ਅਮਸਤੱਰਦਮ

ਅਮਸਤੱਰਦਮ

ਝੰਡਾ

Coat of arms
ਉਪਨਾਮ: ਮੋਕੂਮ, ਉੱਤਰ ਦਾ ਵੈਨਿਸ
ਮਾਟੋ: Heldhaftig, Vastberaden, Barmhartig
(ਸੂਰਬੀਰ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ, ਕਿਰਪਾਲੂ)
ਅਮਸਤੱਰਦਮ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਗੁਣਕ: 52°22′23″N 4°53′32″E / 52°22′23″N 4°53′32″E / 52.37306; 4.89222
ਦੇਸ਼ ਨੀਦਰਲੈਂਡ
ਸੂਬਾਉੱਤਰੀ ਹਾਲੈਂਡ
COROPਅਮਸਤੱਰਦਮ
ਅਬਾਦੀ (6 ਮਈ 2012)[1][2]
 - ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ/ਸ਼ਹਿਰ8,20,654
 - ਸ਼ਹਿਰੀ12,09,419
 - ਮੁੱਖ-ਨਗਰ22,89,762
 - ਵਾਸੀ ਸੂਚਕਅਮਸਤੱਰਦਮਰ (♂), ਅਮਸਤੱਰਦਮਸ (♀) ਜਾਂ ਅਮਸਤੱਰਦਮੀ
ਸਮਾਂ ਜੋਨ ਮੱਧ ਯੂਰਪੀ ਸਮਾਂ (UTC+01)
 - ਗਰਮ-ਰੁੱਤ (ਡੀ0ਐੱਸ0ਟੀ)ਮੱਧ ਯੂਰਪੀ ਗਰਮ-ਰੁੱਤੀ ਸਮਾਂ (UTC+02) (UTC)
ਡਾਕ ਕੋਡ1011-1109
ਵੈੱਬਸਾਈਟwww.amsterdam.nl

ਅਮਸਤੱਰਦਮ ਜਾਂ ਐਮਸਟਰਡੈਮ (ਡੱਚ: [ˌɑmstərˈdɑm] ( ਸੁਣੋ)) ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੋਲੀ ਡੱਚ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੋਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ।[3] ਸ਼ਹਿਰੀ ਹੱਦਾਂ ਅੰਦਰ ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 820,256 ਹੈ, ਨਗਰੀ ਅਬਾਦੀ 1,209,419 ਅਤੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਅਬਾਦੀ 2,289,762 ਹੈ।[4] ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਉੱਤਰੀ ਹਾਲੈਂਡ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੰਦਸਤੱਦ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਯੂਰਪ ਦਾ 70 ਲੱਖ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਹੁ-ਨਗਰੀ ਇਲਾਕਾ ਹੈ।[5] ਅਮਸਤੱਰਦਮ ਦੀਆਂ ਨਹਿਰਾਂ ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਵੇਨਿਸ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਅਮਸਤੱਰਦਮ ਦਾ ਨਾਮ ਐਮਸਟੈਲਡੇਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪਿਆ ਹੈ।[6]ਇਹ ਐਮਸਟਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੈਮ ਦੁਆਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਡਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਯੁਗ (17 ਵੀਂ ਸਦੀ) ਦੌਰਾਨ ਅਮਸਤੱਰਦਮ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪੋਰਟ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਨਵੀਨੀਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਤ ਅਤੇ ਹੀਰੇ ਲਈ ਮੋਹਰੀ ਕੇਂਦਰ ਸੀ।[7] 19 ਵੀਂ ਅਤੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਉਪਨਗਰਾਂ ਦੀ ਵਿਉਂਤਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਗਈ। ਅਮਸਤੱਰਦਮ ਦੀ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਨਹਿਰਾਂ ਅਤੇ 19 ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਅਮਸਤੱਰਦਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਾਈਨ ਯੂਨੇਸਕੋ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸੂਚੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਅਮਸਤੱਰਦਮ ਦੀ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੁਆਰਾ 1921 ਵਿੱਚ ਸਲੋਟਨ ਦੀ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਹਿੱਸਾ ਸਲੋਟਨ (9 ਸਦੀ) ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੈ।

ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿੱਤੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ, ਅਮਸਤੱਰਦਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਹਿਰਾਂ (GaWC) ਅਧਿਐਨ ਗਰੁੱਪ ਦੁਆਰਾ ਅਲਫ਼ਾ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਹਿਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।[8]

ਅਮਸਤੱਰਦਮ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਡਚ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਇਹ ਆਪਣਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ 500 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸੱਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਲਿਪਸ, ਅਜ਼ੋਨੋਬੈੱਲ, ਟੋਮਟੌਮ ਅਤੇ ਆਈਐਨਜੀ ਗਰੁੱਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਨ।[9] ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਯੂਰਪੀ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਐਮਸਟਰਡਮ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਬਰ, ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਅਤੇ ਟੈੱਸਲਾ।[10]

ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ, ਅਮਸਤੱਰਦਮ ਸਟਾਰਟ ਐਕਸਚੇਜ਼, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਹਿਰਾਂ, ਰਿਜਕਸਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਵੈਨ ਗੌਗ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਸਟੈਡੇਲਿਜਕ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਹਰਿਮੇਟ ਅਮਸਤੱਰਦਮ, ਐਨੇ ਫਰੈਂਕ ਹਾਊਸ, ਅਮਸਤੱਰਦਮ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਇਸਦੇ ਰੈਡ-ਲਾਈਟ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਈ ਕੈਨਾਬਿਸ ਦੀਆਂ ਕਾਫੀ ਦੁਕਾਨਾਂ ਸਾਲਾਨਾ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਲਾਨੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ। [11]


ਸਾਹਿਤ

  • Berns, Jan; Daan, Jo (1993). Hij zeit wat: de Amsterdamse volkstaal. The Hague: BZZTôH. ISBN 9062917569. 
  • Frijhoff, Willem; Prak, Maarten (2005), Geschiedenis van Amsterdam. Zelfbewuste stadsstaat 1650–1813, Amsterdam: SUN, ISBN 9058751384 
  • Mak, Geert (1994), Een kleine geschiedenis van Amsterdam, Amsterdam & Antwerp: Atlas, ISBN 9045019531 
  • Charles Caspers & Peter Jan Margry (2017), Het Mirakel van Amsterdam. Biografie van een betwiste devotie (Amsterdam, Prometheus).
  • Nusteling, Hubert (1985), Welvaart en werkgelegenheid in Amsterdam 1540–1860. Een relaas over demografie, economie en sociale politiek van een wereldstad, Amsterdam: De Bataafsche Leeuw, ISBN 9067070823 
  • Ramaer, J.C. (1921), "Middelpunten der bewoning in Nederland, voorheen en thans", TAG 2e serie 38 
  • Van Dillen, J.G. (1929), Bronnen tot de geschiedenis van het bedrijfsleven en het gildewezen van Amsterdam, The Hague 
  • Van Leeuwen, M.; Oeppen, J.E. (1993), "Reconstructing the Demographic Regime of Amsterdam 1681–1920", Economic and Social History in the Netherlands 5: 61–102, http://hdl.handle.net/10622/09251669-1993-001?locatt=view:master 
ਓਸਟਰੋਡਸਕਡੇਡ ਤੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼

ਹਵਾਲੇ

  1. "Gemiddelde bevolking per regio naar leeftijd en geslacht" (in Dutch). Statistics Netherlands. Retrieved 9 July 2007. [ ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ]
  2. "Population" (in Dutch). Themes. City of Amsterdam. 2008. Retrieved 8 March 2009.  Unknown parameter |month= ignored ( help)
  3. Dutch Wikisource. "Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden (1815) (ਡੱਚ)". Retrieved 2 May 2008. 
  4. "Facts and Figures". I amsterdam. Archived from the original on 3 May 2011. Retrieved 1 June 2011. 
  5. "Randstad2040; Facts & Figures (p.26)(in Dutch)" (PDF). VROM. 
  6. Encyclopædia Britannica Eleventh Edition, Vol 1, pp. 896–898.
  7. Cambridge.org, Capitals of Capital -A History of International Financial Centres – 1780–2005, Youssef Cassis, ISBN 978-0-521-84535-9
  8. After Athens in 1888 and Florence in 1986, Amsterdam was in 1986 chosen as the European Capital of Culture, confirming its eminent position in Europe and the Netherlands. See EC.europa.eu for an overview of the European cities and capitals of culture over the years. Archived 14 December 2008 at the Wayback Machine.
  9. Forbes.com, Forbes Global 2000 Largest Companies – Dutch rankings.
  10. "The Next Global Tech Hotspot? Amsterdam Stakes Its Claim". 
  11. "Amsterdam verwelkomde in 2014 ruim 5 miljoen buitenlandse toeristen – Amsterdam – PAROOL". 
Other Languages
Acèh: Amsterdam
Afrikaans: Amsterdam
Akan: Amsterdam
Alemannisch: Amsterdam
አማርኛ: አምስተርዳም
aragonés: Amsterdam
Ænglisc: Amsterdam
العربية: أمستردام
ܐܪܡܝܐ: ܐܡܣܛܪܕܐܡ
asturianu: Ámsterdam
azərbaycanca: Amsterdam
تۆرکجه: آمستردام
башҡортса: Амстердам
Boarisch: Amsterdam
žemaitėška: Amsterdams
Bikol Central: Amsterdam
беларуская: Амстэрдам
беларуская (тарашкевіца)‎: Амстэрдам
български: Амстердам
भोजपुरी: एम्सटर्डम
Bahasa Banjar: Amsterdam
bamanankan: Amsterdam
brezhoneg: Amsterdam
bosanski: Amsterdam
буряад: Амстердам
català: Amsterdam
Chavacano de Zamboanga: Amsterdam
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Amsterdam
нохчийн: Амстердам
Cebuano: Amsterdam
qırımtatarca: Amsterdam
čeština: Amsterdam
kaszëbsczi: Amsterdam
Чӑвашла: Амстердам
Cymraeg: Amsterdam
dansk: Amsterdam
Deutsch: Amsterdam
Zazaki: Amsterdam
dolnoserbski: Amsterdam
Ελληνικά: Άμστερνταμ
emiliàn e rumagnòl: Amsterdam
English: Amsterdam
Esperanto: Amsterdamo
español: Ámsterdam
eesti: Amsterdam
euskara: Amsterdam
estremeñu: Ámsterdam
فارسی: آمستردام
suomi: Amsterdam
Võro: Amsterdam
Na Vosa Vakaviti: Amsterdam
føroyskt: Amsterdam
français: Amsterdam
arpetan: Amstèrdame
Nordfriisk: Amsterdam
furlan: Amsterdam
Frysk: Amsterdam
Gaeilge: Amstardam
Gagauz: Amsterdam
Gàidhlig: Amsterdam
galego: Ámsterdam
Avañe'ẽ: Amterdam
Gaelg: Amsterdam
客家語/Hak-kâ-ngî: Amsterdam
עברית: אמסטרדם
Fiji Hindi: Amsterdam
hrvatski: Amsterdam
hornjoserbsce: Amsterdam
Kreyòl ayisyen: Amstèdam
magyar: Amszterdam
հայերեն: Ամստերդամ
interlingua: Amsterdam
Bahasa Indonesia: Amsterdam
Interlingue: Amsterdam
Ilokano: Amsterdam
ГӀалгӀай: Амстердам
íslenska: Amsterdam
italiano: Amsterdam
Basa Jawa: Amsterdam
ქართული: ამსტერდამი
Qaraqalpaqsha: Amsterdam
Taqbaylit: Amsterdam
Kabɩyɛ: Amstɛrɩdam
қазақша: Амстердам
한국어: 암스테르담
Перем Коми: Амстердам
къарачай-малкъар: Амстердам
kurdî: Amsterdam
kernowek: Amsterdam
Кыргызча: Амстердам
Latina: Amstelodamum
Ladino: Amsterdam
Lëtzebuergesch: Amsterdam
лезги: Амстердам
Lingua Franca Nova: Amsterdam
Limburgs: Amsterdam
Ligure: Amsterdam
lumbaart: Amsterdam
لۊری شومالی: آمئستئردام
lietuvių: Amsterdamas
latviešu: Amsterdama
мокшень: Амстердам
Māori: Amsterdam
македонски: Амстердам
монгол: Амстердам
кырык мары: Амстердам
Bahasa Melayu: Amsterdam
Malti: Amsterdam
မြန်မာဘာသာ: အမ်စတာဒမ်မြို့
Dorerin Naoero: Amsterdam
Nāhuatl: Amsterdam
Napulitano: Amsterdam
Plattdüütsch: Amsterdam
Nedersaksies: Amsterdam
नेपाली: आम्स्टर्डम
नेपाल भाषा: एम्स्तरद्याम
Nederlands: Amsterdam
norsk nynorsk: Amsterdam
norsk: Amsterdam
Novial: Amsterdam
Chi-Chewa: Amsterdam
occitan: Amsterdam
Livvinkarjala: Amsterdamu
Kapampangan: Amsterdam
Papiamentu: Amsterdam
Picard: Amsterdam
polski: Amsterdam
Piemontèis: Àmsterdam
پنجابی: ایمسٹرڈیم
português: Amesterdão
Runa Simi: Amsterdam
rumantsch: Amsterdam
română: Amsterdam
armãneashti: Amsterdam
tarandíne: Amsterdam
русский: Амстердам
русиньскый: Амстердам
саха тыла: Амстердам
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱟᱢᱥᱴᱚᱨᱰᱮᱢ
sardu: Amsterdam
sicilianu: Amsterdam
Scots: Amsterdam
davvisámegiella: Amsterdam
srpskohrvatski / српскохрватски: Amsterdam
Simple English: Amsterdam
slovenčina: Amsterdam
slovenščina: Amsterdam
chiShona: Amsterdam
Soomaaliga: Amistardam
shqip: Amsterdami
српски / srpski: Амстердам
Sranantongo: Damsko
Sesotho: Amsterdam
Seeltersk: Amsterdam
Basa Sunda: Amsterdam
svenska: Amsterdam
Kiswahili: Amsterdam
ślůnski: Amsterdam
тоҷикӣ: Амстердам
Türkmençe: Amsterdam
Tagalog: Amsterdam
lea faka-Tonga: Amsterdam
Türkçe: Amsterdam
татарча/tatarça: Амстердам
удмурт: Амстердам
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئامستېردام
українська: Амстердам
oʻzbekcha/ўзбекча: Amsterdam
vèneto: Amsterdam
vepsän kel’: Amsterdam
Tiếng Việt: Amsterdam
West-Vlams: Amsterdam
Volapük: Amsterdam
Winaray: Amsterdam
Wolof: Amsterdam
მარგალური: ამსტერდამი
ייִדיש: אמסטערדאם
Yorùbá: Amsterdam
Zeêuws: Amsterdam
Bân-lâm-gú: Amsterdam
isiZulu: I-Amsterdami