Antypapież

Antypapież – osoba powołana na tron papieski nieprawnie.

Antypapieże wybierani byli najczęściej wskutek sporów teologicznych (np. Hipolita powołano w czasie sporów wokół sabelianizmu) lub politycznych (np. Paschalis obsadził tron papieski dzięki przekupieniu niezwykle wpływowego wówczas arcybiskupa Rawenny). Gdy zaczęło kształtować się Państwo Kościelne i rosło jego znaczenie polityczne, coraz częściej spory wokół powołania papieża były odbiciem walki o wpływy różnych stronnictw czy rodów. Pomimo wprowadzenia w 1059 roku zasady powoływania papieży przez kolegium kardynalskie, sytuacja nie uległa zmianie[1].

W czasie wielkiej schizmy zachodniej, obok biskupów Rzymu urzędowali również antypapieże obediencji awiniońskiej oraz pizańskiej.

Według tezy sedewakantyzmu wszystkie osoby, które zasiadają na tronie papieskim od czasu śmierci Piusa XII w 1958 roku, są antypapieżami.

Sam fakt ogłoszenia się przez kogoś papieżem to za mało, by uznać daną osobę za antypapieża. Np. były zakonnik katolicki Francuz Michel Auguste Marie Collin (zmarły w 1974) przybrał imię Klemensa XV i głosił, że w 1950 roku Chrystus powołał go na papieża. Hiszpan Clemente Domínguez y Gómez (ur. 1949) uznał się w 1978 roku za papieża Grzegorza XVII[2], traktując papieża w Rzymie jako antypapieża. Od 1998 w USA działa pod imieniem Piusa XIII[2] były zakonnik i dawny zwolennik abp. Marcela Lefebvre Lucian Pulvermacher. Status tych osób, w przeciwieństwie do dawnych antypapieży, którzy mieli poparcie choćby części kolegium kardynalskiego, nie wystarcza, aby uznać je za antypapieży.

Istnieją spory co do liczby antypapieży w historii. Wymienia się od 36 do 43 antypapieży. W roku 1942 kardynał Giovanni Mercati, Archiwista Świętego Kościoła Rzymskiego, stworzył listę antypapieży, która od tamtej pory została oficjalnie uznana przez Kościół katolicki. Zamieszczona lista jest zgodna z listą Mercatiego. Różnice w liczbie antypapieży wynikają z podejścia historyków, a nawet teologów Kościoła katolickiego (np. watykańskie Annuario Pontificio aż do XX wieku wymieniało jako legalnych papieży obediencji pizańskiej).

Inne języki
Afrikaans: Teenpous
Alemannisch: Gegenpapst
asturianu: Antipapa
azərbaycanca: Antipapa
Bân-lâm-gú: Tùi-li̍p kàu-hông
беларуская: Антыпапа
български: Антипапа
brezhoneg: Eneppab
català: Antipapa
dansk: Modpave
Deutsch: Gegenpapst
Ελληνικά: Αντίπαπας
English: Antipope
español: Antipapa
Esperanto: Kontraŭpapo
euskara: Antipapa
فارسی: پادپاپ
français: Antipape
galego: Antipapa
客家語/Hak-kâ-ngî: Tui-li̍p kau-fòng
한국어: 대립교황
հայերեն: Հակապապ
hrvatski: Protupapa
Bahasa Indonesia: Anti-Paus
italiano: Antipapa
Kiswahili: Antipapa
Latina: Antipapa
Lëtzebuergesch: Géigepoopst
lietuvių: Antipopiežius
magyar: Ellenpápa
Nederlands: Tegenpaus
日本語: 対立教皇
norsk: Motpave
português: Antipapa
română: Antipapă
русский: Антипапа
sicilianu: Antipapa
Simple English: Antipope
slovenčina: Protipápež
slovenščina: Protipapež
српски / srpski: Антипапа
srpskohrvatski / српскохрватски: Antipapa
suomi: Vastapaavi
svenska: Motpåve
Tagalog: Antipapa
Türkçe: Antipapa
українська: Антипапа
اردو: ضد پوپ
粵語: 對立教宗
中文: 對立教宗