Alaska

Ten artykuł dotyczy stanu USA. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Alaska
State of Alaska
stan
49. stan od 3 stycznia 1959
ilustracja
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga
Dewiza: North to the Future
Państwo   Stany Zjednoczone
Stolica Juneau
Kod ISO 3166-2 US-AK
Gubernator Bill Walker
Powierzchnia 1 717 854 km²
Populacja (2000)
• liczba ludności

626 932
• gęstość 0,42 os./km²
Strefa czasowa UTC-09:00
UTC-08:00
Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Stany Zjednoczone
Alaska
Pieczęć Alaski

Ten artykuł jest częścią serii:
Polityka stanu
Alaska

Alaska ( wymowa:/əˈlæskə/  i) – stan Stanów Zjednoczonych w północno-zachodniej części Ameryki Północnej, będący eksklawą Stanów Zjednoczonych. Graniczy od wschodu z Kanadą, a od zachodu, przez Cieśninę Beringa, z Rosją. Dominują góry, z najwyższym punktem Ameryki Północnej jakim jest szczyt Denali (McKinley, 6194 m n.p.m.), oraz wyżyny i liczne stożki wulkaniczne. Do terytorium należą też Aleuty. Alaska ma największą powierzchnię spośród wszystkich stanów Stanów Zjednoczonych oraz najmniejszą gęstość zaludnienia. W odróżnieniu od większości stanów Alaska nie dzieli się na hrabstwa, lecz okręgi (borough), znaczna część stanu jest przy tym niezorganizowana.

Geografia

Powierzchnia stanu jest górzysta. Na południu znajdują się góry Alaska z najwyższym szczytem Ameryki Północnej – Denali (w latach 1896–2015: McKinley, 6194 m n.p.m.), Góry Świętego Eliasza ( Góra Świętego Eliasza, 5489 m n.p.m.), Góry Wrangla ( Mount Bona, 5044 m n.p.m.), na północy Góry Brooksa ( Michelson, 2816 m n.p.m.). W środkowej części stanu płaskowyż jest rozcięty dolinami rzek, natomiast wzdłuż wybrzeża występują niziny. Linia brzegowa jest bardzo dobrze rozwinięta; składają się na nią liczne półwyspy ( Alaska, Kenai) i przybrzeżne wyspy ( Aleuty, Archipelag Aleksandra, Kodiak, Nunivak, Wyspa Świętego Wawrzyńca, Wyspy Pribyłowa). Obszar ten jest aktywny sejsmicznie, a wiele szczytów gór to czynne (m.in. Pavlof, Iliamna) i wygasłe wulkany.

Klimat

W części południowej klimat jest umiarkowany chłodny, a na dalekiej północy subpolarny. Zakres zmian temperatury powietrza w ciągu roku: od -51 °C w zimie do +32 °C w lecie. Zima trwa 9 miesięcy, jest więc długa i bardzo mroźna, a w czasie jej trwania wieją silne wiatry, osiągające prędkość do 100 km/h oraz powstają burze śnieżne charakterystyczne dla strefy tundry.

Główne rzeki

Roślinność

W głębi lądu tajga i tundra, w zasięgu oddziaływania Prądu Alaskańskiego iglaste lasy deszczowe strefy umiarkowanej z takimi gatunkami jak topole, olchy i wierzby.

Ważniejsze szczyty

20 szczytów i wierzchołków położonych powyżej 4400 m n.p.m. [1]:

Inne języki
Afrikaans: Alaska
Alemannisch: Alaska
አማርኛ: አላስካ
Ænglisc: Alaska
العربية: ألاسكا
aragonés: Alaska
ܐܪܡܝܐ: ܐܠܐܣܟܐ
arpetan: Alaska
asturianu: Alaska
Avañe'ẽ: Alaska
Aymar aru: Alaska suyu
azərbaycanca: Alyaska
বাংলা: আলাস্কা
Bân-lâm-gú: Alaska
башҡортса: Аляска
беларуская: Аляска
беларуская (тарашкевіца)‎: Аляска (штат)
भोजपुरी: अलास्का
Bikol Central: Alaska
Bislama: Alaska
български: Аляска
Boarisch: Alaska
bosanski: Aljaska
brezhoneg: Alaska
буряад: Аляска
català: Alaska
Чӑвашла: Аляска
Cebuano: Alaska
čeština: Aljaška
Chavacano de Zamboanga: Alaska
corsu: Alaska
Cymraeg: Alaska
dansk: Alaska
davvisámegiella: Alaska
Deutsch: Alaska
dolnoserbski: Alaska
eesti: Alaska
Ελληνικά: Αλάσκα
emiliàn e rumagnòl: Alàska
English: Alaska
español: Alaska
Esperanto: Alasko
euskara: Alaska
فارسی: آلاسکا
Fiji Hindi: Alaska
føroyskt: Alaska
français: Alaska
Frysk: Alaska
Gaeilge: Alasca
Gaelg: Alaska
Gagauz: Alaska
Gàidhlig: Alasca
galego: Alasca
ગુજરાતી: અલાસ્કા
客家語/Hak-kâ-ngî: Alaska
хальмг: Аляска
한국어: 알래스카 주
Hawaiʻi: ‘Ālaka
हिन्दी: अलास्का
hornjoserbsce: Alaska
hrvatski: Aljaska
Ido: Alaska
Igbo: Àláskà
Ilokano: Alaska
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: আলাস্কা
Bahasa Indonesia: Alaska
interlingua: Alaska
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐊᓛᓯᑲ
Iñupiak: Alaska
Ирон: Аляскæ
íslenska: Alaska
italiano: Alaska
עברית: אלסקה
Basa Jawa: Alaska
ಕನ್ನಡ: ಅಲಾಸ್ಕ
Kapampangan: Alaska
ქართული: ალასკა
қазақша: Аляска
kernowek: Alaska
Kiswahili: Alaska
Kreyòl ayisyen: Alaska
Kurdî: Alaska
Кыргызча: Аляска
кырык мары: Аляска
Ladino: Alaska
лезги: Аляска
لۊری شومالی: آلاسکا
Latina: Alasca
latviešu: Aļaska
Lëtzebuergesch: Alaska
lietuvių: Aliaska
Ligure: Alaska
Limburgs: Alaska
lumbaart: Alaska
magyar: Alaszka
मैथिली: अलास्का
македонски: Алјаска
Malagasy: Alaska
മലയാളം: അലാസ്ക
Māori: Alaska
मराठी: अलास्का
მარგალური: ალასკა
مصرى: الاسكا
مازِرونی: آلاسکا
Bahasa Melayu: Alaska
Baso Minangkabau: Alaska
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Alaska
мокшень: Аляска
монгол: Аляска
မြန်မာဘာသာ: အလက်စကာပြည်နယ်
Nāhuatl: Alaska
Dorerin Naoero: Alaska
Nederlands: Alaska
Nedersaksies: Alaska
नेपाली: अलास्का
नेपाल भाषा: अलास्का
日本語: アラスカ州
нохчийн: Аляска
Nordfriisk: Alaska
Norfuk / Pitkern: Alaska
norsk: Alaska
norsk nynorsk: Alaska
Novial: Alaska
occitan: Alaska
олык марий: Аляска
ଓଡ଼ିଆ: ଆଲାସ୍କା
oʻzbekcha/ўзбекча: Alaska
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਲਾਸਕਾ
पालि: अलास्का
Pangasinan: Alaska
پنجابی: الاسکا
Papiamentu: Alaska
Piemontèis: Alasca
Plattdüütsch: Alaska
português: Alasca
Qaraqalpaqsha: Alyaska
română: Alaska
rumantsch: Alasca
Runa Simi: Alaska suyu
русский: Аляска
саха тыла: Аляска
संस्कृतम्: अलास्का
sardu: Alaska
Scots: Alaska
Seeltersk: Alaska
shqip: Alaska
sicilianu: Alaska
සිංහල: ඇලස්කාව
Simple English: Alaska
slovenčina: Aljaška
slovenščina: Aljaska
ślůnski: Alaska
Soomaaliga: Alaska
کوردی: ئەلاسکا
српски / srpski: Аљаска
srpskohrvatski / српскохрватски: Aljaska
suomi: Alaska
svenska: Alaska
Tagalog: Alaska
தமிழ்: அலாஸ்கா
татарча/tatarça: Аляска
తెలుగు: అలాస్కా
тоҷикӣ: Аляска
Türkçe: Alaska
Türkmençe: Alýaska
удмурт: Аляска
українська: Аляска
اردو: الاسکا
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Alyaska Shitati
vèneto: Ałasca
Tiếng Việt: Alaska
Volapük: Lalaskän
West-Vlams: Alaska
Winaray: Alaska
吴语: 阿拉斯加
ייִדיש: אלאסקע
Yorùbá: Alaska
Zazaki: Alaska
Zeêuws: Alaska
žemaitėška: Aleska