa nr 21). Pierwotnie przewidywano atak 15 maja 1941[6], ale z powodu obalenia proniemieckiego rządu księcia Pawła Niemcy musiały interweniować na Bałkanach, w Jugosławii, a także w Grecji[7], przełożono go więc na 22 czerwca 1941. Była to największa i najważniejsza operacja niemiecka w czasie wojny, której klęska zdecydowała ostatecznie o niemieckiej przegranej w całej wojnie. Walki na froncie wschodnim, gdzie realizowano operację „Barbarossa”, okazały się być jednymi z najbrutalniejszych i najbardziej wyniszczających bitew II wojny światowej. Nazwa planu „Barbarossa” wywodzi się od przydomku cesarza Fryderyka I Barbarossy.

Inne języki
беларуская: План Барбароса
беларуская (тарашкевіца)‎: Плян Барбароса
Bahasa Indonesia: Operasi Barbarossa
Кыргызча: «Барбаросса»
Bahasa Melayu: Operasi Barbarossa
norsk nynorsk: Operasjon Barbarossa
oʻzbekcha/ўзбекча: Barbarossa rejasi
Simple English: Operation Barbarossa
slovenščina: Operacija Barbarossa
srpskohrvatski / српскохрватски: Operacija Barbarossa
татарча/tatarça: Barbarossa operatsiäse