Espanyol (amanu)

Espanyol, Kastila
Español, Castellano
Agkas/espa'ɲol/, /kaste'ʎano/ or /kaste'ʝano/
LabwadArentina, Bolibya, Tsili, Kolombya, Costa Rica, Kuba, Republika Dominikana, Ekwador, Equatorial Guinea, El Salvador, Guatemala, Honduras, Meyiku, Nikaragwa, Panama, Paragway, Peru, Puerto Rico, Espanya, Uruguay, Beneswela and significant parts of the population in Andorra, Awstralya, Belisi, Canada, Gibraltar, Marwekus, Pilipinas, at Estadus Unidus.
Tubung talasalita
Minunang Amanua: 450[1][2]- c. 500 million[3][4][5]
Totala: 550–600 million[6][7][8]
aAll numbers are approximate. (date missing)
Pamilyang amanu
Deng amanung Indo-Europeu
  • Italiku
    • Romansi
      • Albugang Italiku
        • Albugang Romansi (Galyu-Iberiku)
          • Iberu-Romansi
            • Albugang Iberiku
              • Espanyol, Kastila
                Español, Castellano
Sistemang Pamagsulat
Latin (Baryanti Espanyol)
Estadu Opisyal
Amanu Opisyal king
Flag of Argentina Argentina
Flag of Bolivia Bolivia
Flag of Chile Chile
Flag of Colombia Colombia
Flag of Costa Rica Costa Rica
Flag of Cuba Cuba
Flag of Dominican Republic Dominican Republic
Flag of Ecuador Ecuador
Flag of El Salvador El Salvador
Flag of Equatorial Guinea Equatorial Guinea
Flag of Guatemala Guatemala
Flag of Honduras Honduras
Flag of Mexico Mexico
Flag of Nicaragua Nicaragua
Flag of Panama Panama
Flag of Paraguay Paraguay
Flag of Peru Peru
Flag of Puerto Rico Puerto Rico
Flag of Spain Spain
Flag of Uruguay Uruguay
Flag of Venezuela Venezuela

Flag of European Union European Union (EU)
Flag of Mercosur Mercosur
Organization of American States
Flag of United Nations United Nations (UN)
Panibalan ning (Real Academia Española and 21 other national Spanish language academies)
Deng kodigong pampamyalita
ISO 639-1es
ISO 639-2spa
ISO 639-3spa
For detailed information about the legend and the sources taken to make the map, see its description page

Ing Espanyol o Kastila (Castila, Español), metung yang amanung Romansi a menibat king dake nang pangulu ning Espanya. Iti ing opisyal a yamanu ning Espanya ampo ning keraklan da reng bansa king Amerika Latina, amo ning Equatorial Guinea king Aprika. Miras lang adwang pulu’t limang bansa ampong teritoryu deng gagamit king Kastila antimong manimunang amanu. Bukud kaniti, maulaga yang amanu kareng dakal pang lugal.

Migumpisa ya ing Kastila antimong diyalektu ning Latin kareng mangalawut a salapungan kareng lalawigan ning Kantabriya, Burgos, Soria and La Rioja king pangulu ning Espanya. Manibat karin, bagya-bagya yang mikalat kilub ning Kayariyan ning Kastilya (Castilia, Castille), nung nu ya miyalkus (evolved) at king lambatan, meging manimunang amanu ning kapamahalan ampo ning kalakal. Midala ya king America at aliwa pang dake ning yatu karing tauling limang siglu (dilanwa) kapamilatan da reng kolonista ampong talapaglakbeng Espanyol.

Miraras lang atlung dalan a milyun adwang pulu’t adwang miliun (400,000,000) anggang apat a ralan a milyun deng magsalitang king amanung iti.[13][7]. Uli na niti, iti ing maragul diling amanung Romansi, at mapalyaring ing kadwang pekamaragul a yamanu agpang king bilang da reng tubung mangamanu. Ing tantya ra, nung piyabe la reng tubu ampong e tubung magsalita, miras lang limang dalang milyun deti. Uli na niti, mapalyaring ing Espanyol ing kapat a pekamaragul a yamanu agpang king pangkabilugan a bilang da reng talasalita.[13][7]

Metung ya kareng anam a opisyal a amanu king pamipalakad ning Misasanmetung a Bansa (United Nations). Dakal lang dili reng magsalita kaniti king Pangulung America, Mauling America, Espanya, at king mas malating bilang king Aprika ampong Asya-Pasipiku. Ing Espanyol murin ing kadwang pekamaragul a yamanu king America[14], nung nu iti murin ing popular diling dayung amanu (foreign language) a panigaralan da kareng pipagaralan ampong universidad [15][16]

Pamitinduk-tinduk (Classification)

Malapit yang dili ing Kastila kareng aliwang amanung Romance a Albugang Iberiku: Asturyanu (asturianu), Galyegu (galego), Ladinu (Djudeo-espanyol, sefardí), and Portuges (português), at, kareng mapilang aspetu, king Aragones (aragonés) ampong Katalan (català).

Ing Katalan, metung a amanung Aslagang Iberiku (East Iberian), mas malapit ya ketang kasiping nang amanung Oksitanu (occitan) kesa king pamikamaganak da reng Kastila (Espanyol) ampong Portuges. Miwawangis la garalita (gramatica) deng Kastila ampong Portuges, pati na ing keraklan da reng karelang amanu o bokabularyu, at metung a kasalesayan, particular king impluensiya ning Arabu, anyang sinakup deng Muslim ing keraklan ning peninsula (pareu lang melaganap kareng teritoriung Muslim deng adwa). Tatantyan dang 89% ing karelang pamiyawig. [17]

Ing Ladino naman, a keraklan ing Castila ketang panaun a medieval (Edad Media, Middle Ages o Kalibudtang Panaun), at mas malapit king makabayung Kastila o Espanyol kesa king sanu pa mang amanu, gagamitan de reng lahi da reng Judiung Sephardic, a mitabi king Espanya ketang kalabing limang siglu o dilanwa (15th century). Agpang karing dakal nang katindukan, e ya aliwang amanu nun e metung ya mung diyalektu ning Kastila. Ala lu king Ladino deng katayang ibat kareng tubu king Amerika (Indian o native American) a mikalat ketang panaun ning kolonyalismu. Atin yang kataya ibat king Turku, Ebreu at aliwa pang amanu da reng lugal nung nu la menuknangan deng Sephardi.


Other Languages
адыгабзэ: Испаныбзэ
Afrikaans: Spaans
Akan: Spanish
Alemannisch: Spanische Sprache
አማርኛ: እስፓንኛ
العربية: لغة إسبانية
অসমীয়া: স্পেনীছ ভাষা
asturianu: Idioma español
Aymar aru: Kastilla aru
azərbaycanca: İspan dili
башҡортса: Испан теле
Boarisch: Spanisch
žemaitėška: Ispanu kalba
Bikol Central: Tataramon na Espanyol
беларуская: Іспанская мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Гішпанская мова
български: Испански език
भोजपुरी: स्पेनिश भाषा
Bahasa Banjar: Bahasa spanyol
bamanankan: Espankan
བོད་ཡིག: སེ་པན་སྐད།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: স্প্যানিশ ঠার
brezhoneg: Spagnoleg
bosanski: Španski jezik
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: ᨅᨔ ᨔᨄᨎᨚᨒ
català: Castellà
Chavacano de Zamboanga: Lengua Español
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Să̤-băng-ngà-ngṳ̄
Cebuano: Kinatsila
Chamoru: Españót
qırımtatarca: İspan tili
čeština: Španělština
kaszëbsczi: Szpańsczi jãzëk
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Їспанїискъ ѩꙁꙑкъ
Чӑвашла: Испан чĕлхи
Cymraeg: Sbaeneg
Zazaki: İspanyolki
dolnoserbski: Špańšćina
ދިވެހިބަސް: އިސްޕެނިޝް
eʋegbe: Spangbe
emiliàn e rumagnòl: Spagnôl
Esperanto: Hispana lingvo
español: Idioma español
euskara: Gaztelania
estremeñu: Lengua castellana
føroyskt: Spanskt mál
français: Espagnol
arpetan: Castilyan
Nordfriisk: Spoonsk
Frysk: Spaansk
Gaeilge: An Spáinnis
Gagauz: İspan dili
贛語: 西班牙語
Gàidhlig: Spàinntis
Avañe'ẽ: Karaiñe'ẽ
ગુજરાતી: સ્પેનિશ ભાષા
Gaelg: Spaainish
客家語/Hak-kâ-ngî: Sî-pân-ngà-ngî
עברית: ספרדית
Fiji Hindi: Spanish bhasa
hornjoserbsce: Španišćina
Kreyòl ayisyen: Lang panyòl
Հայերեն: Իսպաներեն
interlingua: Lingua espaniol
Bahasa Indonesia: Bahasa Spanyol
Interlingue: Hispan
ГӀалгӀай: ХIиспаной мотт
íslenska: Spænska
italiano: Lingua spagnola
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᓯᐸᐃᓂᑎᑐᑦ
日本語: スペイン語
Patois: Panish
la .lojban.: sanbau
Basa Jawa: Basa Spanyol
ქართული: ესპანური ენა
Qaraqalpaqsha: İspan tili
Адыгэбзэ: Эспаныбзэ
Kongo: Kispanya
қазақша: Испан тілі
kalaallisut: Spanskisut
ភាសាខ្មែរ: ភាសាអេស្ប៉ាញ
한국어: 스페인어
Перем Коми: Эспаннёл кыв
къарачай-малкъар: Испан тил
Ripoarisch: Schpanische Sproch
kernowek: Spaynek
Кыргызча: Ыспан тили
Lëtzebuergesch: Spuenesch
лакку: Спанс маз
лезги: Испан чIал
Lingua Franca Nova: Espaniol (lingua)
Limburgs: Castiliaans
lingála: Lispanyoli
لۊری شومالی: زۊن اٛسپانیایی
lietuvių: Ispanų kalba
latviešu: Spāņu valoda
олык марий: Испан йылме
Māori: Reo Pāniora
Baso Minangkabau: Bahaso Spanyol
македонски: Шпански јазик
монгол: Испани хэл
кырык мары: Испани йӹлмӹ
Bahasa Melayu: Bahasa Sepanyol
မြန်မာဘာသာ: စပိန်ဘာသာစကား
مازِرونی: ایسپانیولی
Dorerin Naoero: Dorerin Pain
Nāhuatl: Caxtillahtolli
Napulitano: Lengua spagnuola
Plattdüütsch: Spaansche Spraak
Nedersaksies: Spaans
नेपाल भाषा: स्पेनी भाषा
Nederlands: Spaans
norsk nynorsk: Spansk
norsk: Spansk
Novial: Spanum
Nouormand: Espangnô
Sesotho sa Leboa: Sespan
Diné bizaad: Naakaii bizaad
Chi-Chewa: Chispanezi
occitan: Espanhòu
Livvinkarjala: Ispanien kieli
Pangasinan: Salitan Espanyol
Papiamentu: Spaño
Picard: Éspaingnol
Deitsch: Schpaanisch
Norfuk / Pitkern: Spanish
Piemontèis: Lenga spagneula
پنجابی: ہسپانوی
português: Língua castelhana
Runa Simi: Kastilla simi
rumantsch: Lingua spagnola
română: Limba spaniolă
armãneashti: Limba ispańolâ
tarandíne: Lènga spagnole
русиньскый: Шпанєльскый язык
Kinyarwanda: Icyesipanyole
संस्कृतम्: स्पैनिश भाषा
саха тыла: Испаан тыла
sicilianu: Lingua spagnola
davvisámegiella: Spánskkagiella
Sängö: Espanyöl
srpskohrvatski / српскохрватски: Španski jezik
Simple English: Spanish language
slovenčina: Španielčina
slovenščina: Španščina
Gagana Samoa: Fa'asipaniolo
chiShona: ChiSpanish
Soomaaliga: Af-Isbaanish
српски / srpski: Шпански језик
Sranantongo: Spanyorotongo
SiSwati: Sipanishi
Sesotho: Sespain
Seeltersk: Spoanske Sproake
Basa Sunda: Basa Spanyol
svenska: Spanska
Kiswahili: Kihispania
Türkmençe: Ispan dili
Setswana: Sespan
Tok Pisin: Tok Spen
Türkçe: İspanyolca
Xitsonga: Xipaniya
татарча/tatarça: Испан теле
Twi: Spanish
reo tahiti: Reo Paniora
тыва дыл: Испан дыл
удмурт: Испан кыл
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئىسپان تىلى
українська: Іспанська мова
oʻzbekcha/ўзбекча: Ispan tili
Tshivenda: Spanish
vepsän kel’: Ispanijan kel'
Tiếng Việt: Tiếng Tây Ban Nha
West-Vlams: Spoans
Volapük: Spanyänapük
Winaray: Kinatsila
Wolof: Wu-ispaañ
吴语: 西班牙语
isiXhosa: IsiSpain
მარგალური: ესპანური ნინა
ייִדיש: שפאניש
Yorùbá: Èdè Spéìn
Vahcuengh: Vah Sihbanhyaz
Zeêuws: Spaons
中文: 西班牙语
文言: 西班牙語
Bân-lâm-gú: Se-pan-gâ-gí
粵語: 西班牙文
isiZulu: IsiSpeyini