Abdülhamid I

Abdülhamid I
ilustracja
faksymile
Sułtan
Okres panowaniaod 1774
do 1789
PoprzednikMustafa III
NastępcaSelim III
Dane biograficzne
DynastiaOsmanów
Data urodzenia20 marca 1725
Data śmierci7 kwietnia 1789
OjciecAhmed III
RodzeństwoMustafa III
ŻonaAyse Seniyeperver
Naksidil
Nukhetseza
Haciye Hatice Ruhsah
Humasah
Ayse
Binnaz
Dilpezir
Mehtab
Misl-i Neyap
Mu'teber
Nevraz
Fatma Sebzafer
Mihriban
Ayse
Rusen
DzieciMustafa IV
Mahmud II
Murad
Nusret
Mehmed
Ahmed
Suleyman
Osman
Esma
Emine
Rabia
Saliha
Alimsah
Durusehvar
Fatma
Meliksah
Hibetullah
Zekiye

Abdülhamid I (20 marca 1725 - 7 kwietnia 1789) – sułtan z dynastii Osmanów od 1774 do 1789 roku[1]. Syn Ahmeda III i następca brata, Mustafy III.

Życiorys

Pierwsze lata

Abdülhamid I był 27. sułtanem Imperium Osmańskiego. Większość swojego życia (do roku 1767) spędził w komfortowym uwięzieniu, co nakazywała tradycja dynastyczna dla uniknięcia wojen domowych. W tym okresie otrzymał wykształcenie, pobierając nauki u swojej matki - Rabii (znanej też jako Faize). Od niej uczył się historii i kaligrafii.

Długie uwięzienie sprawiło, że przyszły sułtan stał się obojętny na sprawy państwa i podatny na wpływy nadwornych doradców. Był z natury pacyfistą, był też bardzo religijny[1]. Gdy objął tron, stan skarbu był tak kiepski, że sułtan nie był w stanie wypłacić corocznej premii janczarom.

Panowanie

Po wstąpieniu na tron w 1774 "oddziedziczył" po bracie Mustafie III wojnę z Rosją, której losów nie zdołał już odwrócić i po klęsce w bitwie pod Kozłudżą oraz niepowodzeniu pod Kerczem został zmuszony do podpisania bardzo niekorzystnego traktatu pokojowego w Küczük Kajnardży[1].

Pomimo tego początkowego niepowodzenia sułtan jest traktowany jako jeden z najlepszych władców osmańskich. Podczas pożaru Stambułu w 1782 roku zorganizował brygadę przeciwpożarową, a z powodu jego religijności ludność stolicy nadała mu przydomek Veli (tur. Święty).

Starał się przeprowadzić reformy polityczne i ściśle współpracować z rządową administracją oraz działaczami państwowymi.

Pomimo swojego pacyfizmu rozumiał potrzebę modernizacji przestarzałej armii. Starał się zreformować oddziały janczarów oraz flotę wojenną. Udało mu się przeprowadzić spis żołnierzy w pułkach janczarskich oraz rozpocząć wymianę artylerii na bardziej nowoczesną.

Jak na ironię jednak sułtan-pacyfista w następnych latach musiał toczyć kolejne walki. Najpierw Abdülhamid I zdołał się rozprawić z drobnymi buntami w Syrii i Morei. Nie mógł się jednak pogodzić z utratą zwierzchności nad Krymem (jedno z postanowień pokojowych z 1774 roku). Skutkiem tego w 1787 roku wybuchła nowa wojna z Rosją, a następnie Austrią jako rosyjską sojuszniczką. Pomimo że Prusy i Szwecja formalnie wystąpiły w tych konfliktach po stronie Turków, to jednak żadnego wsparcia militarnego sułtanowi nie udzieliły. W trakcie wojny Turcy stracili na rzecz Rosji ważne miasto - Oczaków, którego cała ludność została przez Rosjan zmasakrowana.

Szturm Oczakowa Januarego Suchodolskiego

Gdy Abdülhamid dowiedział się o rzezi Oczakowa, zapadł na poważną chorobę i zmarł 4 miesiące później, w wieku 64 lat. Został pochowany w Bahçekapı, w grobowcu, który sam zaprojektował.

Inne języki
Afrikaans: Abdülhamid I
azərbaycanca: I Əbdülhəmid
Bân-lâm-gú: Abdul Hamid 1-sè
башҡортса: Ғәбделхәмит I
български: Абдул Хамид I
bosanski: Abdul Hamid I
brezhoneg: Abdülhamit Iañ
català: Abdul Hamid I
čeština: Abdulhamid I.
English: Abdul Hamid I
español: Abdul Hamid I
français: Abdülhamid Ier
hrvatski: Abdul Hamid I.
Bahasa Indonesia: Abdul Hamid I
italiano: Abdül Hamid I
ქართული: აბდულჰამიდ I
қазақша: I Әбділхамит
latviešu: Abdulhamids I
македонски: Абдул Хамид I
Bahasa Melayu: Abd-ul-Hamid I
Nederlands: Abdülhamit I
oʻzbekcha/ўзбекча: Abdulhamid I
پنجابی: عبدالحمید ۱
português: Abdulamide I
română: Abdul-Hamid I
русский: Абдул-Хамид I
slovenčina: Abdülhamid I.
српски / srpski: Абдул Хамид I
srpskohrvatski / српскохрватски: Abdul Hamid I
Türkçe: I. Abdülhamid
Türkmençe: Abdulhamit I
українська: Абдул-Гамід I
Tiếng Việt: Abdul Hamid I