Ładunek elektryczny

Oddziaływanie ładunków o znakach zgodnych i przeciwnych.
Eksperymenty Benjamina Franklina z latawcami doprowadziły go do wykrycia natury elektryczności atmosferycznej.

Ładunek elektryczny ciała (lub układu ciał) – fundamentalna właściwość materii przejawiająca się w oddziaływaniu elektromagnetycznym ciał obdarzonych tym ładunkiem. Ciała obdarzone ładunkiem mają zdolność wytwarzania pola elektromagnetycznego oraz oddziaływania z tym polem. Oddziaływanie ładunku z polem elektromagnetycznym jest określone przez siłę Lorentza i jest jednym z oddziaływań podstawowych.

Ładunek elektryczny ciała może być dodatni lub ujemny. Dwa ładunki jednego znaku odpychają się, a pomiędzy ładunkiem dodatnim i ujemnym działa siła przyciągająca.

Ładunki elektryczne są skwantowane, elektronowi przypisano elementarny ładunek ujemny, protonowi dodatni. Oddziaływania naładowanych cząstek elementarnych bada elektrodynamika kwantowa, opisuje się je za pomocą wymiany fotonu.

Często używa się skrótowego pojęcia ładunek elektryczny dla ciała obdarzonego ładunkiem elektrycznym.

Uporządkowany ruch ładunków elektrycznych nazywany jest prądem elektrycznym.

Historia

  • Oddziaływania elektrostatyczne były znane już starożytnym Grekom, którzy odkryli, że bursztyn (po gr. elektron) po potarciu przyciąga drobne przedmioty.
  • W XVI wieku William Gilbert wykazał, że podobną właściwość mają różne inne ciała. On też utworzył nazwę sił elektrycznych, od greckiego słowa elektron – bursztyn.
  • Istnienie dwóch typów ładunków elektrycznych wykazał w roku 1734 Charles-François de Cisternay Du Fay.
  • Benjamin Franklin zaproponował do ich opisu znaki dodatni i ujemny. Badał elektryczność atmosferyczną. Stwierdził, że znane dotychczas "rodzaje elektryczności" (statyczna, atmosferyczna, zwierzęca i prądu elektrycznego) są różnymi przejawami obecności ładunków elektrycznych.
  • Ewald von Kleist w 1745 roku zbudował butelkę lejdejską, pierwszy kondensator umożliwiający gromadzenie ładunków.
  • Około roku 1663 Otto von Guericke zbudował pierwszą maszynę elektrostatyczną, umożliwiającą ciągłe wytwarzanie ładunku elektrycznego [1].

Zasadniczą częścią maszyny była obracająca się kula z siarki, która ładowała się poprzez tarcie.

  • Charles Coulomb w 1785 roku sformułował prawo określające siłę działającą pomiędzy dwoma ładunkami. Dało to początek ilościowemu opisowi zjawisk elektrycznych.
  • Istnienie najmniejszych porcji (kwantów) ładunku odkrył doświadczalnie w 1910 roku Robert Millikan, za co między innymi w roku 1923 otrzymał Nagrodę Nobla.
Inne języki
አማርኛ: ቻርጅ
asturianu: Carga llétrica
Bân-lâm-gú: Tiān-o
беларуская: Электрычны зарад
беларуская (тарашкевіца)‎: Электрычны зарад
Esperanto: Elektra ŝargo
贛語:
한국어: 전하
Bahasa Indonesia: Muatan listrik
interlingua: Carga electric
íslenska: Rafhleðsla
ქართული: მუხტი
Kiswahili: Chaji ya umeme
lietuvių: Elektros krūvis
македонски: Електричен набој
مازِرونی: الکتریکی بار
Bahasa Melayu: Cas elektrik
Nederlands: Elektrische lading
日本語: 電荷
Nordfriisk: Elektrisk lääs
norsk nynorsk: Elektrisk ladning
олык марий: Тулэҥер татыл
ਪੰਜਾਬੀ: ਬਿਜਲਈ ਚਾਰਜ
پنجابی: برقی چارج
ភាសាខ្មែរ: បន្ទុកអគ្គីសនី
português: Carga elétrica
Qaraqalpaqsha: Elektrik zaryadı
Simple English: Electric charge
slovenčina: Elektrický náboj
slovenščina: Električni naboj
Soomaaliga: Saldanab
српски / srpski: Наелектрисање
srpskohrvatski / српскохрватски: Električni naboj
Basa Sunda: Muatan listrik
татарча/tatarça: Электр корылмасы
Türkmençe: Elektrik zarýady
українська: Електричний заряд
اردو: برقی بار
Tiếng Việt: Điện tích
Wolof: Yanu mbëj
粵語: 電荷
中文: 電荷